7a_ Kreupelheid-bij-Paarden

Cursus Dierenzorg

Paard

Kreupelheid bij paarden

Deel 1

1 / 57
volgende
Slide 1: Slide
newEditorPaardenzorgHoger onderwijsStudiejaar 2

In deze les zitten 57 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

time-iconLesduur is: 60 min
Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

Cursus Dierenzorg

Paard

Kreupelheid bij paarden

Deel 1

Na deze les, kan je :


  • de systematiek van het kreupelheidsonderzoek uitleggen


  • een anamnese afnemen bij een kreupel paard


  • aantonen welk lidmaat vermoedelijk kreupel is adhv observaties

tijdens bewegingsonderzoek en inspectie


Lesdoelen

Kreupelheid bij paarden



  • Definitie

  • Oorzaken

  • Kreupelheidsonderzoek

  • Enkele veel voorkomende aandoeningen

  • Behandelingsopties kreupelheid





Kreupelheid bij paarden zien we vooral aan de voorbenen.

Wat is de reden?

A

Omdat de voorbenen beweeglijker zijn dan de achterbenen


B

Omdat kreupelheid in de achterhand meestal pijnloos is

C

Omdat paarden hun achterbenen minder gebruiken tijdens het bewegen

D

Omdat de voorbenen het meeste lichaamsgewicht dragen en dus meest belast worden

Bij kreupelheid aan het voorbeen zien we vaak een knikbeweging van het hoofd. Wat is de reden?

A

Het paard probeert het zieke been extra te belasten om sterker te worden.

B

Bij het belasten van het gezonde voorbeen zakt het hoofd naar beneden, om het zieke been te ontlasten.

C

De knikbeweging ontstaat doordat het paard zijn achterbeen meer gebruikt.

Kreupelheid bij paarden



  • Definitie

  • Oorzaken

  • Kreupelheidsonderzoek

  • Enkele veel voorkomende aandoeningen

  • Behandelingsopties kreupelheid

Verminderde Prestaties

Gedragsveranderingen

Weigeren, fouten maken of verzet tijdens het rijden.

Medische oorzaak

Meer dan 50% van prestatieproblemen zijn gerelateerd aan kreupelheid.

Subtiele signalen

Vage klachten zonder duidelijke kreupelheid. Moeilijker te diagnosticeren.

Definitie van Kreupelheid

Wat is kreupelheid?.

Een aandoening van het bewegingsstelsel, waarbij het paard een onregelmatige gang vertoont. 

Kreupelheid: oorzaken

  • Pijn

  • Mechanische belemmering

  • Neurogeen

  • Hypoxie

  • Andere oorzaken buiten het bewegingsapparaat

≠ gang afwijkingen tgv verkeerde beenstand




n. radialis paralyse

https://www.youtube.com/shorts/s2TNZRIrgds

https://www.youtube.com/watch?v=me_y2yeUgGM

n. femoralis paralyse

https://www.youtube.com/watch?v=es7ULDMG0dc

Kreupelheid versus ataxie

Ataxie

Coördinatiestoornis door neurologische problemen.


Kenmerken:

  • Ongecoördineerde bewegingen

  • Zwaaien met ledematen

  • Struikelen zonder duidelijke reden

  • Abnormale plaatsing van voeten

Kreupelheid

Pijngeassocieerde verandering in bewegingspatroon.

Kenmerken:

  • Asymmetrische beweging

  • Kopknikken of bekkenbeweging

  • Verkorte pas van aangedaan been

  • Reactie op diagnostische analgesie

Is deze abnormale gang een kreupelheid of incoördinatie?

Ataxie door Wobbler

Verzamelen van voorgeschiedenis en klachten

Signalement

&

Anamnese

Kreupelheidsonderzoek: protocol

Beoordeling van stand, symmetrie en conformatie

Inspectie

in rust

Bewegings-

onderzoek

Observatie in stap en draf (en galop) op verschillende ondergronden,

evt. buigproeven


Palpatie en

manipulatie

in rust


Diagnostische

analgesie

Systematisch onderzoek

van ledematen

Lokale verdoving om

pijnlijke gebieden te

identificeren.

Signalement & Anamnese

  • Wat is de klacht?

  • Oorzaak?

  • Hoe lang?

  • Plotseling of geleidelijk ontstaan?

  • Verergering/verbetering tijdens werk?

  • Duidelijker bij harde of zachte ondergrond?

  • Reeds behandeld? Succes?

  • Andere: wanneer beslaan? niveau prestaties?





  • Ras

  • Leeftijd

  • Gebruiksdoel




Inspectie in rust

  • ‘Vierkant’

  • Stand

  • Vorm hoeven

  • Zwellingen

  • Deformaties

  • Atrofie

Welke abnormaliteit(en)

zie je bij dit paard?

Welke abnormaliteit(en) zie je bij dit paard?

  • geleid a/d rechterhand; best aan lange teugel of touw

  • eerst op een harde; vlakke bodem

  • in stap en draf op rechte lijn

  • dan op zachte bodem aan longe (ev. ook harde bodem: voorzichtig)

  • ev. ook beoordelen tijdens het verrichten van arbeid zoals onder het zadel of aangespannen


Bewegingsonderzoek

Observaties:

  • hoe zijn de gangen van het paard ? (symmetrie, paslengte)

  • aan welk been (of benen) is het paard kreupel ?

  • mate van kreupelheid ?

  • aard van de kreupelheid ?


Localisatie van Kreupelheid:
Welk been? Welke regio?

Herkenbare bewegingspatronen

Assymetrie, positie hoofd en bekken, paslengte, harde vs zachte bodem


Diagnostische analgesie

Geleidingsanesthesie om regio te verkleinen en te identificeren.


Beeldvorming

RX, echo, MRI, CT, scintigrafie voor definitieve diagnose.

Kreupelheid Vooraan

1

Observatie in stand

Let op de stand van het been en eventuele ontlasting.

2

Stap analyse

Beoordeel de regelmaat en lengte van de pas.

3

Draf beoordeling

Kijk naar het knikken v/h hoofd en de belasting en paslengte van het been.

4

Wendingen

Observeer verergering bij draaien op harde of zachte ondergrond.

Kreupelheid voorbeen: observatie hoofd knikken

“sound down”

Kreupelheid voorbeen: observatie hoofd knikken

Assymetrie:


steunfase mank been is korter (ReV)


Hoofd:


  • Omhoog bij steunfase mank been

  • Omlaag bij steunfase gezond been

Slide titel

Slide tekst

Aan welk voorbeen is dit paard mank?

ReV

ReV stap

Aan welk voorbeen is dit paard mank?

A

Rechts voor

B

Links voor

Aan welk voorbeen is dit paard mank?

A

Rechts voor

B

Links voor

Kreupelheid achteraan

Bewegingsanalyse:

  • Assymetrische beweging bekken


Diagnostisch kenmerk:

  • "Hip hike": bekken a/d kant van het pijnlijke been stijgt hoger wanneer pijnlijke been belast wordt

  • "Hip dip": bekken a/d kant van het pijnlijke been daalt als gezonde been belast wordt


Observatiepunten:

  • Kijk naar de beweging van de heup en de lengte van de pas


Text

Slide titel

Slide tekst

Aan welk achterbeen is dit paard mank?

Aan welk achterbeen is dit paard mank?

A

Rechts achter

B

Links achter

Score Systeem voor Kreupelheid

Bewegingskreupelheid:

  • Paslengte naar voor verkort

  • Vooral zichtbaar op zachte bodem

  • Op cirkel duidelijker als been buitenbeen

Belastingskreupelheid:

  • Paslengte naar achter verkort

  • Vooral zichtbaar op harde bodem

  • Op cirkel duidelijker als been binnenbeen is

Soorten kreupelheid

Gemengde kreupelheid:

zowel een belastings- als bewegingskreupelheid

Observatie paslengte

Observatie bij wendingen of op volte

Aanwezig of geïnduceerde kreupelheid

Aanwezige kreupelheid

Paard is kreupel in stap/draf/galop zonder dat men effectief

pijn uitlokt.

Geïnduceerde kreupelheid

Paard wordt kreupel nadat de dierenarts via bepaalde testen (buigproef, geleidingsanesthesie) pijn uitlokt.

Buigproeven

Voorbeen buigproef

Test van de ondervoet (1 min)

Achterbeen buigproef

Test voor sprong-, knie- en kootgewricht (1,5 min)

Interpretatie

Beoordeling van verergering van kreupelheid na buiging.

Bewegingsanalyse onder Ruiter

Ruiterperspectief

De ruiter kan subtiele veranderingen voelen die niet zichtbaar zijn.

Belastingspatroon

Het gewicht van de ruiter kan kreupelheid verergeren of verduidelijken.

Verzamelen van voorgeschiedenis en klachten

Signalement

&

anamnese

Kreupelheidsonderzoek: protocol

Beoordeling van stand, symmetrie en conformatie

Inspectie

in rust

Bewegings-

onderzoek

Observatie in stap en draf (en galop) op verschillende ondergronden,

evt. buigproeven


Palpatie en

manipulatie

in rust


Diagnostische

analgesie

Systematisch onderzoek

van ledematen

Lokale verdoving om

pijnlijke gebieden te

identificeren.

Palpatie & manipulatie in rust

  • Zwelling of oedeem

  • Temperatuur verschillen (1,5°C)

  • Pulsatie:


  • Mobiliteit gewrichten

  • Uitlokken pijnreactie:





Voorbeen: a. mediana

Achterbeen: a. metatarsea

  • Manipulatie

  • Druk

  • Percussie

  • Visiteertang (hoef)


Contralateraal been vergelijken !

Palpatie van het voorbeen

Diagnostische analgesie

Lokale verdoving

Injectie van verdovingsmiddel op specifieke locatie


Bewegingsevaluatie

Beoordeling van effect op kreupelheid



Localisatie

Systematisch werken van distaal naar proximaal

Locale anesthesie

  • Geleidingsanesthesie

  • Intrasynoviale anesthesie (gewricht, peesschede of bursa)

  • Infiltratie- anesthesie


Intrasynoviaal: distaal interfalangeale gewricht

Geleidingsanesthesie Techniek

Voorbereiding

Reinig en desinfecteer de injectieplaats zorgvuldig.

Steriele benadering van het gewricht is cruciaal.

Injectie

Verdovingsmiddel nauwkeurig rond de zenuw injecteren.

Wachttijd

5-10 minuten wachten voor volledige werking.

Nagaan of gevoelloos door aanprikken met stompe spijker of balpen

Herbeoordeling

Evalueer het bewegingspatroon na verdoving.

Geleidingsanesthesie: voorbeelden

Palmaire digitale zenuw blok (‘takken’)

Palmaire digitale zenuw blok (‘distale’ blok)

Diagnostische Beeldvorming

Röntgen (RX)

Voor botafwijkingen en gewrichtsveranderingen

MRI

Gedetailleerde beelden van bot- en weke delen

Scintigrafie

Voor actieve botveranderingen en stofwisselingsprocessen

CT-scan

Driedimensionale beelden van complexe structuren. Vooral nuttig voor schedel, wervelkolom en distale ledematen.

Niet invasieve (functionele) diagnostiek

Thermografie

Detecteert temperatuurverschillen die kunnen wijzen op ontstekingen. Niet-invasieve screeningsmethode.

Bewegingsanalyse

Computergestuurde systemen voor objectieve beoordeling van bewegingspatronen. Detecteert subtiele afwijkingen.

Echografie

Voor weke delen zoals pezen en ligamenten

Use of the Lameness Locator in Lameness and Prepurchase Exams

Specifieke blessures & preventie

Test Jezelf

Wat is het primaire doel van de hoeftest tijdens een kreupelheidsonderzoek?

A

De hoefbalans controleren

B

Pijngevoeligheid in de hoefzool en verzenen beoordelen

C

De paslengte meten

D

De buigpezen testen

Aan welk been mank? ReV of ReA?

Aan welk been is dit paard mank?

A

Rechts voor

B

Rechts achter

Aan welk been mank?

Aan welk been is dit paard mank?

A

Rechts Voor

B

Rechts achter

C

Links voor

D

Links achter

Na deze les, kan je :


  • de systematiek van het kreupelheidsonderzoek uitleggen


  • een anamnese afnemen bij een kreupel paard


  • aantonen welk lidmaat vermoedelijk kreupel is adhv observaties tijdens bewegingsonderzoek en inspectie


Lesdoelen