WELKOM
Bij de les Nederlands
29 September 2026
WELKOM
Bij de les Nederlands
29 September 2026
Waar ging het de vorige keer over?
Wat gaan we vandaag doen?
Functie van alinea's
Eerst uitleg
Daarna aan de slag met de opdrachten
Functies alinea's
Een tekst of video bestaat uit een inleiding, kern en slot. Elk deel en elke alinea daarbinnen heeft een eigen functie. In deze les leer je die functies herkennen.
Functies inleiding
In de inleiding wordt het onderwerp geïntroduceerd.
Dit kan op verschillende manieren:
Aanleiding benoemen
De schrijver vertelt waarom hij over dit onderwerp schrijft.
Bijv. vanwege een actuele gebeurtenis, een onderzoek of een probleem.
Verwachting scheppen
De schrijver vertelt wat er in de kern aan bod komt.
Soms worden de deelonderwerpen al kort genoemd.
Mening geven
De schrijver geeft aan wat hij vindt. In de kern legt hij uit waarom.
Aandacht trekken
Dit kan door: persoonlijk verhaal vertellen, voorbeelden geven, herkenbare situatie schetsen, interessante feiten benoemen, of vragen stellen (antwoord volgt pas in kern of slot).
Let op: in een video kan de aandacht ook getrokken worden door beelden of animaties. Soms worden meerdere functies gecombineerd.
Theorie: Functies alinea's kern
De alinea's in de kern kunnen verschillende functies hebben:
Voorspelling doen
aangeven wat er in de toekomst verwacht wordt
Uitleg/toelichting geven
meer informatie geven, dieper op het onderwerp ingaan
Voorbeelden geven
voorbeeldsituaties noemen die aansluiten bij de uitleg
Advies geven
aanbevelingen of tips aan de lezer of doelgroep
Mening geven
de schrijver of een persoon uit de tekst zegt wat hij vindt
Mening uitleggen
redenen geven waarom hij iets vindt, evt. met voorbeelden
Gevolgen benoemen
het effect, resultaat of de reactie van een gebeurtenis
Oorzaken benoemen
de reden of verklaring van een gebeurtenis
Probleem benoemen
omschrijving van een lastige, ongewenste of schadelijke situatie
Oplossingen geven
manieren noemen om de situatie te verbeteren
Let op: soms komen functies gecombineerd terug in één alinea.
Functies slot
In het slot wordt de tekst afgerond. Meestal geen nieuwe informatie.
Je vindt hier vaak de hoofdgedachte terug.
In een tekst: de laatste alinea (soms ook de alinea daarvoor)
In een video: de laatste 30 sec. tot enkele minuten
Sommige teksten hebben geen duidelijk slot (bijv. nieuwsbericht)
Samenvatting geven
Kort de deelonderwerpen herhalen.
Signaalwoorden: kortom, al met al
Conclusie trekken
Eindoordeel geven, antwoord op vraag uit inleiding.
Signaalwoorden: dus, daarom, kortom
Toekomstverwachting geven
Voorspelling doen over wat er zal gebeuren.
Aanbeveling doen
Advies geven wat je zou kunnen doen.
Oproep doen
Publiek aansporen tot actie (reactie geven, ergens naartoe gaan, abonneren)
Let op: meerdere functies kunnen gecombineerd voorkomen in het slot.
De allerlaatste zin = de slotzin: vaak opvallend, grappig of prikkelend om het verhaal te laten onthouden.
Zelf aan de slag
Ga verder waar je gebleven was
De vragen bij de theorie van vandaag:
2F Functies van alinea's- Techniek
WELKOM
Bij de les Nederlands
6 Oktober 2026
Waar ging het de vorige keer over?
Functie van alinea's
Functies inleiding
Aanleiding benoemen
.
Verwachting scheppen
Mening geven
Aandacht trekken
Theorie: Functies alinea's kern
Voorbeelden geven
Mening geven
Gevolgen benoemen
Probleem benoemen
Functies slot
Samenvatting geven
Conclusie trekken
Toekomstverwachting geven
Aanbeveling doen
Oproep doen
Wat gaan we vandaag doen?
Doel en soort
Eerst uitleg
Daarna aan de slag met de opdrachten
Doel en soort
Tekstdoel, tekstsoort en publiek bij lezen en luisteren
Wat is het tekstdoel?
Het tekstdoel is wat de schrijver of maker wil bereiken bij het publiek.
Tekstdoel/luisterdoel
Tekstsoort
Voorbeelden
Informeren (uitleg geven, tips of adviezen)
Informatief
Nieuwsbericht, blog, documentaire
Instrueren (uitleggen hoe je iets doet)
Instructief
Recept, handleiding, kookprogramma
Amuseren (voor het plezier, met humor)
Amuserend
Stripverhaal, gedicht, spelshow
Activeren (publiek iets laten doen)
Activerend
Advertentie, reclame, trailer
Overtuigen (mening geven met argumenten)
Overtuigend
Recensie, debat, documentaire
Wat is het doel van deze tekst?
Informeren
Wat is het doel van deze tekst?
Activeren
Wat is het doel van deze tekst?
Instrueren
Theorie: Publiek
Een schrijver of maker bepaalt van tevoren voor welk publiek hij schrijft en past zijn taalgebruik en tekstvorm hierop aan.
Leeftijd
Kinderen, jongeren, volwassenen, senioren.
Rol
Collega's, businesspartners, klanten, werkgever.
Interesse
Mensen geïnteresseerd in een specifiek onderwerp.
Behoefte
Mensen specifiek op zoek naar bepaalde informatie.
Tip: kijk naar het onderwerp en de hoofdgedachte om het publiek te bepalen.
Zelf aan de slag
Ga verder waar je gebleven was
De vragen bij de theorie van vandaag:
2F Doel en soort - Techniek
WELKOM
Bij de les Nederlands
20 Oktober 2026
Waar ging het de vorige keer over?
Doel en soort
Wat wil de schrijver bereiken met deze tekst?
Wat is het tekstdoel?
Het tekstdoel is wat de schrijver of maker wil bereiken bij het publiek.
Tekstdoel/luisterdoel
Tekstsoort
Voorbeelden
Informeren (uitleg geven, tips of adviezen)
Informatief
Nieuwsbericht, blog, documentaire
Instrueren (uitleggen hoe je iets doet)
Instructief
Recept, handleiding, kookprogramma
Amuseren (voor het plezier, met humor)
Amuserend
Stripverhaal, gedicht, spelshow
Activeren (publiek iets laten doen)
Activerend
Advertentie, reclame, trailer
Overtuigen (mening geven met argumenten)
Overtuigend
Recensie, debat, documentaire
Wat gaan we vandaag doen?
Signalen en verbanden
Eerst uitleg
Daarna aan de slag met de opdrachten
Na deze les:
Weet je waarom signaalwoorden gebruikt worden
Kun je signaalwoorden en verbanden herkennen in een tekst
Wat zijn signaalwoorden?
Woorden die verbanden leggen tussen zinnen en alinea's om zo de tekst begrijpelijker maken.
Voorbeelden: en, maar, toen, want, tenzij, zo, ten slotte
Signalen en verbanden
Geeft een reden
Tegenstelling
Opsomming
Samenvatting/ conclusie
Zelf aan de slag
Ga verder waar je gebleven was
Ga naar MBO webshop
Licenties starten
Motile (Nederlands)
De vragen bij de theorie van vandaag:
2F Signalen en verbanden- Techniek
WELKOM
Bij de les Nederlands
26 Oktober 2026
Waar ging het de vorige keer over?
Signalen en verbanden
Signalen en verbanden
Wat gaan we vandaag doen?
Feiten, mening en argumenten
Eerst uitleg
Daarna aan de slag met de opdrachten
Na deze les:
weet je het verschil tussen feiten, meningen en argumenten;
weet je hoe je deze kunt herkennen.
Wat is een feit?
Iets waarvan zeker is dat het waar is of dat het gebeurd is
Wat is een mening?
Wat je vindt/ gedachten over iets
Wat is een argument?
Reden waarom je ene bepaalde mening hebt. Een argument kan een feit en een mening zijn
Argumenten kun je herkennen aan signaalwoorden. Woorden als want, omdat, en immers geven aan dat er een argument volgt.
Of aan de woorden ik vind....., ik ben van mening..
Even oefenen...
Wat is een argument?
een argument is bewijsbaar
een argument is een reden waarom jij iets vindt
Staat hier een feit, mening of argument? Omdat hij vreemde ideeën heeft.
Feit
Mening
Argument
Staat hier een feit, mening of argument? Omdat hij goede standpunten heeft.
Feit
Mening
Argument
Staat hier een feit, mening of argument? Uit onderzoek blijkt dat roken slecht is voor je gezondheid.
Feit
Mening
Argument
Staat hier een feit, mening of argument?
Vanaf 2029 wordt het voor veel huiseigenaren verplicht om bij de vervanging van hun cv-ketel over te stappen op een slimme, hybride warmtepomp.
Feit
Mening
Argument
Staat hier een feit, mening of argument?
Wat een onzin om huiseigenaren hiermee op te zadelen!
Feit
Mening
Argument
Zelf aan de slag
Ga verder waar je gebleven was
Ga naar MBO webshop
Licenties starten
Motile (Nederlands)
De vragen bij de theorie van vandaag:
2F Feit, mening en argument- Techniek