M3 1.1 en 1.2Kun jij kopen wat je wilt?
Kun jij kopen wat je wilt?
Lesduur is: 45 minOnderdelen in deze les
Kun jij kopen wat je wilt?
Open met de herkenbare vraag dat mensen vaak meer willen dan ze meteen kunnen kopen. Dit vormt de brug naar behoeften, schaarste, welvaart en beïnvloeding.
Lesdoel
Ik kan uitleggen hoe behoeften, schaarste, welvaart en beïnvloeding bepalen wat mensen kopen.
De gebruiker gaf meerdere doelen. Volgens de instructie is hier één overkoepelend doel gekozen dat het best past bij beide paragrafen samen.
Waar geef jij je geld het liefst aan uit?
Gebruik de antwoorden als opstap naar behoeften, keuzes en beïnvloeding. Laat leerlingen kort benoemen welke antwoorden meer 'nodig' en welke meer 'prettig' voelen.
Behoeften: nodig of prettig?
Behoeften zijn alles wat je nodig hebt of graag wilt hebben.
Niet iedereen vindt dezelfde behoeften even belangrijk. Dat hangt bijvoorbeeld af van budget, leeftijd, reclame en sociale omgeving.
Benadruk dat behoeften persoonlijk kunnen verschillen, maar dat de economische indeling toch helpt om keuzes te begrijpen.
Primaire en secundaire behoeften
Secundaire behoeften
Primaire behoeften
maken het leven prettiger of makkelijker
niet direct nodig om te overleven
voorbeelden: vakantie, gamen, uit eten, extra kleding
noodzakelijk om te leven
basisbehoeften
voorbeelden: eten, drinken, kleding, woonruimte
Deze slide heeft geen instructies
Waarom verschillen behoeften?
Budget: hoeveel geld je kunt uitgeven
Leeftijd: jongeren en volwassenen willen vaak iets anders
Reclame: maakt producten aantrekkelijker
Sociale omgeving: vrienden en familie hebben invloed
Koppel dit aan herkenbare voorbeelden: een telefoon, merkkleding of sparen voor een uitje.
Vrije goederen en schaarse goederen
Vrije goederen zijn beschikbaar zonder betaling en zonder productie, zoals frisse lucht, zonlicht en regenwater.
Schaarse goederen kosten wel middelen om te maken of te leveren.
Laat zien dat 'gratis' niet altijd hetzelfde is als 'vrij goed'. Een app kan gratis lijken, maar er zit vaak wel productie achter.
Wat betekent schaarste?
Schaarste betekent in de economie niet alleen dat iets zeldzaam is.
Een goed is schaars als er middelen nodig zijn om het te maken, zoals grondstoffen, arbeid, machines en tijd.
Veel leerlingen denken bij schaarste alleen aan 'weinig aanwezig'. Leg uit dat in economie bijna alle producten schaars zijn omdat productie offers vraagt.
Welk voorbeeld is een primaire behoefte?
vakantie
woonruimte
gamen
uit eten
De afleiders komen uit de voorbeelden van secundaire behoeften op de vorige slides.
Vul de juiste begrippen in
Behoeften zijn dingen die je nodig hebt of graag wilt hebben. Primaire behoeften zijn noodzakelijk om te leven. Secundaire behoeften maken het leven prettiger of makkelijker. Een goed is schaars als er middelen nodig zijn om het te maken.
Controleert de kernwoorden uit het eerste blok: primaire behoeften, secundaire behoeften en schaarste.
Welvaart en keuzes
Welvaart is de mate waarin je in je behoeften kunt voorzien.
Welvaart gaat dus niet alleen over veel geld hebben, maar over wat je met je middelen kunt doen.
Noem de veelgemaakte fout expliciet: welvaart is breder dan rijk zijn.
Hoe kan welvaart toenemen?
Hoger inkomen: je kunt vaak meer kopen
Prioriteiten stellen: kiezen wat het belangrijkst is
Zelfvoorziening: zelf iets maken of repareren
Voorbeelden van zelfvoorziening: een fietsband plakken of een taart bakken.
Benadruk dat welvaart ook kan stijgen zonder meer inkomen, bijvoorbeeld door slimme keuzes of zelf iets te doen.
Percentage van een bedrag
Formule:
percentage ÷ 100 × totaal
Voorbeeld:
28% van €400 = 28 ÷ 100 × 400 = €112
Houd het bij deze ene basisvorm uit §1.1: een percentage van een bedrag berekenen.
Waardoor kan welvaart toenemen zonder hoger inkomen?
door reclame
door schaarste
door prioriteiten
door doelgroep
Toetst het inzicht dat welvaart breder is dan geld alleen.
Maak de tekst compleet
Welvaart is de mate waarin je in je behoeften kunt voorzien. Je welvaart kan stijgen door een hoger inkomen. Maar ook zelfvoorziening helpt: je maakt of repareert dan zelf iets. Om 28% van €400 te berekenen doe je percentage ÷ 100 × totaal.
Hier komen begrip en rekenregel uit §1.1 samen.
Invloed op koopgedrag
Koopgedrag wordt niet alleen bepaald door wat je nodig hebt, maar ook door invloed van anderen.
Daarbij maken we onderscheid tussen sociale invloed en commerciële invloed.
Maak de overgang van §1.1 naar §1.2: je keuzes hangen samen met behoeften en welvaart, maar ook met beïnvloeding.
Sociale en commerciële invloed
Sociale invloed
invloed van mensen om je heen
bijvoorbeeld vrienden, familie, klasgenoten
kan bepalen wat je leuk of normaal vindt
Commerciële invloed
invloed van fabrikanten en winkels
doel: producten verkopen
gebeurt via marketing en reclame
Deze slide heeft geen instructies
Wat is marketing?
Marketing is alles wat bedrijven doen om hun product te verkopen.
Bedrijven proberen met marketing de aandacht van consumenten te trekken en hun keuze te beïnvloeden.
Gebruik eenvoudige voorbeelden: verpakking, korting, reclame op social media, plek in de winkel.
De marketingmix: de 6 P's
De marketingmix is de combinatie van middelen die een bedrijf gebruikt om een product te verkopen.
Die middelen zijn de 6 P's: product, prijs, plaats, promotie, personeel en presentatie.
Leg uit dat het om een combinatie gaat: niet één keuze, maar keuzes die bij elkaar passen.
De 6 P's uitgelegd
Product, prijs, plaats
Promotie: hoe vraagt het bedrijf aandacht?
Personeel: welke medewerkers helpen klanten?
Presentatie: hoe ziet winkel, product of dienst eruit?
Product: wat wordt verkocht?
Prijs: welke prijs, korting of betaalwijze?
Plaats: waar is het te koop?
Promotie, personeel, presentatie
Wijs op het verschil tussen promotie en presentatie, omdat dit vaak wordt verward.
Reclame heeft een doel
Commerciële reclame: meer verkopen
Informatieve reclame: informatie geven
Merkreclame: positieve indruk van merk opbouwen
Ideële reclame: laten nadenken over gedrag of ideeën
Leg uit dat niet elke reclame direct wil verkopen; sommige reclame wil vooral informeren of gedrag beïnvloeden.
Wat is commerciële invloed?
invloed van vrienden
invloed van winkels
invloed van familie
invloed van klasgenoten
De verkeerde opties verwijzen naar sociale invloed.
Vul de marketingbegrippen in
Bedrijven gebruiken marketing om producten te verkopen. De combinatie van middelen heet de marketingmix. Bij promotie vraagt een bedrijf aandacht, bijvoorbeeld met reclame.
Let op het verschil tussen promotie en presentatie als leerlingen twijfelen.
Doelgroep
Een doelgroep is de groep consumenten voor wie een product of boodschap bedoeld is.
Jongeren zijn vaak een belangrijke doelgroep, omdat zij zelf geld kunnen uitgeven, invloed hebben op aankopen en later klant kunnen blijven.
Deze slide heeft geen instructies
Soorten merken
Bekende merken
Winkelmerk
A-merk: algemeen bekend, sterke naam, kwaliteitsuitstraling
B-merk: minder bekend en vaak goedkoper
Huismerk: merk van een winkelketen
alleen in de eigen winkels verkocht
Gebruik eventueel supermarktvoorbeelden, maar noem geen extra theorie buiten de gegeven stof.
Percentage berekenen
Formule:
gevraagd aantal ÷ totaal × 100%
Voorbeeld:
€30 korting op €75 = 30 ÷ 75 × 100% = 40%
Dit is de tweede percentagevorm: nu reken je uit welk percentage een deel van het totaal is.
Welk merk wordt alleen in de eigen winkel verkocht?
A-merk
B-merk
huismerk
merkreclame
Merkreclame is bewust als afleider gekozen: leerlingen verwarren soms merksoort en reclamesoort.
Maak de zinnen af
Een doelgroep is de groep consumenten voor wie een product bedoeld is. Een A-merk is meestal algemeen bekend. Om uit te rekenen hoeveel procent €30 van €75 is, doe je gevraagd aantal ÷ totaal × 100%.
Deze check-in pakt doelgroep, merksoorten en de tweede percentageformule samen.
Wat heb jij vandaag het duidelijkst geleerd?
Laat leerlingen één leerpunt noemen in eigen woorden. Goede antwoorden kunnen gaan over behoeften, schaarste, welvaart, marketing, reclame, doelgroep of merken.
Welk onderdeel vond jij nog lastig?
Gebruik dit om zicht te krijgen op lastige onderdelen. Verwachte punten: verschil tussen schaarste en vrije goederen, welvaart, 6 P's of percentageberekeningen.
Wat hielp jou het best om dit te begrijpen?
Stimuleer metacognitie: leerlingen kunnen noemen dat voorbeelden, tabellen, formules of het onderscheid tussen begrippen hielpen.
Begrippen
behoeften - alles wat je nodig hebt of graag wilt hebben
primaire behoeften - behoeften die noodzakelijk zijn om te leven
secundaire behoeften - behoeften die het leven prettiger of makkelijker maken
vrije goederen - goederen die zonder betaling en zonder productie beschikbaar zijn
schaars - voor het maken zijn middelen zoals tijd, arbeid en grondstoffen nodig
welvaart - de mate waarin je in je behoeften kunt voorzien
prioriteiten stellen - kiezen wat je het belangrijkst vindt
Deze slide heeft geen instructies
Begrippen
zelfvoorziening - zelf iets maken of doen waarmee je in een behoefte voorziet
sociale invloed - invloed van mensen in je omgeving op je koopgedrag
commerciële invloed - invloed van bedrijven die producten willen verkopen
marketing - alles wat bedrijven doen om hun product te verkopen
marketingmix - combinatie van marketingmiddelen die een bedrijf gebruikt
de 6 P's - product, prijs, plaats, promotie, personeel en presentatie
doelgroep - groep consumenten voor wie een product of boodschap bedoeld is
Deze slide heeft geen instructies
Begrippen
commerciële reclame - reclame met als doel meer producten te verkopen
informatieve reclame - reclame die informatie geeft over eigenschappen en prijs
merkreclame - reclame die een positieve indruk van een merk wil geven
ideële reclame - reclame die mensen laat nadenken over ideeën of gedrag
A-merk - algemeen bekend merk met bekende naam en kwaliteitsuitstraling
B-merk - minder bekend merk dat vaak goedkoper is
huismerk - merk van een winkelketen dat alleen in de eigen winkels wordt verkocht
Deze slide heeft geen instructies
