H1 §2 Communicatie en media

H2 §1 Communicatie en media

1 / 30
volgende
Slide 1: Slide
newEditorMaatschappijleerMiddelbare schoolvmbo k, g, t, mavoLeerjaar 3

In deze les zitten 30 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

time-iconLesduur is: 45 min
Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

H2 §1 Communicatie en media

Deze slide heeft geen instructies

Leerdoel

Ik kan de begrippen communicatie, zender, ontvanger, informatie, verschillende vormen van communicatie, massamedia en het dagelijks gebruik van media uitleggen.

Deze slide heeft geen instructies

Waar denk jij aan bij media en communicatie?

Gebruik deze woordwolk als activering van voorkennis. Verwachte woorden: appen, praten, telefoon, nieuws, social media, informatie, zender, ontvanger.

Wat is communicatie?

Communicatie is het doorgeven van informatie.


Dat kan met woorden, beelden, geluiden, gebaren of tekst.


Er is communicatie als een boodschap van de ene persoon naar de andere gaat.

Leg nadruk op het idee van een boodschap. Communicatie is dus meer dan praten; ook een appje, verkeersbord of emoji hoort erbij.

Zender, ontvanger en informatie

  • Zender: stuurt een boodschap

  • Ontvanger: krijgt de boodschap

  • Informatie: de inhoud van de boodschap

  • Samen vormen ze de basis van communicatie

Gebruik een eenvoudig voorbeeld: iemand stuurt via WhatsApp 'Ik ben later'. De zender is de verzender, de ontvanger leest het bericht, en de informatie is dat die persoon later komt.

Communicatie in een voorbeeld

  • de zender schrijft of zegt het

  • de ontvanger leest of hoort het

  • de informatie is de inhoud van het bericht

Maak het concreet met herkenbare schoolvoorbeelden. Zo zien leerlingen dat begrippen niet los staan, maar samen werken in één situatie.

Waarom communiceren mensen?

  • om iets te vertellen

  • om gevoelens te delen

  • om afspraken te maken

  • om anderen te informeren

Noem dat communicatie in maatschappijleer belangrijk is omdat mensen samenleven en elkaar steeds informatie geven en ontvangen.

Vormen van communicatie

Communicatie gebeurt op verschillende manieren:


  • mondeling: praten of bellen

  • schriftelijk: brief, app of e-mail

  • non-verbaal: lichaamstaal, gezichtsuitdrukking, gebaren

  • beeld en geluid: video, radio, foto's

Benadruk dat leerlingen vaak meerdere vormen tegelijk gebruiken, bijvoorbeeld in een video met gesproken tekst en beelden.

Wat is informatie bij communicatie?

A

de inhoud

B

de zender

C

de ontvanger

D

de telefoon

Checkt het kernbegrip informatie. De afleiders sluiten aan bij begrippen uit de vorige slides.

Maak de begrippen compleet

Bij communicatie stuurt de zender een boodschap naar de ontvanger. De informatie is de inhoud van die boodschap. Communicatie is dus het doorgeven van informatie.

zender
ontvanger
informatie
informatie
media
krant
geluid
gesprek

De dubbele inzet van 'informatie' staat op twee verschillende logische plekken, dus de positie blijft duidelijk uit de context.

Mondelinge communicatie

  • direct contact tussen mensen

  • je hoort stem en toon

  • je kunt meteen reageren

  • voorbeeld: gesprek in de klas of telefoongesprek

Wijs erop dat mondelinge communicatie vaak snel gaat, maar dat informatie ook sneller vergeten kan worden dan bij schriftelijke communicatie.

Schriftelijke communicatie

  • informatie staat op papier of scherm

  • je kunt het later teruglezen

  • vaak handig voor afspraken

  • voorbeeld: e-mail, brief, chatbericht

Laat eventueel het verschil zien tussen formeel en informeel schrijven, maar houd de focus op de vorm van communicatie.

Non-verbale communicatie

Non-verbale communicatie is communicatie zonder woorden.


Denk aan houding, mimiek en gebaren. Een glimlach, frons of duim omhoog geeft ook informatie door.

Veel leerlingen denken dat communicatie altijd taal nodig heeft. Gebruik dit slide om dat misverstand te corrigeren.

Welke vorm is communicatie zonder woorden?

A

schriftelijk

B

mondeling

C

non-verbaal

D

beeld en geluid

Toetst het verschil tussen de vormen van communicatie. 'Beeld en geluid' is bewust een plausibele afleider.

Welke vorm gebruik jij het meest op een schooldag?

1

mondeling

2

schriftelijk

3

non-verbaal

4

beeld en geluid

Deze slide heeft geen instructies

Vormen van communicatie

In de klas is een gesprek vaak mondeling. Een appje of e-mail is schriftelijk. Een glimlach of frons is non-verbaal. Een video gebruikt vaak beeld en geluid.

mondeling
schriftelijk
non-verbaal
beeld en geluid
massamedia
informatie
ontvanger
boodschap

Laat leerlingen de vier vormen koppelen aan herkenbare voorbeelden uit de slides.

Communicatie

Massacommunicatie: openbare communicatie waarbij grote groepen mensen worden bereikt.


Bijvoorbeeld een nieuwsbericht in de krant of op een internetsite. Iedereen heeft toegang tot deze informatie.


Massamedia: media die een goot publiek bereiken.


Bijvoorbeeld: radio, tv, internet en kranten.

Benadruk 'veel mensen tegelijk' als kern. Dat onderscheidt massamedia van een één-op-één gesprek of persoonlijk bericht.

Kenmerken van massamedia

  • bereiken een groot publiek

  • verspreiden nieuws en meningen

  • werken snel, vooral online

  • hebben invloed op wat mensen zien en weten

Noem dat massamedia niet alleen informeren, maar ook meningen kunnen beïnvloeden. Houd het op dit niveau zonder diep in nepnieuws of framing te gaan.

Voorbeelden van massamedia

  • televisie voor nieuws en programma's

  • radio voor muziek en actualiteit

  • kranten voor geschreven nieuws

  • internet en sociale media voor snelle updates

Leg uit dat oude en nieuwe media naast elkaar bestaan. Niet alles gebeurt alleen online.

Wat hoort bij massamedia?

A

televisie

B

telefoongesprek

C

briefje

D

gezichtsuitdrukking

De juiste keuze bereikt veel mensen tegelijk; de andere opties zijn één-op-één of non-verbaal.

Massamedia samengevat

Massamedia brengen informatie naar veel mensen tegelijk. Voorbeelden zijn televisie, radio, kranten en sociale media.

informatie
veel mensen
televisie
sociale media
één persoon
gebaren
schriftelijk
telefoon

Herhaalt de kern van massamedia: groot publiek en bekende voorbeelden.

Waarvoor gebruiken we media?

We gebruiken media elke dag voor verschillende doelen:


  • om nieuws te volgen

  • om contact te houden

  • om iets te leren

  • om ons te vermaken

Dit is de brug van 'wat zijn media?' naar 'wat doen wij ermee?'. Laat leerlingen beseffen hoe vaak media in hun dag voorkomen.

Media om te informeren

  • nieuws lezen of kijken

  • weerbericht checken

  • informatie zoeken voor school

  • op de hoogte blijven van gebeurtenissen

Koppel dit aan betrouwbare informatie zonder daar een apart onderwerp van te maken. Bijvoorbeeld: nieuws, schoolsites, informatieve video's.

Media voor contact en ontspanning

  • appen en bellen met anderen

  • foto's en video's delen

  • muziek luisteren of series kijken

  • gamen of sociale media gebruiken

Maak duidelijk dat media niet één doel hebben. Dezelfde telefoon kan gebruikt worden voor school, contact en ontspanning.

Mediawijsheid

Op internet kan iedereen zender en ontvanger zijn. Het is daarom

belangrijk dat je mediawijs bent.


Dit betekent dat je:

•voorzichtig bent met het delen van je privégegevens

•kritisch omgaat met de informatie die je hoort of ziet

Sluit inhoudelijk af door te laten zien dat media verweven zijn met het dagelijks leven. Dat bereidt de begrippen op de woordenlijst goed voor.

Opdrachten

Lees de tekst van 2.1 Communicatie en media

in je online boek (Magister)


Maak opdracht 1, 2, 3, 6 en 10 (werkboek blz 26-27)

Deze slide heeft geen instructies

Wat heb jij vandaag vooral geleerd?

Exit ticket zonder fout/goed. Laat leerlingen kort terugblikken op hun belangrijkste inzicht.

Wat hielp jou het meest om dit te begrijpen?

Gebruik de antwoorden om te zien welke uitleg of werkvorm het best werkte voor deze groep.

Begrippenlijst

communicatie - het doorgeven van informatie

zender - degene die een boodschap stuurt

ontvanger - degene die een boodschap krijgt

informatie - de inhoud van een boodschap

mondelinge communicatie - communicatie met gesproken woorden

schriftelijke communicatie - communicatie via geschreven tekst

non-verbale communicatie - communicatie zonder woorden, zoals gebaren of mimiek

Deze slide heeft geen instructies

Begrippenlijst

massamedia - media die informatie naar veel mensen tegelijk brengen

media - middelen om informatie over te brengen

sociale media - online platforms waarop mensen berichten en beelden delen

boodschap - wat iemand wil overbrengen

beeld en geluid - communicatie via foto's, video's of audio

Deze slide heeft geen instructies