Crisis
Preventief begeleiden
Crisis
Preventief begeleiden
aanwezigheidsregistratie
Bij een crisis denk je al snel aan ingrijpen wanneer het misgaat. Daar hebben we het vorige keer over gehad. Deze les gaat juist over wat je vóór die tijd kunt doen. Preventief begeleiden betekent dat je risico’s herkent, signalen serieus neemt en samen met de cliënt werkt aan veiligheid.
Vraag: “Wat doe jij op je werk om te voorkomen dat een situatie uit de hand loopt?
Les inhoud:
verdieping vormen grensoverschrijdend gedrag
Seksueel grensoverschrijdend gedrag
vlaggensysteem
signalen
kennisbron preventie
Schrijven van bewijs – ruimte om feedback te vragen
Deze slide heeft geen instructies
feedback aan werkbegeleider.
inleveren bij praktijk
praktijkvoorbeeld hoeft niet van jezelf te zijn.
Eindproduct
Deze slide heeft geen instructies
Welke vormen van grensoverschrijdend gedrag ken je?
Grensoverschrijdend gedrag gaat verder dan slaan of schelden. Denk ook aan vernederen, discrimineren, financiële uitbuiting, verwaarlozing, seksuele grensoverschrijding en het schenden van rechten.
Het kan voorkomen tussen cliënten, maar ook vanuit medewerkers, naasten of anderen.
Welke vormen vallen snel op en welke blijven gemakkelijker verborgen?”
3 vormen van preventie
Primaire preventie
Primaire preventie gaat over het voorkomen dat er problemen ontstaan. De interventies zijn gericht op het versterken van beschermende factoren, als er nog niets aan de hand is.
Secundaire preventie
Secundaire preventie speelt in situaties waar al signalen en risicofactoren aanwezig zijn. Interventies zijn gericht op risicogroepen; op het verminderen van de risicofactoren of op stabiliseren.
Tertiaire preventie
Tertiaire preventie gaat over situaties waar er al problemen zijn en waarin je herhaling, terugval of erger wilt voorkomen. De interventies richten zich op het tegengaan van negatieve gevolgen en het voorkomen van verergering van problematiek.
Welke vorm van preventie herken je in jouw eigen begeleiding?
Roulerend practicum
Werk in groepjes van max. 4 personen,
15 min per tafel
Ronde 1:
A en B discriminatie
C en D fysieke grensoverschrijdende gedrag
E en F verwaarlozing en onthouding van de zorg
Ronde 2:
A en B verwaarlozing en onthouding van de zorg
C en D discriminatie
E en F fysieke grensoverschrijdende gedrag
Ronde 3:
A en B fysieke grensoverschrijdende gedrag
C en D verwaarlozing en onthouding van de zorg
E en F discriminatie
m
s
we gaan dieper in op het grens overschrijdende gedrag
6 groepjes maken
tafels even bij elkaar zetten
Nabespreken roulerend practicum
Deze slide heeft geen instructies
Psychisch grensoverschrijdend gedrag
Dit is gedrag dat iemand bijvoorbeeld bang maakt, kleineert, onder druk zet of het gevoel geeft waardeloos te zijn. Denk aan dreigen, uitlachen, vernederen of bewust buitensluiten.
Voorbeeld: Een begeleider zegt: “Als jij zo lastig blijft doen, wil straks niemand meer voor je zorgen.”
Vraag: “Hoe kun je een duidelijke grens aangeven zonder de cliënt te vernederen?”
schreeuwen, dreigen, slaan of spullen kapotmaken.
Dit gedrag valt snel op omdat anderen er direct last van kunnen hebben.
Maak onderscheid tussen het gedrag en de mogelijke oorzaak. Je ziet bijvoorbeeld dat een cliënt schreeuwt, maar weet daarmee nog niet waarom.
Als begeleider begrens je onveilig gedrag én probeer je te begrijpen wat de cliënt nodig heeft.
Begrip voor de oorzaak betekent niet dat je het gedrag goedkeurt.
minder zichtbaar
let op veranderend gedrag.. bijvoorbeeld client die niet meer wil koffiedrinken
observeer , ga in gesprek , trek niet te snel je eigen conclusie
Welke cliënten krijgen bij jullie gemakkelijk minder aandacht omdat zij geen overlast veroorzaken?
Financiële uitbuiting
Geldezels : Jongeren en LVB
Financiele uitbuiting in ouderenzorg
Deze slide heeft geen instructies
Oefening schending van de rechten
Hoe is dit bij jullie op het werk geregeld?
Rechten worden niet alleen geschonden door opvallend of bewust verkeerd handelen. Ook gewoontes kunnen de zeggenschap van cliënten beperken.
Denk aan uitspraken als: “Iedereen gaat hier om tien uur naar bed” of “Wij kiezen de kleding, dat gaat sneller.”
Vraag om te onderzoeken waarom zulke afspraken bestaan en of individuele wensen voldoende worden meegenomen.
Recht op: Vrijheid van meningsuiting
onafhankelijkheidspositie van de client
Een eigen mening kunnen uiten vraagt meer dan toestemming om iets te zeggen. Een cliënt moet ook ervaren dat tegenspreken veilig is en dat kritiek serieus wordt genomen.
Hoe laat jij merken dat een cliënt het met jou oneens mag zijn?
Recht op: gelijke behandeling
Let ook op onbewuste voorkeuren? krijgt een mondige cliënt vaker zijn zin? Mag een cliënt die je aardig vindt meer dan een ander?
Recht op: vrijheid van religie
Je professionele taak is om de cliënt te ondersteunen vanuit diens wensen, ook wanneer je zelf een andere overtuiging hebt.
Praktijkvoorbeeld: De familie vindt deelname aan een religieuze bijeenkomst belangrijk, maar de cliënt geeft aan niet te willen. Dan onderzoek je de wens van de cliënt en de verwachtingen van de familie.
Hoe handel je wanneer de overtuigingen van de cliënt, de familie en jezelf verschillen?
Recht op: relatievorming, trouwen & kinderen krijgen
Bij deze onderwerpen kunnen persoonlijke normen van begeleiders sterk meespelen. Een eerste reactie als “dat kan deze cliënt niet” kan een open gesprek afsluiten.
Onderzoek wat de wens betekent.
Bespreek mogelijkheden en verantwoordelijkheden in begrijpelijke taal. Betrek waar nodig passende deskundigheid.
Een volwassen cliënt blijft daarbij een volwassene; een inschatting van het ontwikkelingsniveau vertelt niet alles over diens wensen en mogelijkheden.
Praktijkvoorbeeld: Kaya
Welke zorgen zijn gebaseerd op concrete informatie en welke vooral op jouw eigen overtuigingen?”
Recht op: Stemmen op politieke partijen
Gaan clienten bij jullie stemmen?
leggen jullie hier iets over uit?
Bij politieke keuzes gaat het om eigen regie én toegankelijkheid van informatie.
Een begeleider kan helpen bij het begrijpen van onderwerpen, zonder de keuze over te nemen.
Ook onbedoeld kun je beïnvloeden. Bijvoorbeeld door één partij enthousiast toe te lichten en andere partijen nauwelijks te bespreken.
Seksueel Grensoverschrijdend gedrag
Vandaag bespreken we seksueel grensoverschrijdend gedrag. Dit kan een gevoelig onderwerp zijn en misschien iets bij je oproepen. Je hoeft geen persoonlijke ervaringen te delen. We bespreken voorbeelden met respect, zonder herkenbare informatie over cliënten of anderen. Je mag een vraag overslaan of even naar buiten gaan als dat nodig is. Wil je iets bespreken, dan kun je mij na de les aanspreken.
Waar denk jij aan bij seksueel grensoverschrijdend gedrag
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Oefening Kletspot (20 min)
In groepjes van 4 bespreken van de verschillende stroken in de kletspot
m
s
Deze slide heeft geen instructies
Het Vlaggensysteem
6 pijlers
toestemming
vrijwilligheid
gelijkwaardigheid
ontwikkeling
context
Impact
Het Vlaggensysteem geeft een gezamenlijke taal om seksueel gedrag te bespreken. Dat helpt wanneer collega’s vanuit hun eigen normen heel verschillend reageren.
De zes criteria richten zich op toestemming, vrijwilligheid, gelijkwaardigheid, ontwikkeling of functioneren, context en impact. Bekijk ze vanuit alle betrokkenen. Daarna bepaal je welke reactie passend is. De methode is bedoeld om gedrag te begrijpen en bij te sturen; een vlag is geen etiket voor een persoon.
Pijlers
Bespreek per plaatje in hoeverre de pijlers voor alle betrokkenen acceptabel zijn.
toestemming
vrijwilligheid
gelijkwaardigheid
ontwikkeling
context
Impact
Deze slide heeft geen instructies
Jongen van 13 kijkt porno
Groen
Geel
Rood
Zwart
groen
Zorgmedewerker kijkt bij douchen cliënt
Groen
Geel
Rood
Zwart
groen
Jongen van 16 laat voor webcam zijn piemel zien
Toestemming, vrijwilligheid, gelijkwaardigheid, ontwikkeling, context,
impact
Groen
Geel
Rood
Zwart
rood
Begeleider wil gesprek voeren met cliënt op slaapkamer
Groen
Geel
Rood
Zwart
groen
Cliënten voeren groepsgesprek over seks
Groen
Geel
Rood
Zwart
groen
2 cliënten appen dezelfde jongen
Groen
Geel
Rood
Zwart
geel/rood
Checklist invullen
Vul de checklist in
Vink alle punten aan waarvan jij vindt dat je dit al beheerst;
Kies 3 punten waarin jij nog wilt leren
deel checklist uit
wat moet ik weten en
kunnen om over seksualiteit te praten
met mijn cliënten?
Vul de checklist in
Vink alle punten aan waarvan jij vindt dat je dit al beheerst;
Kies 3 punten waarin jij nog wilt leren
Klassikale nabespreking
inleiding ouders van 2 kinderen die in een instelling wonen.
Nabespreking
Deze slide heeft geen instructies
Herkennen van signalen
Opdracht:
Pak pen en papier, maak 3 kolommen
Kolom: fysieke signalen
Kolom: psychosociale signalen
Kolom: overige signalen
Noteer zoveel mogelijk signalen die je tegen zou kunnen tegenkomen wat kan duiden op (een vermoeden van) seksueel misbruik
Deze slide heeft geen instructies
Opdracht uitwerken signaal
In hetzelfde groepje:
Kies 1 signaal en bespreek op welke manier je dit signaal melden zou in jouw organisatie.
Op welke manier, en bij wie?
Deze slide heeft geen instructies
Seksuele voorlichting waarom?
filmpje waarom seksuele voorlichting belangrijk is, maar soms ook ingewikkeld.
In groepjes:
Verwaarlozen
Discriminatie
Uitbuiting (geldezel)
Schending van rechten
Psychisch grensoverschrijdend
Fysiek grensoverschrijdend Extern
Seksueel grensoverschrijdend
Schrijf een voorbeeld op uit de praktijk
Zoek een theoriebron op: wat is er op het gebied van preventie allemaal?
kennisplein gehandicapten sector
feedback aan werkbegeleider.
inleveren bij praktijk
praktijkvoorbeeld hoeft niet van jezelf te zijn.
Werktijd voor maken van bewijs
Deze slide heeft geen instructies