m3e 08102026

Argumentatie | m3e | 8.10.2026

1 / 27
volgende
Slide 1: Slide
newEditorNederlandsMiddelbare schoolvwoLeerjaar 3

In deze les zitten 27 slides, met interactieve quiz en tekstslides.

time-iconLesduur is: 45 min
Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

Argumentatie | m3e | 8.10.2026

Open met het idee dat leerlingen dagelijks argumenten horen en gebruiken: in discussies, reclames, online reacties en schoolteksten. Deze les richt zich op herkennen én zelf opbouwen.

Lesdoel

  • Ik kan feitelijke & waarderende argumenten herkennen;

  • Ik kan argumentatiestructuren herkennen & gebruiken.

Deze slide heeft geen instructies

Lesplanning

  1. Uitleg & herhaling

  2. Samen werken aan opdrachten

Deze slide heeft geen instructies

Welke woorden kennen we nog van de vorige argumentatieles?

Gebruik de woordwolk om voorkennis op te halen. Vraag kort door op woorden als standpunt, mening, bewijs, overtuigen of discussie.

Wat is argumentatie?

  • Een standpunt is wat iemand vindt of beweert

  • Een argument geeft een reden voor dat standpunt

  • Samen vormen ze een argumentatie

  • Je herkent argumentatie vaak aan signaalwoorden als want, omdat, dus en namelijk

  • Je kunt dit in een argumentatieschema vatten

Benadruk het verschil tussen mening en onderbouwing. Veel leerlingen noemen een standpunt ten onrechte een argument.

Standpunt en argument

Standpunt: Schooluniformen zijn een goed idee.


Argument: Ze maken verschillen tussen leerlingen minder zichtbaar.


Hoe vatten we dit in een schema?

Gebruik dit voorbeeld hardop om de basisstructuur te modelleren. Laat zien dat het argument antwoord geeft op de vraag: waarom vind je dat?

Feitelijk argument

Een feitelijk argument is controleerbaar.


Het gaat om informatie die je kunt nagaan, meten of opzoeken.


Voorbeeld:

`Fietsen naar school is gezond, want dagelijks bewegen verlaagt gezondheidsrisico's.`

Leg uit dat 'feitelijk' niet betekent dat het argument automatisch sterk is; het betekent dat het controleerbaar is.

Waarderend argument

Een waarderend argument bevat een oordeel of beoordeling.


Het gaat om wat iemand vindt.


Voorbeeld:

`Mobieltjes in de les moeten weg, want leraren vinden ze vervelend.`

Maak duidelijk dat waarderende argumenten vaak woorden bevatten die een oordeel laten zien, zoals beter, eerlijk, prettig of storend.

Zo herken je het verschil

Feitelijk

  • bevat een oordeel

  • laat zien wat wenselijk of onwenselijk is

  • vaak subjectiever geformuleerd

  • controleerbaar

  • gebaseerd op gegevens of vast te stellen informatie

  • vaak neutraal geformuleerd

Waarderend

Laat leerlingen niet denken dat feitelijk altijd objectief waar is; het gaat om controleerbaarheid van de uitspraak als argument.

Kijk naar de formulering

Welke woorden zouden er bij feitelijk / waarderend passen?

  • feitelijk:

  • waarderend:



Benadruk dat signaalwoorden helpen, maar niet genoeg zijn. De inhoud van het argument blijft beslissend.

Kijk naar de formulering

Let op woorden die iets verraden:


  • feitelijk: percentage, onderzoek, aantal, meetbaar

  • waarderend: goed, slecht, eerlijk, mooi, irritant


Soms moet je verder kijken dan één woord: de betekenis van de hele zin bepaalt het soort argument.

Benadruk dat signaalwoorden helpen, maar niet genoeg zijn. De inhoud van het argument blijft beslissend.

Enkelvoudige argumentatie

Bij enkelvoudige argumentatie wordt een standpunt ondersteund door één argument.


Schema: hoe ziet dit uit?


Voorbeeld:

`Leesboeken zijn belangrijk, want ze vergroten je woordenschat.`

Gebruik steeds hetzelfde woord 'standpunt' en 'argument' om terminologie vast te houden.

Enkelvoudige argumentatie

Bij enkelvoudige argumentatie wordt een standpunt ondersteund door één argument.


Schema:


Voorbeeld:

`Leesboeken zijn belangrijk, want ze vergroten je woordenschat.`

Leesboeken zijn belangrijk

Boeken vergroten je woorden-schat

Gebruik steeds hetzelfde woord 'standpunt' en 'argument' om terminologie vast te houden.

Kenmerken van enkelvoudig

  • één reden

  • geen extra onderbouwing van dat argument

  • overzichtelijk en direct

Wijs erop dat leerlingen enkelvoudige argumentatie vaak het makkelijkst zelf kunnen formuleren, maar dat ze die niet moeten verwarren met een onvolledige redenering.

Onderschikkende argumentatie

Bij onderschikkende argumentatie wordt een argument zelf weer ondersteund door een ander argument.


Schema:

Het thema van de schoolweek, verkiezingen, is perfect. Het past bij de actualiteit. Volgende maand zijn de verkiezingen



Benadruk dat de argumenten hier niet los naast elkaar staan. Het ene argument ondersteunt het andere.

Onderschikkende argumentatie

Bij onderschikkende argumentatie wordt een argument zelf weer ondersteund door een ander argument.


Schema:

Het thema van de schoolweek, verkiezingen, is perfect. Het past bij de actualiteit. Volgende maand zijn de verkiezingen



Het thema van de schoolweek is perfect

Het past bij de actualiteit

Volgende maand zijn de verkiezingen

Benadruk dat de argumenten hier niet los naast elkaar staan. Het ene argument ondersteunt het andere.

Nevenschikkende argumentatie

Bij nevenschikkende argumentatie krijgt een standpunt meerdere losse argumenten.


`Sport op school is belangrijk, want leerlingen bewegen meer.`

`Ook leren ze beter samenwerken.`


Hoe ziet dit argument eruit?

Wijs erop dat elk argument zelfstandig het standpunt ondersteunt. Dat onderscheidt nevenschikkend van onderschikkend.

Voorbeeld nevenschikkend

`Sport op school is belangrijk, want leerlingen bewegen meer.`

`Ook leren ze beter samenwerken.`



Sport op school is belangrijk

Leerlingen bewegen meer

Ze leren beter samenwerken

Vraag in je uitleg welk argument weg kan zonder dat het andere instort; dan zien leerlingen dat beide argumenten los functioneren.

Vandaag gaan we samen aan de slag

Pak je boek, schrift & pen

We gaan naar p. 19

We maken samen opdracht 2: a- f

Ik wijs willekeurig mensen aan


Deze slide heeft geen instructies

We gaan nadenken over het onderwerp: 3:1

De tekst: Airco aan, winkeldeur dicht?

We maken opdracht 3: 1

Maak in je schrift twee kolommen:

  • voor het sluiten van de deuren

  • tegen het sluiten van de deuren


Plaats de volgende mensen in één van de twee kolommen: gemeente, grote winkelier, klant, kleine winkelier, milieuorganisatie, regering, stroomleverancier

Deze slide heeft geen instructies

Samen: 3.2

We lezen samen tekst twee

Alinea 1 - 4

Ik geef beurten met lezen

Per alinea bekijken we het volgende:

  • Hoe de auteur de aandacht trekt;

  • Welke 'kwestie' behandeld gaat worden.



Schrijf in je schrift:


1 Aandachtstrekker: ...

Welke kwestie? ...


2 Aandachtstrekker: ...

Welke kwestie? ...


etc.

Deze slide heeft geen instructies

Samen: 3.2

We lezen om beurten 5 - 12.

Per alinea bekijken we:

Meningen over:


"Mag de airco aan en de winkeldeur open?"

Schrijf in je schrift:


5 Mening: Ja/ nee, want ...


6 Mening: Ja/ nee, want ...


etc.

Deze slide heeft geen instructies

Samen 3.4

We gaan een argumentatieboom maken

Je tekent een boom en zet hierin:

"Winkeldeuren moeten dicht zijn, als de airco aan is"


De linkertakken worden 'eens', de rechtertakken 'oneens'


Bij een onderschikkend argument: zijtak

Deze slide heeft geen instructies

Samen 3.6 & 3.7

Zet bij de takken:

feitelijk / waarderend


Wat vinden we:

Moet er een regeling komen?

Deze slide heeft geen instructies

Lesevaluatie

  • Ik kan feitelijke & waarderende argumenten herkennen;

  • Ik kan argumentatiestructuren herkennen & gebruiken.


Wat ging goed, wat kan beter?


Volgende week: ...

Deze slide heeft geen instructies

Begrippenlijst

standpunt - wat iemand beweert, vindt of wil verdedigen

argument - reden die een standpunt ondersteunt

argumentatie - geheel van standpunt en argument(en)

feitelijk argument - controleerbaar argument

waarderend argument - argument met een oordeel

enkelvoudige argumentatie - argumentatie met één argument

onderschikkende argumentatie - argumentatie waarbij een argument door een ander argument wordt ondersteund

Deze slide heeft geen instructies

Begrippenlijst

nevenschikkende argumentatie - argumentatie met meerdere losse argumenten die direct het standpunt ondersteunen

subargument - argument dat een ander argument ondersteunt

signaalwoord - woord dat verbanden in een redenering zichtbaar maakt, zoals omdat of dus

Deze slide heeft geen instructies