Leestekens en hoofdletters
* Leestekens en hoofdletters
Lesduur is: 30 minOnderdelen in deze les
* Leestekens en hoofdletters
Lesdoelen
Je leert leestekens op de juiste manier gebruiken.
Je weet wanneer je een komma, een dubbele punt en aanhalingstekens gebruikt in een zin.
Je weet wanneer je een hoofdletter gebruikt
Begrip
Leestekens: tekens die in de tekst gebruikt worden om een tekst beter leesbaar te maken.
's Zomers leefde men in de middeleeuwen buiten en werden Karels avonturen en belerende fantasieën opgevoerd en hoorde men gecreëerde poëzie op bomvolle pleinen vol geïnteresseerde mensen. Was het fictie of non-fictie? Maria's leven stond in ieder geval centraal in veel verhalen, want de Bijbel speelde een belangrijke rol.
Een zin eindigt met een leesteken.
Punt (gewone zin):
De deelnemers presenteren hun act.Vraagteken (vraagzin):
Zijn ze erg zenuwachtig?Uitroepteken (uitroep):
Doe je best!
Komma
De komma is een korte pauze in een zin. Zonder de komma kan een zin verkeerd geïnterpreteerd worden.
Komma
De komma is een korte pauze in een zin.
Wat gebeurt hier?
De meester zei Pietje is een monster
De meester zei: "Pietje is een monster."
"De meester," zei Pietje, "is een monster."
Wat gebeurt hier?
De leerlingen die met zekerheid een voldoende willen hebben vaak goed geleerd en geoefend.
De leerlingen die met zekerheid een voldoende willen, hebben vaak goed geleerd en geoefend.
Voorbeeldzin zonder komma
Schrijf de zin over, met de komma op de juiste plek!
Als je gesport hebt moet je daarna douchen.
1
minute
00
second
Als je gesport hebt, moet je daarna douchen.
Voorbeeldzin zonder komma
Schrijf de zin over, met de komma op de juiste plek!
Laatst toen ik mijn kamer aan het opruimen was vond ik allerlei spullen van toen ik jong was: lego barbies kaartspellen en knuffels.
2
minute
00
second
Laatst, toen ik mijn kamer aan het opruimen was, vond ik allerlei spullen van toen ik jong was: lego, barbies, kaartspellen en knuffels.
Dubbele punt
Voor een toelichting of verklaring.
Voor een opsomming
Voor een citaat
Wat gebeurt hier?
De patiënt redt het niet het donorhart invriezen dus
De patiënt redt het: niet het donorhart invriezen dus!
De patiënt redt het niet: het donorhart invriezen dus!
Aanhalings-tekens
Bij een directe rede of citaat.
Als je het woord zelf bedoelt en niet de betekenis
Voorbeeld aanhalingstekens
Directe reden of een citaat:
- 'Heb jij een pen voor me?' vroeg Rachel aan Sem.
- 'Volgende week ben ik bij mijn vader en zijn vriend', zei Storm.
- Linde smeekte haar zus: 'Mag ik alsjeblieft dat zwarte jurkje van je lenen?'
- 'Als ik je van het station moet halen', zei Lars, 'dan stuur je maar een appje.'
Voorbeeld aanhalingstekens
LET OP!
Bij een indirecte rede (je schrijft dan niet letterlijk iemands woorden) en bij gedachten gebruik je geen aanhalingstekens.
- Rachel vroeg aan Sem of hij een pen voor haar had.
‘Isabelle zei:‘ Ik heb een super vakantie gehad.
Goed
Fout
Bjorn vroeg: ‘Wil je de suiker aangeven?’
Goed
Fout
Nina zei tegen Joost: ‘Ik kan het niet vinden.’
Goed
Fout
Hij dacht dat hij wel op tijd kon komen.
onjuist
juist
Bollo, de hond van de buren, heeft het hele weekend geblaft.
onjuist
juist
'Je kunt ervan uitgaan', zegt hij, 'dat ik niet op tijd in de les kan komen.'
juist
onjuist
Hoofdletters
aan het begin van de zin > Het is vandaag zonnig.
bij eigennamen > Jan Smit
bij feestdagen of historische gebeurtenissen > Tweede Wereldoorlog
aan het begin van een citaat >
De docent riep: 'Start met stillezen.'
Begin van een zin
Je begint een zin met een hoofdletter.
Als de zin met een afgekort woord begint, verschuift de hoofdletter naar het tweede woord:
's Ochtends sta ik vroeg op.
't Was vanochtend wel erg koud.
Begin van een zin
Als de zin met een cijfer of symbool begint, schrijf je geen hoofdletter aan het begin van de zin.
€15 betaalde hij voor het boek.
86 jaar geleden werd mijn opa geboren.
Namen van personen
Je schrijft een hoofdletter bij voor- en achternamen, doopnamen en voorletters:
Myrthe Croese
Aanspreektitels (mevr.) en tussenvoegsels (van der) krijgen geen hoofdletter, maar wel als de voornamen erbij staan.
fam. Berkmans
Bert van den Brink, let op: meneer Van Den Brink
Organisaties, merken, producten
Organisaties, merken en producten krijgen een hoofdletter.
Apple
Verenigde Naties
Soms gebruiken bedrijven de hoofdletters afwijkend, je neemt dit dan over.
iPhone, iPod, eBay
Aardrijkskundige namen, volken, talen, windstreken
Bij aardrijkskundige namen van landen, steden, rivieren, enzovoort gebruik je een hoofdletter.
Eindhoven
Amerikaanse president
Ook bij volken, talen of dialecten gebruik je een hoofdletter.
Fransman
Limburgs dialect
Wat is goed geschreven?
ronell Langston Plasschaert
Ronell langston Plasschaert
Ronell Langston Plasschaert
Ronell Langston plasschaert
Wat is goed geschreven?
belgische gerechten
belgische Gerechten
Belgische Gerechten
Belgische gerechten
Welk woord schrijf je met een hoofdletter?
kerstmis
december
kerstviering
kerstboom
Welk woord schrijf je met een hoofdletter?
winkel
supermarkt
lidl
aanbieding
Zelfstandig werken
H1 Taalverzorging:
Opdracht 1 t/m 5 (blz. 30+31)
H1 Woordenschat:
Opdracht 1 t/m 6 (blz. 26+27)
Eerste 15 minuten in stilte, daarna mag je overleggen met je buurman/buurvrouw die naast je zit.
Klaar? Kijk naar het schrijf/leesdossier.
