PP Thema 1 Biodiversiteit.pptx


BIOLOGIE
4e jaar

Hartencollege Secundair Weggevoerdenstraat

Text

1 / 69
volgende
Slide 1: Slide
newEditor

In deze les zitten 69 slides, met tekstslides.

Dit is niet oké

Onderdelen in deze les


BIOLOGIE
4e jaar

Hartencollege Secundair Weggevoerdenstraat

Text

THEMA 1: Biodiversiteit

2

Biodiversiteit

= verscheidenheid aan leven op onze aarde

4

5

Biodiversiteit


Op verschillende niveaus:

Biodiversiteit = verscheidenheid aan soorten

Biodiversiteit


Op verschillende niveaus:

Biodiversiteit = verscheidenheid binnen dezelfde soort

Biodiversiteit


Op verschillende niveaus:

Biodiversiteit = verscheidenheid aan biotopen / ecosystemen

Biodiversiteit


Op verschillende niveaus:

Momenteel gekende soorten Geschat aantal soorten


BIODIVERSITEIT

= onmeetbaar groot!



Schatting? +- 8,7 miljoen soorten organismen op aarde


waarvan ongeveer 2,1 miljoen verschillende soorten organismen beschreven zijn


1,5 miljoen dieren

380 000 planten

maar elke dag worden nieuwe soorten ontdekt!


Het daadwerkelijke aantal kan vele malen hoger liggen, vooral door de onbekende diversiteit van micro-organismen en organismen in diepe oceanen. 



10

P 1

BIODIVERSITEIT

= onmeetbaar groot!


Gevolg?

Nood om orde te scheppen


Hoe?

Verwante soorten in groepen ordenen / classificeren op basis van gelijkenissen


Aanvankelijk?

simpele indeling op basis van uiterlijke kenmerken


12


Legt eieren en heeft een snavel (vogel)

Zoogt jongen met melk (zoogdier)


Na DNA-onderzoek:

80% overeenkomsten met andere zoogdieren

20% overeenkomsten met vogels en reptielen (eieren leggen)

13

MAAR … Ordening is soms moeilijk!

Vogelbekdier

14

=> Beter ordening op basis van DNA

15

Ordening op basis van

evolutionaire verwantschap

16

CLASSIFICATIE


Aanvankelijk:

simpele indeling op basis van uiterlijke kenmerken


Geleidelijk aan:

complexe systemen gebaseerd op evolutionaire verwantschap en genetische informatie (DNA onderzoek).


Erfelijke kenmerken worden overgedragen

over de generaties heen (kind, ouder, grootouder) via eicel en zaadcel


17

van cel tot gen (= stukje DNA)

18

Van cel tot DNA

19

overerving van erfelijke kenmerken


20


21

CLASSIFICATIE


Biodiversiteit = immens

  • nood aan orde in de chaos

  • Wetenschappers ontwierpen voor de ordening classificatieniveaus of taxonomische niveaus.


Taxonomie < Grieks

τάξις (táxis) = ordening of schikking

νόμος (nómos) = gebruik of wet

 

De Zweed Carolus Linnaeus ontwikkelde in de 18de eeuw een classificatiesysteem gebaseerd op uiterlijke eigenschappen van organismen.


Zo ontstond een hiërarchisch classificatiesysteem met 7 classificatieniveaus

22

CLASSIFICATIE


situering van de wolf (classificatieniveaus)

23

p. 1

25

p. 1

26

Ezelsbruggetje nodig?

27

  • Domein?


  • Rijk?


  • Stam?


  • Klasse?


  • Orde?


  • Familie?


  • Geslacht?


  • Soort?


Eukaryoten


Dieren


Chordadieren / gewervelde dieren


Zoogdieren


Primaten


Mensachtigen / hominidae


Homo


Homo sapiens


De mens

situering van de mens (classificatieniveaus)

Te kennen!

28

  • Domein?


  • Rijk?


  • Stam?


  • Klasse?


  • Orde?


  • Familie?


  • Geslacht?


  • Soort?


Eukaryoten (zie later)


Dieren


Chordadieren


Zoogdieren


Roofdieren


Katachtigen


Panthera


Panthera tigris


De tijger

situering van de tijger (classificatieniveaus)

Kunnen opzoeken

29

p. 2

https://nl.wikipedia.org/wiki/Grijze_zandbij

Kunnen opzoeken

30

p. 3

31

Het pantoffeldiertje = voorbeeld van een protist

= ééncellig organisme met celkern dat niet behoort tot het rijk van de dieren, planten of schimmels

p. 3

32

Schimmels

Bacteriën behoren tot de moneren

(ééncellig en zonder celkern)

p. 3

33

p. 3



34



3 DOMEINEN







5 RIJKEN












Geen celkern

DNA ligt los

Wel celkern

DNA omgeven door kernmembraan

= prokaryoten

35

p. 3

36

Tree of life van nu


= evolutionaire tijdschaal in de vorm van een boomstructuur


Geeft evolutie van alle leven op aarde weer


Toont verwantschappen en voorouders in 1 grote stamboom



37

2 nabije takken: grote verwantschap

2 verafgelegen takken: kleine verwantschap

LUCA


= last universal common ancestor

38

= laatste universele

gemeenschappelijke voorouder

OERCEL


° 3,5 à 4 miljard

jaar geleden


ligt wellicht aan de basis van alle leven

39

DM 27/06/2016

= last universal common ancestor

40

41

p. 4

Obsidentify

42

iNaturalist

Obsidentify

Plantnet

  • beter in buitenland

  • internationaler

  • beter in België

  • % gelijkenis

  • Alle waarnemingen komen automatisch op waarnemingen.be

43

p. 5

p. 5

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

p. 5

1 grote vacuole


Wel celwand

Wel bladgroenkorrels

Geen vacuole

/ meerdere kleine vacuolen

Geen celwand

Geen bladgroenkorrels





p. 6

De meeste chemoautotrofen zijn bacteriën of archaea die in extreme omstandigheden leven. 

p. 6



p. 7


1

1

1

2

2

2

1 cel van een dier

een dier is meercellig

Een bacterie = 1 cellig

pantoffeldiertje= 1 cellig

Bacterie = 1 cellig

cellen van een plant

een plant = meercellig

prokaryoot

prokaryoot

eukaryoot

eukaryoot

eukaryoot

3

3

3

3

4

4

4


2


2

p. 7

p. 8

57

Domein van de eukaryoten

Waar komen eukaryoten voor?


omvat

alle dieren

alle fungi (= schimmels)

alle planten

de protisten


=> overal op aarde

amoebe

groenwieren

ciliaten of trilhaardiertjes bevatten ciliën/trilharen

bv. pantoffeldiertje

Protisten

= overkoepelende term voor protozoa/protozoën + autotrofe algen

kiezelwieren of diatomeeën

= eencellige

algen

58

Protozoa/protozoën

= een groep eencellige, heterotrofe eukaryoten die zelfstandig leven of parasiteren op anderen

p. 8

60

Domein van de bacteriën

Waar komen bacteriën voor?

bacteriën op een naaldpunt, elektronenmicroscopische foto

61

Waar komen bacteriën voor?


Darmflora of darm-microbioom 


= het geheel van micro-organismen dat zich in het maag-darmstelsel bevindt.

De naam darmflora is eigenlijk niet correct, aangezien het vooral om bacteriën gaat, terwijl de term flora gewoonlijk verwijst naar planten.

Daarnaast gaat het niet alleen om bacteriën in de darm, maar ook bijvoorbeeld in de maag.

62

Waar komen bacteriën voor?


anaerobe bacterie Propionibacterium acnes

  • leeft in de poriën & haarzakjes in de huid

  • leeft van talg (°talgklier)

  • wordt in toom gehouden door O2

  • door te veel afscheiding van de talgklieren kunnen de bacteriën zich vermenigvuldigen.

  • ° van acne vulgaris

63

Grootte en bouw bacteriën


heel klein (1-10 micrometer)

kleiner dan menselijke cellen


cytoplasma (= celvloeistof) omgeven

door celmembraan + celwand

=> beschermt het inwendige van de bacteriën!


geen celkern en geen celcompartimentering

=> DNA ligt los in het cytoplasma

=> prokaryoot (= ééncellig zonder celkern)



64

Voedsel bacteriën:

Sommige halen energierijke stoffen uit hun omgeving (suikers)

= heterotroof (niet zelf aanmaken => “stelen” van voedsel)

Streptococcus sp.

  • gaan bij de cellen van de keelholte en keelamandelen op zoek naar de E-rijke stoffen.

  • maken je ziek (keelontsteking)

65

Voedsel bacteriën:


Sommige maken zelf E-rijke stoffen

aan m.b.v. fotosynthese

= autotroof


E-arme stoffen:

water en koolstofdioxide

E-rijke stof:

glucose

66

cyanobacteriën zijn autotrofe organismen en bestaan reeds 3,5 miljard jaren.

67

cyanobacteriën (meercellige blauwalgen): gevaarlijk !

68

69

Domein van de archaea