Toetsen begrijpen en voorbereiden

Slim naar een toets kijken

1 / 32
volgende
Slide 1: Slide
newEditor

In deze les zitten 32 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

Slim naar een toets kijken

Open met het idee dat een toets niet alleen controle is, maar ook laat zien wat een leerling al begrijpt en nog moet oefenen.

Leerdoel

Ik kan de belangrijkste onderdelen van een toets voorbereiden en begrijpen wat er in een toets gevraagd kan worden.

Deze slide heeft geen instructies

Welk woord past voor jou bij het woord toets?

Gebruik de woorden als startpunt: zijn de reacties vooral spannend, leren, cijfers, voorbereiding? Koppel daarna terug aan het idee dat een toets gaat over wat je weet, begrijpt en kunt toepassen.

Wat is een toets?

Een toets is een manier om te laten zien wat je weet en kunt.


  • je beantwoordt vragen over leerstof

  • de docent kijkt wat je beheerst

  • de toets gaat over kennis, begrip of toepassing

Benadruk dat een toets niet altijd alleen gaat om feiten onthouden. Ook begrijpen en toepassen tellen mee.

Waarom krijg je een toets?

Een toets heeft meer dan één doel.


  • meten wat je al kent

  • controleren of je de uitleg begrijpt

  • zien of je kennis kunt gebruiken

  • bepalen waar nog extra oefening nodig is

Koppel dit aan voorbereiding: als leerlingen het doel kennen, snappen ze beter hoe ze moeten leren.

Wat kan er gevraagd worden?

In een toets komen vaak verschillende soorten vragen voor.


  • kennisvragen: vragen naar feiten en begrippen

  • begripsvragen: vragen of je iets in eigen woorden kunt uitleggen

  • toepassingsvragen: vragen waarbij je kennis gebruikt in een situatie of voorbeeld

Gebruik eenvoudige voorbeelden uit een bekend vak als dat helpt, maar houd de nadruk op het herkennen van de vraagsoort.

Voorbereiden op onderdelen

Een goede voorbereiding past bij het soort vraag.


  • leer feiten precies voor kennisvragen

  • oefen uitleggen bij begripsvragen

  • maak voorbeelden bij toepassingsvragen

Maak expliciet dat één manier van leren niet genoeg is voor elke toetsvraag.

Kennisvragen herkennen

Kennisvragen gaan over informatie die je direct uit je leerwerk moet kennen.


  • vaak kort en duidelijk

  • vragen naar een begrip, naam, regel of feit

  • signaalwoorden: noem, wat is, wanneer, wie

Geef aan dat leerlingen hier meestal precies moeten antwoorden en niet te veel hoeven uit te leggen.

Begripsvragen herkennen

Begripsvragen controleren of je de leerstof echt snapt.


  • je legt iets uit in eigen woorden

  • je laat verbanden zien

  • signaalwoorden: leg uit, verklaar, waarom

Veel leerlingen geven hier te korte antwoorden. Benadruk dat een uitleg meer is dan één los woord.

Toepassingsvragen herkennen

Toepassingsvragen vragen of je kennis kunt gebruiken.


  • je past een regel of begrip toe

  • vaak met een voorbeeld of situatie

  • signaalwoorden: pas toe, gebruik, bereken, laat zien

Wijs erop dat leerlingen eerst moeten bepalen welke kennis uit de les past bij de situatie in de vraag.

Vraagsoort snel herkennen

Let op twee dingen in een vraag:


  • het werkwoord: wat moet je doen?

  • de inhoud: gaat het om weten, uitleggen of toepassen?


Zo zie je sneller wat voor antwoord nodig is.

Dit is de brug tussen vraagsoorten en antwoordstrategie. Laat zien dat leerlingen niet meteen moeten schrijven, maar eerst moeten herkennen.

Welke vraagsoort vraagt om kennis gebruiken in een situatie?

A

begripsvraag

B

feitelijke vraag

C

toepassingsvraag

D

kennisvraag

Controleert het onderscheid tussen kennis-, begrips- en toepassingsvragen uit slides 4 t/m 8. Een veelgemaakte fout is begripsvraag kiezen, terwijl daar uitleg centraal staat.

Maak de samenvatting compleet

Bij een kennisvraag noem je vaak een feit of begrip. Bij een begripsvraag leg je iets in eigen woorden uit. Bij een toepassingsvraag gebruik je kennis in een voorbeeld of situatie.

kennisvraag
begripsvraag
toepassingsvraag
feitelijke vraag
open vraag
meerkeuzevraag

De drie goede antwoorden komen uit de uitleg over vraagsoorten. De afleiders horen bij vorm of inhoud, maar passen niet in deze samenvatting.

Hoe herken je snel wat voor soort vraag het is?

Bespreek dat leerlingen kunnen letten op het werkwoord in de vraag, de inhoud van de vraag en signaalwoorden zoals noem, leg uit of gebruik. Een goed antwoord noemt minstens één herkenningsstrategie.

Feitelijke vragen

Feitelijke vragen vragen om een juist en precies antwoord.


  • vaak één goed antwoord

  • gebaseerd op leerstof of tekst

  • antwoord is meestal kort en direct

Verwar feitelijke vragen niet met meerkeuzevragen: feitelijk gaat over de inhoud, niet over de vorm van de vraag.

Open vragen

Bij open vragen schrijf je zelf het antwoord op.


  • je kiest je eigen woorden

  • soms is een kort antwoord genoeg

  • soms moet je uitleg of voorbeelden geven

Bespreek dat open vragen vaak punten verdelen over onderdelen van het antwoord. Daarom is volledigheid belangrijk.

Meerkeuzevragen

Bij meerkeuzevragen kies je uit gegeven antwoorden.


  • lees eerst de vraag goed

  • let op kleine verschillen tussen antwoorden

  • kies het antwoord dat het best past bij de vraag

Benadruk dat gokken pas als laatste stap komt; eerst moeten foute opties actief worden weggestreept.

Inhoud en vorm

  • feitelijke vraag: vraagt naar juiste informatie

  • begripsvraag: vraagt om uitleg

  • toepassingsvraag: vraagt om gebruik van kennis

Waar gaat de vraag over?

  • open vraag: zelf formuleren

  • meerkeuzevraag: kiezen uit opties

  • één toets kan beide combineren

Hoe moet je antwoorden?

Deze slide maakt het belangrijke onderscheid duidelijk tussen vraaginhoud en antwoordvorm.

Wat is het verschil tussen feitelijk en meerkeuze?

A

feitelijk is inhoud

B

feitelijk is langer

C

meerkeuze is uitleg

D

meerkeuze is inhoud

Gebaseerd op slides 10 t/m 13. Feitelijk gaat over wat voor antwoord nodig is; meerkeuze gaat over de vorm van antwoorden geven.

Vul de juiste woorden in

Een feitelijke vraag vraagt om juiste informatie. Bij een open vraag schrijf je zelf het antwoord. Bij een meerkeuzevraag kies je uit gegeven antwoorden.

feitelijke vraag
open vraag
meerkeuzevraag
begripsvraag
toepassingsvraag
signaalwoord

Laat leerlingen hier het onderscheid tussen inhoud en vorm opnieuw verwoorden met de juiste termen.

De kern van een vraag vinden

Zo bepaal je wat echt gevraagd wordt:


  • lees de hele vraag rustig

  • onderstreep het werkwoord

  • zoek belangrijke woorden en begrippen

  • let op hoeveel antwoorden je moet geven

Noem voorbeelden als 'noem twee redenen' of 'leg in één zin uit' om te laten zien dat details in de vraag belangrijk zijn.

Let op signaalwoorden

Signaalwoorden sturen je antwoord.


  • noem vraagt om korte punten

  • leg uit vraagt om uitleg

  • vergelijk vraagt om overeenkomsten en verschillen

Je kunt mondeling extra signaalwoorden noemen als die in andere vakken vaak voorkomen.

Beknopt én volledig antwoorden

Een goed antwoord is niet te lang, maar mist ook niets.


  • geef alleen informatie die past bij de vraag

  • noem alle gevraagde onderdelen

  • schrijf duidelijk en eenvoudig

Veel leerlingen schrijven of te veel of te weinig. Leg uit dat 'volledig' niet hetzelfde is als 'lang'.

Antwoord opbouwen

Een handig stappenplan bij open vragen:


  • begin met het directe antwoord

  • voeg daarna een korte uitleg toe

  • controleer of elk deel van de vraag is beantwoord

Dit werkt vooral goed bij begripsvragen en toepassingsvragen.

Veelgemaakte fouten

Let op deze fouten bij toetsen:


  • alleen een deel van de vraag beantwoorden

  • het signaalwoord negeren

  • te vaag of juist te uitgebreid antwoorden

  • niet controleren wat er precies staat

Gebruik deze slide als samenvattend waarschuwingsmoment voordat de begrippenlijst begint.

Welk signaalwoord vraagt om overeenkomsten én verschillen?

A

noem

B

leg uit

C

vergelijk

D

bereken

Sluit aan op slides 14 en 15 over kern en signaalwoorden.

Maak het stappenplan af

Lees de vraag rustig en onderstreep het werkwoord. Zoek daarna de belangrijke begrippen. Let ook op hoeveel antwoorden je moet geven. Zo vind je de kern van de vraag sneller.

werkwoord
begrippen
kern
voorbeeld
uitleg
toets

De woorden komen rechtstreeks uit de strategie op slide 14.

Hoe geef je een antwoord dat beknopt én volledig is?

Bespreek dat een goed antwoord noemt: direct antwoord geven, alleen passende informatie opschrijven, alle gevraagde onderdelen noemen, duidelijk en eenvoudig formuleren, en eventueel kort uitleg toevoegen.

Wat uit deze les ga jij gebruiken bij je volgende toets?

Reflectie zonder goed of fout. Laat leerlingen één inzicht noemen, bijvoorbeeld over vraagsoorten, signaalwoorden of antwoorden formuleren.

Welk deel van toetsvragen herkennen vind jij nog lastig?

Reflectie zonder goed of fout. Gebruik antwoorden om te zien waar nog extra oefening nodig is.

Begrippenlijst

toets - een opdracht waarmee wordt gekeken wat je weet en kunt

kennisvraag - een vraag over feiten, begrippen of regels

begripsvraag - een vraag waarbij je laat zien dat je iets begrijpt

toepassingsvraag - een vraag waarbij je kennis gebruikt in een situatie

feitelijke vraag - een vraag met een juist en precies antwoord

open vraag - een vraag waarbij je zelf het antwoord opschrijft

meerkeuzevraag - een vraag waarbij je kiest uit gegeven antwoorden

Deze slide heeft geen instructies

Begrippenlijst

signaalwoord - een woord dat laat zien wat je moet doen in je antwoord

kern van de vraag - het belangrijkste deel van wat precies gevraagd wordt

beknopt antwoord - een kort antwoord zonder onnodige informatie

volledig antwoord - een antwoord waarin alle gevraagde delen staan

Deze slide heeft geen instructies