Sleepvraag
Columbus ontdekt Amerika
De pest zorgt voor een afname van de bevolking
500-1000 n Chr.
1000-1200 n Chr.
1200-1450/1500 n Chr.
Eerste universiteiten ontstaan
Renaissance ontstaat in Italië
Eerste kruistochten
Handelssteden ontstaan/bloeien op (Hanze)
Veel oorlogen en volksverhuizingen
Je ziet de Saint-Sernin, een kerk in Toulouse aan de toenmalige pelgrimsweg naar Santiago de Compostela. Deze kerk is een zogenaamde pelgrimskerk. In die zin wijkt ze af van de gewone romaanse kerken. Leg uit wat een pelgrimskerk is.
Pelgrimskerken zijn veel groter dan gewone romaanse kerken. Vaak werd het oorspronkelijke gebouw vervangen of drastisch uitgebreid wat met veel kostte. De kerk en vooral de bevolking moesten voor de bouw betalen. Waarom was men als regel niet bezwaard om dergelijke grote investeringen te plegen? Geef twee redenen.
Sleepvraag
STEUNBEREN
SKELETBOUW
RONDBOGEN
OPEN EN SIERLIJK
TONGEWELF
DIKKE MUREN
KRUISRIBGEWELF
VERTICAAL GEBOUWD
HORIZONTAAL GEBOUWD
SPITSBOGEN
PINAKEL
GROTE VENSTERS
KLEINE VENSTERS
DUNNERE MUREN
LUCHTBOGEN
GESLOTEN, LOMP, LOG
Sleepvraag
Apsis
straalkapellen
vieringtoren
koor
kooromgang
middenschip
voorportaal
dwarsschip/transept
zijbeuk
Wat is de functie van het voorwerp op de afbeelding? Wat heeft het te maken met de bouw van kerken in de middeleeuwen?
De vier evangelisten worden vaak afgebeeld met een van de vier figuren:
-Matteüs met de mens
- Marcus met de leeuw
- Lucas met het rund
- Johannes met de adelaar.
De boekillustratie is omstreeks 1150 gemaakt in de hoge middeleeuwen in de Romaanse stijl. Noem drie aspecten van de vormgeving die kenmerkend zijn voor deze periode en stijl.
Romaanse schilderkunst
- Vorm: vooral muurschilderingen/fresco's ter decoratie van de kerk en illustraties in boeken (in scriptoria gemaakt door monniken).
- Figuren sterk vereenvoudigd/gestileerd, niet realistisch of natuurgetrouw (onjuiste anatomie, proporties kloppen niet, geen gezichtsuitdrukking)
- Figuren zijn schematisch/lineair van karakter (ze lijken op elkaar en zijn herkenbaar aan symbolen), lijnen zoals haren of plooien hebben een decoratieve functie, vlakken opgevuld met kleuren hierdoor geen/nauwelijks ruimte illusie.
- Functies: didactisch (verbeelding van Bijbelverhalen), eerbetoon aan God, ter decoratie/versiering.
Gotische schilderkunst
Vroege gotiek:
- Weinig ruimteweergave, vaak gouden achtergrond.
- Wel iets plasticiteit.
Hoog gotiek:
- Meer realisme en details (zware plooival).
- Ruimte wordt beter weergegeven, bv. een landschap als achtergrond.
Late gotiek:
- Grote aandacht voor details (zware plooival).
- Gebrekkig lijnperspectief.
- Stereotype weergave van figuren/scènes en symbolisch kleurgebruik (wit=zuiver, blauw=hemels, goud=goddelijk)
- Redelijke anatomie.
Romaanse beeldhouwkunst
- Belangrijke heilige (bijvoorbeeld Jezus) groter en centraler in compositie.
- Heiligen sterk vereenvoudigd/gestileerd, niet realistisch of natuurgetrouw (onjuiste anatomie, geen gezichtsuitdrukking)
- Heiligen lijken veel op elkaar, zijn vooral herkenbaar aan symbolen die ze vasthouden.
- Op of aan kerken geplaatst (in timpaan/boogveld, portaal, kapitelen).
- Functies: didactisch (verbeelding van Bijbelverhalen), eerbetoon aan God, ter decoratie/versiering.
Sleepvraag
pilaarfiguren in zuil
los van zuil, meer vrijstaand
late gotiek
dynamischer, houding losser
meer emoties zoals lachen of lijden
lossere plooien
emotieloos
plooien ter decoratie
statisch, strak, bewegingloos
vroeg gotiek
Gotische beeldhouwkunst
- In vroege gotiek stijve pilaarbeelden, later komen ze meer los van de wand (S-houding/contrapost).
- Anatomie is vrij goed weergegeven (steeds meer emotie in gezichtsuitdrukkingen).
- Plooival in kleding is realistischer weergegeven (bij Gotiek vaak zware, hoekige plooival).
- Ook gedetailleerde houten beschilderde beelden met een goede stofuitdrukking.
- Grote altaarstukken (meerluiken met verschillende voorstellingen) met kostbaar beeldhouwwerk waarvan luiken gesloten kunnen worden.