Het weer ontrafeld: de vier elementen
Het weer ontrafeld: de vier elementen
Onderdelen in deze les
Het weer ontrafeld: de vier elementen
Wat weet jij al over de vier weerelementen?
Leerdoel
Aan het einde van de les kun je uitleggen wat de vier weerelementen zijn, hoe neerslag ontstaat en hoe hoge en lage drukgebieden, isobaren en wind samenhangen met het weer.
Wat zijn de vier weerelementen?
Neerslag, temperatuur, wind en bewolking vormen samen de vier basisweerelementen. Ze bepalen gezamenlijk het weer.
Temperatuur bepaalt het weer
De temperatuur geeft aan hoe warm of koud het is. Zonnestralen en luchtdruk beïnvloeden de temperatuur sterk.
Wind: lucht in beweging
Wind ontstaat door verschillen in luchtdruk. Hoe groter het drukverschil, hoe harder het waait.
Wind waait altijd van hoge- naar lagedruk.
Bewolking: een deken van lucht
Bewolking bestaat uit kleine waterdruppels of ijskristallen. Wolken beïnvloeden temperatuur en neerslag. Meestal zit de bewolking hoog in de atmosfeer. Soms is de bewolking ook laag, dan noemen we het mist.
Neerslag: een belangrijk element
Neerslag omvat regen, sneeuw, hagel of mist. Het ontstaat uit wolken als waterdruppels samenklonteren en zwaar genoeg worden om te vallen.
Neerslag onstaat op drie manieren die we nu gaan tekenen.
Stijgingsneerslag
Stijgende lucht koelt af. Hierdoor condenseert waterdamp tot regen: stijgingsneerslag. Dit gebeurt in warme gebieden (de tropen), maar ook in Nederland op warme dagen.
Stuwingsneerslag
Bij bergen wordt lucht tegen een helling omhooggeduwd, koelt af en laat vocht als neerslag vallen: stuwingsneerslag.
Frontale neerslag
Wanneer warme en koude lucht samenkomen, wordt warme lucht opgetild. Hier ontstaat frontale neerslag.
Hoe ontstaat frontale neerslag?
Door botsing van warme en koude lucht
Door stijging van lucht boven bergen
Wat veroorzaakt stuwingsneerslag?
Lucht wordt gedwongen omhoog door bergen
Warme lucht stijgt door convectie
Wanneer ontstaat frontale neerslag?
Bij een koufront of warmfront
Bij hoge temperaturen in de zomer
Wat is een kenmerk van stuwingsneerslag?
Kortdurend en lokaal
Meestal langdurig en intensief
Hoge en lage drukgebieden
In hoge drukgebieden daalt lucht, in lage drukgebieden stijgt lucht. Dit beïnvloedt het weer sterk: vaak droog (hoog) of nat (laag).
Isobaren en de wind
Isobaren zijn lijnen op weerkaarten die plaatsen met dezelfde luchtdruk verbinden. Hoe dichter de lijnen bij elkaar liggen, hoe harder de wind waait.
Zelf aan de slag!
Vraag 1
Vraag 2
Leg uit hoe wind ontstaat met behulp van hoge en lage drukgebieden.
Noem de vier weerelementen en beschrijf er één kort.
Schrijf 3 dingen op die je deze les hebt geleerd.
Schrijf 2 dingen op waarover je meer wilt weten.
Stel 1 vraag over iets dat je nog niet zo goed hebt begrepen.
