Verslag reviseren: helder en netjes

Je verslag helder reviseren

1 / 33
volgende
Slide 1: Slide
newEditorNederlandsMiddelbare schoolvwoLeerjaar 2

In deze les zitten 33 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

time-iconLesduur is: 45 min
Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

Je verslag helder reviseren

Open vanuit herkenning: leerlingen hebben het natuurkunde-/scheikundeverslag al inhoudelijk geschreven. Deze les gaat niet over nieuwe proefstof, maar over taal: duidelijker, netter en logischer formuleren.

Dit ga ik kunnen

Ik kan mijn practicumverslag stap voor stap reviseren, zodat het duidelijk, netjes en logisch is opgebouwd met passende signaalwoorden.

Deze slide heeft geen instructies

Welke woorden passen bij een goed practicumverslag?

Gebruik de woordwolk om voorkennis te activeren. Stuur daarna kort naar woorden als duidelijk, netjes, signaalwoorden, volgorde, volledig en conclusie.

Waarom reviseren?

Een goed verslag is niet alleen inhoudelijk juist, maar ook duidelijk leesbaar.


Bij reviseren let je op:

  • een logische volgorde

  • complete zinnen

  • precies taalgebruik

  • passende signaalwoorden

  • een verzorgde opmaak


Zo kan een lezer jouw onderzoek en conclusie beter volgen.

Benadruk het verschil tussen verbeteren van inhoud en verbeteren van presentatie/taal. In deze les ligt de nadruk op formuleren, structuur en leesbaarheid.

Eerst naar het geheel kijken

Controleer eerst of alle onderdelen aanwezig zijn:

  • titel

  • afbeelding van het experiment

  • inleiding

  • onderzoeksvraag

  • hypothese(n)

  • materialen, werkwijze, resultaten, verwerking, conclusie en discussie

Laat leerlingen eerst scannen voordat ze zinnen gaan verbeteren. Een ontbrekend onderdeel is belangrijker dan een kleine taalfout.

Waar let je steeds op?

Gebruik bij elk onderdeel dezelfde controlepunten:

  • Is het duidelijk?

  • Is het volledig?

  • Past het bij dit onderdeel?

  • Staan de zinnen in logische volgorde?

  • Gebruik ik vaktaal en signaalwoorden goed?

  • Zijn spelling en leestekens verzorgd?

Deze slide vormt het vaste revisiekader voor de rest van de les. Verwijs er steeds naar terug.

Wat controleer je het eerst bij reviseren?

A

Signaalwoorden

B

Spelfouten

C

Volledigheid

D

Moeilijke woorden

Sluit aan op slides 2-4: eerst kijken of alle onderdelen aanwezig zijn, daarna pas fijner reviseren op taal en formulering.

Reviseren van het geheel

Bij reviseren kijk je eerst naar het geheel van het verslag. Daarna controleer je of alle onderdelen aanwezig zijn en of de tekst een logische volgorde heeft. Pas daarna let je op taal en opmaak.

geheel
aanwezig
volgorde
opmaak
conclusie
gemeten
discussie
diagram

De kern uit dit eerste blok: eerst structuur en volledigheid, daarna pas afwerking.

Titel en basisgegevens

De titel moet meteen duidelijk maken waar het verslag over gaat.


Minder sterk: `Verslag natuurkunde`


Sterker: `Onderzoek naar de snelheid van een schommel`


Controleer ook of namen, klas, docent en datum volledig en netjes zijn ingevuld.

Wijs erop dat een titel concreet moet zijn: onderwerp + eventueel wat onderzocht wordt. De basisgegevens lijken klein, maar bepalen de verzorgde indruk.

De inleiding

In de inleiding leg je uit:

  • wat je onderzoekt

  • wat je al weet uit de les

  • waarom het experiment nuttig is

  • wat je in dit onderzoek gaat doen

Maak duidelijk dat de inleiding nog geen conclusie bevat. Het is een start van het verslag: onderwerp, voorkennis, nut en plan.

Een sterke inleiding schrijven

Gebruik een logische opbouw met signaalwoorden.


Voorbeeld:

In dit verslag onderzoek ik de snelheid van een schommel. Uit de lessen weet ik dat een schommel een slingerbeweging maakt. Ook weet ik dat je snelheid kunt berekenen met afstand en tijd. Dit experiment is nuttig, omdat ik zo kan onderzoeken welke factoren invloed hebben. In dit onderzoek ga ik verschillende beginuitwijkingen en massa's vergelijken.

Benadruk dat de zinnen uit het stappenplan al een structuur geven; leerlingen hoeven die vooral helder en volledig in te vullen.

Onderzoeksvraag

Een goede onderzoeksvraag is:

  • duidelijk

  • onderzoekbaar

  • precies geformuleerd

  • passend bij het experiment


Minder sterk: `Hoe werkt een schommel?`


Sterker: `Welke invloed heeft de beginuitwijking op de gemiddelde snelheid van de schommel?`

Je kunt benoemen dat er in dit verslag eigenlijk twee lijnen voorkomen: beginuitwijking en massa. Laat leerlingen controleren of hun onderzoeksvraag of onderzoeksvragen daarbij aansluiten.

Hypothesen

Een hypothese is een verwachting vooraf.


Een bruikbare formulering is:

  • `Ik denk dat als ..., dan ...`

  • `Dit denk ik omdat ...`


Zo bestaat een hypothese uit:

  1. een verwachte uitkomst

  2. een uitleg waarom je dat verwacht

Benadruk dat een hypothese nog niet zeker is. Leerlingen verwarren dit soms met de conclusie.

Hypothesen verbeteren

Minder sterk: `Ik denk dat de schommel sneller gaat.`


Sterker: `Ik denk dat als de beginuitwijking groter wordt, de gemiddelde snelheid van de schommel groter wordt. Dit denk ik omdat de schommel dan over dezelfde beweging meer afstand aflegt in korte tijd.`


Controleer of je hypothese aansluit bij jouw metingen.

De exacte inhoud van de voorbeeldredenering mag eenvoudig blijven; de lesdoelstelling is hier vooral formuleren. Laat leerlingen vooral letten op volledigheid en precisie.

Materialen en proefopstelling

Bij materialen noteer je kort en volledig wat je hebt gebruikt.


Bij de proefopstelling laat je in een tekening of schema zien hoe het experiment stond opgesteld.


Let op:

  • gebruik duidelijke namen

  • schrijf netjes

  • maak de tekening overzichtelijk

Noem dat dit geen lange tekstonderdelen zijn. Juist bondigheid en duidelijkheid zijn hier sterk.

Werkwijze: in de juiste volgorde

De werkwijze beschrijft stap voor stap wat je hebt gedaan.


Gebruik volgorde-signaalwoorden:

  • eerst

  • daarna

  • vervolgens

  • daarbij

  • ten slotte


Schrijf zo dat iemand anders het experiment kan nadoen.

Beklemtoon dat de werkwijze in verleden tijd kan staan als het gaat om wat zij hebben gedaan. Consistentie is belangrijker dan eindeloos corrigeren op stijlverschillen.

Werkwijze: voorbeeld

Voorbeeld:

Eerst heb ik de schommel klaargezet. Daarna heb ik de beginuitwijking gemeten. Vervolgens heb ik de schommel losgelaten en de tijd van drie hele slingeringen gemeten. Daarbij heb ik dezelfde meetmethode gebruikt. Ten slotte heb ik de metingen in een tabel gezet.


Let op korte, duidelijke zinnen.

Als leerlingen heel lange zinnen schrijven, laat ze die opsplitsen. De werkwijze moet vooral helder en feitelijk zijn.

Resultaten

Bij resultaten noteer je wat je gemeten hebt.


Daar horen bij:

  • tabellen met waarden

  • juiste eenheden

  • een nette en volledige invulling


Hier geef je nog geen verklaring. Je laat alleen zien wat uit de metingen kwam.

Dit onderscheid is belangrijk: resultaten zijn observaties en meetwaarden; interpretatie komt later pas in verwerking of conclusie.

Verwerking

Bij verwerking laat je zien wat je met de meetgegevens hebt gedaan.


Denk aan:

  • berekenen van tijd van links naar rechts

  • berekenen van gemiddelde snelheid

  • invullen van een nieuwe tabel

  • maken van een diagram


Schrijf ook op hoe je hebt gerekend.

Laat leerlingen controleren of hun berekeningen niet alleen kloppen, maar ook leesbaar zijn opgeschreven.

Verwerking helder formuleren

Gebruik taal die je denkstappen zichtbaar maakt.


Voorbeeld:

De tijd van één keer van links naar rechts heb ik berekend door de tijd van drie hele slingeringen om te rekenen naar één beweging. Daarna heb ik de gemiddelde snelheid berekend met afstand en tijd. In de tabel is te zien welke snelheid bij elke meting hoort.


Signaalwoorden helpen de lezer jouw berekening te volgen.

De precieze rekensom kan per klas verschillen; het gaat hier om taalsteun bij het beschrijven van de verwerking.

Waar horen volgorde-signaalwoorden vooral bij?

A

Werkwijze

B

Conclusie

C

Resultaten

D

Discussie

Volgorde-signaalwoorden zoals eerst, daarna en vervolgens horen vooral bij het stap voor stap beschrijven van de werkwijze.

Resultaten en verwerking

Bij resultaten noteer je wat je hebt gemeten, bijvoorbeeld in een tabel met getallen en eenheden. Bij verwerking laat je zien hoe je met die gegevens hebt gerekend.

resultaten
getallen en eenheden
verwerking
gerekend
hypothese
tekening
besloten
voorspeld

Belangrijk onderscheid: resultaten = meetgegevens; verwerking = bewerking en berekening van die gegevens.

Waarom geef je bij resultaten nog geen verklaring?

Goede antwoorden noemen dat resultaten alleen laten zien wat gemeten is, terwijl een verklaring of interpretatie pas later komt in verwerking of conclusie.

Conclusie

In de conclusie geef je antwoord op de onderzoeksvraag.


Een goede conclusie:

  • past bij de resultaten en verwerking

  • noemt wat je ziet in tabel of grafiek

  • gebruikt geen nieuwe informatie

  • verwijst terug naar de onderzoeksvraag

Leerlingen schrijven hier vaak opnieuw het hele experiment op. Stuur ze naar een kort, gericht antwoord op de vraag.

Conclusie met signaalwoorden

Handige signaalwoorden in de conclusie zijn:

  • dus

  • hieruit blijkt dat

  • op basis van de grafiek

  • daarom


Voorbeeld:

Op basis van de grafiek blijkt dat de gemiddelde snelheid verandert als de beginuitwijking verandert. Hieruit blijkt dus dat de beginuitwijking invloed heeft op de snelheid van de schommel.

Houd het voorbeeld bewust algemeen, zodat het niet botst met de echte meetuitkomsten van leerlingen.

Discussie

De discussie gaat over de kwaliteit van het onderzoek.


Daarin schrijf je bijvoorbeeld:

  • of de metingen nauwkeurig waren

  • waardoor fouten konden ontstaan

  • hoe het experiment beter kan

  • wat je een volgende keer zou aanpassen

Leg het verschil uit tussen conclusie en discussie: conclusie = wat blijkt uit de data; discussie = hoe goed was het onderzoek.

Discussie: sterke formuleringen

Minder sterk: `Het ging wel goed.`


Sterker: `De metingen waren niet helemaal nauwkeurig, omdat de tijd met de hand werd gemeten. Daardoor kon er verschil ontstaan tussen de metingen. Het experiment zou beter kunnen door meerdere metingen te doen en daarna het gemiddelde te nemen.`


Wees concreet: noem een oorzaak en een verbetering.

Benadruk dat 'nauwkeurig' hier onderbouwd moet worden. Een oordeel zonder reden is te vaag.

Handige signaalwoorden

Gebruik signaalwoorden die passen bij het doel van de zin:

  • volgorde: eerst, daarna, vervolgens, ten slotte

  • oorzaak: omdat, doordat

  • gevolg/conclusie: dus, hieruit blijkt dat, daarom

  • toevoeging: ook, daarnaast

Koppel de signaalwoorden aan de onderdelen van het verslag: werkwijze, hypothese, conclusie en discussie.

Taal en netheid

Controleer tot slot de afwerking:

  • begin zinnen met een hoofdletter

  • eindig met een punt

  • schrijf complete zinnen

  • gebruik dezelfde termen steeds op dezelfde manier

  • vul tabellen en kopjes netjes in

  • let op spelling van vakwoorden

Noem eventueel voorbeelden als 'beginuitwijking', 'gemiddelde snelheid' en 'onderzoeksvraag' als termen die consequent hetzelfde moeten blijven.

Je verslag als geheel

Een sterk verslag is:

  • duidelijk opgebouwd

  • precies geformuleerd

  • logisch verbonden met signaalwoorden

  • netjes afgewerkt

  • passend bij de metingen van jouw experiment


Zo wordt jouw onderzoek voor een lezer goed te volgen.

Gebruik deze slide als samenvatting van de revisiestappen voordat leerlingen zelf aan het verbeteren gaan.

Welk signaalwoord past het best in een conclusie?

A

Daarna

B

Omdat

C

Dus

D

Ook

Sluit aan op slides 17-21: in conclusies passen gevolg- en conclusiesignaalwoorden zoals dus en hieruit blijkt dat.

Conclusie en discussie

In de conclusie geef je antwoord op de onderzoeksvraag. In de discussie schrijf je hoe nauwkeurig de metingen waren en hoe het experiment beter kan.

conclusie
discussie
nauwkeurig
kan
werkwijze
resultaten
sneller
staat

Controleert of leerlingen conclusie en discussie functioneel uit elkaar houden.

Wat ga jij als eerste verbeteren in je eigen verslag?

Laat leerlingen terugkijken op hun eigen schrijfproces. Verwachte thema's: duidelijke structuur, signaalwoorden, preciezer formuleren, verschil tussen onderdelen.