Les 2 - 10 feb 2026

• Biologie
• MBO
• Studiejaar 2

Ethiek

Verantwoord omgaan met meetresultaten

Leerdoelen

Aan het einde van de les kan je..

- uitleggen wat betrouwbare en eerlijke meetresultaten zijn

- het verschil benoemen tussen meetfouten en datamanipulatie

- de ethische gevolgen van onjuist rapporteren van resultaten

Wat is erger: een fout maken of een fout verbergen?

Fout maken

Fout verbergen

Weet ik niet

Meetresultaten en ethiek

Meetfouten zijn menselijk

Datamanipulatie = bewust aanpassen, weglaten of verzinnen van data

Betrouwbaarheid is belangrijk voor:

- Veiligheid

- Kwaliteit

- Vertrouwen

Voorbeeld uit de geschiedenis..

• In 2008 vond het heparineschandaal plaats: vervuilde heparine kwam op de markt
• Dit roept de vraag op:
  - Als meetresultaten zorgvuldiger en transparanter waren gerapporteerd, had dit voorkomen kunnen worden? 

Als meetresultaten zorgvuldiger en transparanter waren gerapporteerd, had het heparine schandaal voorkomen kunnen worden?

Heparine schandaal had voorkomen kunnen worden!

Door correcte documentatie, monitoring en validatie.

Een lab analyseert de zuiverheid van een grondstof voor een medicijn
De stof moet minimaal 99,5% zuiver zijn volgens de norm.
Meerdere metingen laten waarden zien tussen 99,2% en 99,4%
Een medewerker twijfelt:
Zijn deze resultaten “goed genoeg” om te rapporteren als veilig? Waarom wel/niet?

Meetresultaten rapporteren

Het afkeuren van dit medicijn kost het bedrijf veel geld en tijd

Goedkeuren kan risico’s opleveren voor patiënten

De vraag ontstaat:

- Moet je alleen de beste meting rapporteren?
- Of alle meetresultaten, ook als die ongunstig zijn?

Onjuist rapporteren kan gevolgen hebben..

Bijvoorbeeld het heparine schandaal.

Maar ook het vertrouwen in het bedrijf kan geschaad worden.

Hoeveel vertrouwen heb jij in een medicijn van Novartis?
(0 = niet, 10 = heel veel)

-110

Een paar afsluitende vragen..

Waarom is het belangrijk dat meetresultaten betrouwbaar en eerlijk gerapporteerd worden?

Wat is het verschil tussen meetfouten en datamanipulatie?

Wat neem je mee uit deze les?

Volgende week

Werken met menselijke materiaal