Ouderen 65+

• Gezondheidskunde
• Beroepsopleiding

Ouderen 65+

• Minder 7 uur slaap
  
• Gefragmenteerde slaap
  
• Meer lichte slaap
  
• Langer wakker liggen
  
• Eerder wakker (ochtendmens)
• Meer slaapapneu
  

Normale ontwikkeling

Ouderen 65+

• Longaandoeningen
  
• Slaapmedicatie (valincidenten) 
• Medicatie
• Vaker naar wc (plaspil)
• Pijn
• Restverschijnselen CVA
• Oogaandoeningen (Macula, Staar)
• Onrustig (schoppen, slaan)

Uitlokkende zaken

Ouderen 65+

• Zinvol leven gehad?
  
• Goed gedaan?
  
• Tevreden?
  
• Eenzaam?
  
• Heftige dingen?

Draagkracht

Ouderen 65+

Voorbestemd

• Stressgevoelig
  
• Piekeren/malen
  

Uitlokkend

• Overlijden
  
• Ziekte 
  
• Verhuizing
  
• Problemen familie/vrienden

Onderhoudend

• Overdag slapen
  
• Slaapmedicatie
  

Kwetsbaarheid-stressmodel

Ouderen 65+

• Zorgen over goed slaap
• Zorgen over slaaptekort
• Moeite ontspannen
• Grote eigen inzet verwacht
• Anders doen & denken
• Slaapdagboek 
• Slaaprestrictie
  
• Stimuluscontrole
  
• Ontspanningsoefeningen
  
• Cognitieve therapie 
  

Hulp

Ouderen 65+

• Lichttherapie
  
• Daglichtlampen
  
• In het daglicht bewegen
  

Hulp

Ouderen 65+

• Veilige slaapplek
  
• Herschrijven nachtmerries 
  

Hulp

Ouderen 65+

• Wandelgroepje beginnen (rustig opbouwen)

• Overdag daglichtlamp aan
• Alleen dutjes voor 15:00 uur
• Cafeïne en alcohol voor 18:00 uur
• Regelmatige bedtijden
• 1-2 uur voor bedtijd warm douchen
• Maximaal 8 uur in bed
• Warme voeten in bed
• Rood lampje aan als u 's nachts naar de WC moet (let op uw veiligheid!) 

Tips

Ouderen 65+

• Ga zitten op gemakkelijke stoel, voeten plat op de grond
  
• Rechtop zitten
  
• Leg uw handen op de buik
  
• Let op uw ademhaling. Waar komt de adem?
  
• Voel uw handen op de buik en laat de adem naar uw buik zakken
  
• Door de neus inademen, uitademen door de mond
  
• Sluit uw ogen. Wat voel u, wat denk u?
  
• Geef alle aandacht aan iedere inademing en uitademing
  
• Niet geforceerd ademhalen, volg uw eigen ademhaling
  
• Doe deze oefening tweemaal per dag
  
• Hoe vaker u hem doet, hoe beter u leert zich te ontspannen
  

Ontspanningsoefening