les 3 module observeren

• newEditor
• Module
• MBO
• Studiejaar 1

Module 5 –week 3
kijken naar het kind

Studiemateriaal

Basisboek H.8/ O.O.
Basisboek H.5/ D.C.O.

Wat gaan we doen?

• Warming up

• Kort hoorcollege par. 5.3 blz. 173 (achtergronden en oorzaken)

• Diversiteit en inclusie

• Quizvragen

• Collaga maken

• Theorie en quizvragen observeren

• Verder met stap 2

LESDOELEN
DE STUDENT…

2-3-2026

5

kan benoemen wat de oorzaak van een ontwikkelingsachterstand kan zijn

Wat diversiteit en inclusie betekent

wat het verschil is tussen objectief en subjectief observeren

heeft stap 1 en 2 gemaakt

We spelen dirigentje

Eén student gaat op de gang staan.

De docent wijst een student aan die de dirigent is.

De student van de gang mag weer binnen komen. Alle studenten maken een beweging (bijvoorbeeld klappen).

De dirigent begint met een andere beweging en alle studenten doen hem/haar na. Dit herhaalt zich meerdere keren.

De student die op de gang stond mag raden wie de dirigent is.

5.3 Achtergrond en oorzaken van ontwikkelingsachterstanden
blz. 173-177

• Erfelijkheid

• Omgeving

• Onveilige en stressvolle omgeving

• Echtscheiding

  • Regressieve verschijnselen (terugval in ontwikkeling bijv. broekplassen)

  • Parentificatie (overnemen rol ouders / loyaliteitsconflict)

5.3 Achtergrond en oorzaken
blz. 173-177

• Rouwverwerking

0-6 jaar: Weinig besef van de dood/ kort tijdbesef/ over tot de orde vd dag.

6-9 jaar: Wel besef van de dood (onomkeerbaar!)/ Nog geen besef voor lange termijn/ praktisch ingesteld.

Vanaf 9 jaar: Weten wat de dood inhoudt, kunnen soms moeilijk met emoties omgaan. Wees hier alert op!

5.3 Achtergrond en oorzaken
blz. 173-177

• Ziekte bij familieleden: kind moet geen mantelzorger zijn, maar kind!

• Overige oorzaken: voeding, trauma, vluchteling (oorlog…)

Diversiteit

Diversiteit in het basisonderwijs is cruciaal voor het ontwikkelen van interculturele competenties en het creëren van een inclusieve leeromgeving.

Wat is inclusie in het basisonderwijs?

A

Alleen kinderen met speciale behoeften.

B

Leerlingen moeten in aparte klassen leren.

C

Slechts enkele leerlingen zijn toegestaan.

D

Iedereen is welkom in de klas.

Wat bevordert inclusie in scholen?

A

Bepaalde leerlingen uitsluiten.

B

Strikte regels voor gedrag.

C

Verschillende klassen voor elk niveau.

D

Samenwerking tussen leerlingen.

Wie is verantwoordelijk voor inclusie?

A

Slechts de leraren.

B

Alleen de ouders.

C

Alleen de directeur.

D

Alle schoolmedewerkers en ouders.

Wat is een voordeel van inclusie?

A

Verhoogt sociale vaardigheden van leerlingen.

B

Minder aandacht voor zwakkere leerlingen.

C

Beter voor alleen sterke leerlingen.

D

Moeilijkheden in groepsprojecten.

Hoe kan inclusie worden bevorderd?

A

Door leerlingen te scheiden.

B

Door diversiteit te omarmen.

C

Door standaardlessen voor iedereen.

D

Door alleen extra ondersteuning te bieden.

Opdracht diversiteit

Je hebt als je met kinderen werkt te maken met een diversiteit in je groep.

Maak een collage over diversiteit.
Deze collage voeg je toe als bijlage aan je observatieplan.

Observeren

Waarnemen

Oefening waarnemen:

Wat zie je?

https://www.youtube.com/watch?v=jW-CxE7M6sA

Objectiviteit / intersubjectiviteit

Objectiviteit/ intersubjectiviteit

Wat is objectiviteit?

A

Persoonlijke mening over een situatie

B

Onafhankelijke waarneming van feiten

Wat is subjectiviteit?

A

Neutrale beoordeling van feiten

B

Persoonlijke interpretatie van ervaringen

Waarom is objectiviteit belangrijk?

A

Verhoogt persoonlijke meningen

B

Zorgt voor eerlijke verslaggeving

Wat beïnvloedt subjectiviteit?

A

Emoties en persoonlijke ervaringen

B

Feitelijke gegevens en statistieken

Een voorbeeld van subjectiviteit is?

A

Een mening over een film

B

De temperatuur in een kamer

Wat is een voorbeeld van regressieve verschijnselen?

A

Verhoogde zelfredzaamheid

B

Verbeterde communicatie

C

Broekplassen

D

Slaapproblemen

Wat betekent parentificatie?

A

Loyaliteitsconflict

B

Sociale ontwikkeling

C

Emotionele onafhankelijkheid

D

Overnemen van ouders' rol

Wat kan een onveilige omgeving veroorzaken?

A

Stressvolle situaties

B

Positieve sociale interacties

C

Stabiele opvoeding

D

Echtscheiding

Sleepvraag

Objectief

Subjectief

met eigen mening

conclusie getrokken

zonder mening of oordeel

opschrijven wat je ziet

Voorbeeld

• Een meisje bijt op haar nagel.

• Conclusie:

Stress en zenuwachtig

• Ben je dan subjectief of objectief?

2-3-2026

Les 7: Rapporteren

12

Par 5.3

Achter-gronden en oor-zaken

Stap 1 (blz. 221 leerboek)

Beschrijf waarom je gaat observeren

Noem de aanleiding…… dat hoeft niet altijd een “probleem” te zijn. Het kan ook gaan om positief gedrag.

Waarom kies je voor dat kind?

Wat valt je op?

Module 5 - Kijken naar het kind 2024 Werkdocument 2425.docx

2-3-2026

Les 3 - Observeren met een stappenplan

16

Stap 2 (blz. 221 leerboek)

Schrijf de achtergrondgegevens op:

Leeftijd

Thuissituatie

Hobby`s

Broers /zussen

Verhuizing

Scheiding

Gedrag op school/groep

Relatie PM-er/OA

Relatie met andere kinderen

2-3-2026

Les 3 - Observeren met een stappenplan

17

Observatiemethoden:

1. Kwalitatief observeren

2. Kwantitatief observeren

Wie kent het verschil?

2-3-2026

Les 5 - Methoden van observeren

21

Voorgedrukte en vrije observatie

Voorgedrukte observatie (gestructureerd) = een formulier of observatiesysteem dat hoort bij een methode.

Dit is voor ieder kind hetzelfde.

Vrije observatie (ongestructureerd) = je gebruikt jouw eigen ‘beschreven’ observaties. Dit is voor ieder kind verschillend.

• Lees blz. 226-230 uit je basisboek o&o

Zijn er nog vragen?