Hoofdstuk 2: Inleiding tot de Ontwikkelingspsychologie
Veltens M.
24-25
Hoofdstuk 2: Inleiding tot de Ontwikkelingspsychologie
Veltens M.
24-25
Inhoudstafel
Inleiding tot de ontwikkelingspsychologie
Historische achtergrond
Belangrijkste theoretische benaderingen
Theoretische modellen
Ontwikkelingsfactoren: Nature, nurture en zelfbepaling
Onderzoeksgebieden
Ontwikkelingsfasen
Inleiding tot de Ontwikkelingspsychologie
Definitie:
Focus op fysieke, cognitieve, sociaal-emotionele en morele ontwikkeling van geboorte tot dood.
Belang:
Inzicht in normale ontwikkelingspatronen, ondersteuning van opvoeding en educatie, beleid en programma's ter ondersteuning van welzijn.
Historische Achtergrond
John Locke: Concept van de "Tabula Rasa"
Historische Achtergrond
Jean-Jacques Rousseau: Nadruk op de natuurlijke goedheid van kinderen en het belang van een ontwikkelingsgerichte benadering van opvoeding.
Historische Achtergrond
Charles Darwin: Evolutietheorie en de invloed van natuurlijke selectie op de ontwikkeling.
Theoretische benadering
Biologische perspectieven
OEF p. 29
Omschrijf genetische en fysiologische factoren
Darwin: evolutietheorie
Theoretische benadering
Psychodynamische perspectieven
Sigmund Freud: Psychoseksuele Stadia
Belang van vroege kinderlijke ervaringen voor de latere ontwikkeling.
Erik Erikson: Psychosociale Stadia
Acht psychosociale stadia van Erikson
Psychosociale crisis
Belang van sociale relaties in elke levensfase.
Theoretische benadering
Behavioristische perspectieven
Behavioristische Theorieën (Pavlov, Skinner, Bandura)
Albert Bandura: Sociaal leren (observeren en imiteren van gedrag).
Behavioristische Theorieën (Pavlov, Skinner, Bandura)
Ivan Pavlov: Klassieke conditionering (leerproces gebaseerd op associaties).
B.F. Skinner: Operante conditionering (gedrag beïnvloed door beloningen en straffen).
Theoretische benadering
Cognitieve perspectieven
Jean Piaget: Theorie van Cognitieve Ontwikkeling
Vier stadia van cognitieve ontwikkeling
Lev Vygotsky: Socioculturele Theorie
Zone van naaste ontwikkeling (ZPD): Kinderen leren door begeleiding van volwassenen en interactie met hun omgeving.
Rol van sociale interactie en cultuur in cognitieve ontwikkeling.
Ontwikkelingsfactoren
Nature: Genetische en biologische invloeden (zoals aanleg, hersenontwikkeling).
Nurture: Omgevingsinvloeden (zoals opvoeding, cultuur, sociale interacties).
Zelfbepaling: Vermogen om keuzes te maken en invloed uit te oefenen op de eigen ontwikkeling.
Oefening: Ontwikkelingsfactoren
Over welke factor gaat het hier? Noteer of het over nature, nurture of zelfbepaling.
Onderzoeksgebieden in de Ontwikkelingspsychologie
Fysieke ontwikkeling: Groei, motorische vaardigheden, zintuigen.
Cognitieve ontwikkeling: Geheugen, taal, waarneming, probleemoplossing.
Sociaal-emotionele ontwikkeling: Sociale interacties, emotieherkenning en -regulatie, morele ontwikkeling.Oefening: Benoem het ontwikkelingsgebied voor de volgende activiteiten: leren lopen, puberteit, het vasthouden van een pen.
Oefening Ontwikkelings-gebieden
Benoem het ontwikkelingsgebied voor de volgende activiteiten:
Ontwikkelingsfasen
Levensfasen van baby tot adolescentie, met focus op fysieke, cognitieve en sociaal-emotionele mijlpalen.
Oefening: Ontwikkelingsfasen
Oefening: Vul de fasen in en geef voor elke fase een mijlpaal die bereikt moet worden:0-1,5 jaar: Babyfase
1,5-3 jaar: Peuterfase
3-6 jaar: Vroege kindertijd
6-12 jaar: Schoolgaande kind
Oefening: Ontwikkelingsfasen
0-1,5 jaar: Babyfase
1,5-3 jaar: Peuterfase
3-6 jaar: Vroege kindertijd
6-12 jaar: Schoolgaande kind
Oefening: Continuïteit versus Discontinuïteit
Vraag: Noteer "C" voor continue ontwikkeling en "D" voor discontinue ontwikkeling naast elke stelling en geef een uitleg:
Een baby leert geleidelijk zijn hoofd op te tillen, te rollen, te kruipen, en uiteindelijk te lopen.
Een kind gaat van simpele zinnen naar complexe gesprekken.
Conclusie
Samenvatting van de belangrijkste theorieën en concepten.Belang van het begrijpen van ontwikkelingspsychologie in opvoeding, onderwijs en maatschappelijke interventies.