Word een stijlfiguurbaas
Leerdoel
Word een stijlfiguurbaas
Leerdoel
Leerdoel
Aan het einde van de les kun je verschillende stijlfiguren herkennen en toepassen in journalistieke teksten.
Wat weet je al over verschillende stijlfiguren?
Inleiding
Wat zijn stijlfiguren? Stijlfiguren zijn taalkundige trucjes die de lezer verrassen of de aandacht trekken. Er zijn tientallen stijlfiguren die erom schreeuwen gebruikt te worden door jou.
In de laatste zin zit trouwens een stijlfiguur.
Voorbeelden van stijlfiguren
Synoniem - Gebruik niet altijd dezelfde woorden. Er zijn formuleringen die hetzelfde betekenen (tip: synoniemen.net)
Homoniem - Sommige woorden schrijf je hetzelfde, maar het betekent iets anders. Dat biedt mogelijkheden. Je kunt op een bank zitten en je kunt er je geld bewaren. Niet te verwarren met homofonen, trouwens: hard vs hart. Wat zou een homfoon dus zijn?
Tautologie - Het benadrukken van een woord door een woord dat (min of meer) hetzelfde betekent. Vast en zeker wel eens van gehoord.
Voorbeelden van stijlfiguren
Eufemisme - Iets wordt mooier, vriendelijk of minder onaangenaam voorgesteld dan het is. Trap er niet in! 'Gebouw D is enigszins gedateerd'=gebouw D is ouwe meuk.
Understatement - Lijkt op eufemisme, maar door gebruik van understatement wordt het beeld juist versterkt: 'de toiletten in dit gebouw zijn niet zo heel fris' (dat is uiteraard een willekeurig voorbeeld, en ook dat was weer een understatement).
Hyperbool - Is dit niet de beste les ooit?
Personificatie - Niet-menselijke zaken krijgen menselijke eigenschappen toegekend: 'de wind hijgt hier tegen de ramen.'
Herken de stijlfiguur
Een nieuwe techniek omhelzen.
Kabinet Schoof-1 staat voor een aantal ombuigingen van beleid.
Het moet nu voor eens en altijd duidelijk zijn.
Mijn broer werkt als aardbolstoffeerder.
Functie van stijlfiguren
Stijlfiguren gebruik je om dingen te benadrukken, om te verrassen, om teksten levendiger te maken of om extra spanning te creëren. De 'andere kant' gebruikt ze misschien om jou op het verkeerde been te zetten.
'Feyenoord speelde vandaag tegen 12 man.'
'De bal wilde er niet in.'
'De premier oogde kalm en beheerst.'
'Pieter Omtzigt vind beslissingen nemen nogal eens moeilijk.'
Uit het nieuws van vandaag: reorganisatie KLM
Luchtvaartmaatschappij KLM komt met een reeks maatregelen om het bedrijf beter te laten presteren. Het bedrijf gaat snijden in de kosten en de organisatie "vereenvoudigen".
(...)
"Wij willen onze 105-jarige pioniersrol in de luchtvaart behouden en Nederland blijven verbinden met de rest van de wereld. Als we dat op een gezonde en sterke manier willen blijven doen, moeten we duidelijke keuzes maken."
(...)
Wel noemt Rintel de reorganisatie "pijnlijk voor elke collega" en zegt ze dat het bedrijf zal proberen zoveel mogelijk banen te behouden.
Bron: NOS.nl
Oefening 2 - Schrijf een eigen tekst
Heb je kort geleden een artikel geschreven? Lees eens goed na. Had je meer stijlfiguren kunnen toepassen? Herschrijf het artikel. Overdrijf gerust, laat zien dat je weet hoe je stijlfiguren kunt gebruiken.
Reflectie
Wat heb je geleerd over stijlfiguren en hoe denk je dat dit jou kan helpen bij het schrijven van journalistieke teksten?
Schrijf 3 dingen op die je deze les hebt geleerd.
Schrijf 2 dingen op waarover je meer wilt weten.
Stel 1 vraag over iets dat je nog niet zo goed hebt begrepen.