Werken in een team 3.1 lesweek 3
Werken in een team op je stage lesweek 3: rollen van Belbin
Lesduur is: 60 minOnderdelen in deze les
Werken in een team op je stage lesweek 3: rollen van Belbin
Open de les vanuit de praktijk van BPV: studenten functioneren niet alleen, maar altijd binnen een team en een organisatiestructuur. Leg de koppeling met het examenonderdeel over actief bijdragen aan overleggen.
Welke woorden koppel je aan de functie onderwijsassistent?
We beginnen met een terugblik van vorige les.
De functie onderwijsassistent
De onderwijsassistent ondersteunt het onderwijs en de begeleiding van leerlingen.
De functie ligt meestal tussen uitvoeren, ondersteunen en afstemmen.
Je werkt dus niet alleen met leerlingen, maar ook met collega's binnen een team.
Houd het hier algemeen en veilig: precieze invulling kan per school verschillen. Dat verschil wordt later in de les juist benut.
Taken van een functie
Iedere functie in een organisatie bestaat uit taken, bevoegdheden en verantwoordelijkheden.
Een taak is de inhoud van je functie: de werkzaamheden die je uitvoert.
Bij een onderwijsassistent gaat het dus om wat je daadwerkelijk moet doen in de praktijk.
Gebruik eventueel voorbeelden uit de stagepraktijk, maar noem alleen voorbeelden die passen bij de eigen BPV-context van de groep.
Bevoegdheden en verantwoordelijkheid
Een bevoegdheid is het recht om in een bepaalde situatie zelfstandig beslissingen te nemen over de uitvoering van een taak.
Verantwoordelijkheid betekent dat de gevolgen van de taakuitvoering voor jouw rekening komen.
Ook als anderen een taak uitvoeren, kun jij daar toch verantwoordelijk voor zijn.
Benadruk het verschil tussen mogen beslissen en verantwoordelijk zijn. Dat onderscheid is vaak lastig voor studenten.
De rol in de praktijk
De functie van onderwijsassistent verschilt per school of stageplek.
Toch blijft de kern gelijk:
ondersteunen van het onderwijs
samenwerken in een team
afstemmen met collega's
Laat zien dat studenten daarom zowel de website van hun stageschool als het kwalificatiedossier kunnen gebruiken om hun rol scherper te krijgen.
Waarom jouw functie duidelijk moet zijn
Als jouw taken, bevoegdheden en verantwoordelijkheden duidelijk zijn:
weet je wat er van je verwacht wordt
kun je beter samenwerken
kun je gerichter deelnemen aan overleg
kun je je eigen bijdrage beter onderbouwen
Maak hier expliciet de brug naar examenonderdeel 8: je kunt pas onderbouwen hoe je hebt bijgedragen aan overleg als je weet vanuit welke rol je dat deed.
Wat betekent bevoegdheid in een functie?
De plaats in het team
Het recht om te beslissen
De lijst met werkzaamheden
De evaluatie van collega's
Laat studenten het verschil zien tussen taak, bevoegdheid en verantwoordelijkheid.
Leg kort uit: wat is het verschil tussen taak en verantwoordelijkheid?
Verwachte elementen: taak = werkzaamheden uitvoeren; bevoegdheid = zelfstandig mogen beslissen over uitvoering; verantwoordelijkheid = aanspreekbaar zijn op gevolgen. Laat studenten eventueel een stagevoorbeeld noemen.
De functieomschrijving
Organisaties gebruiken vaak een functieomschrijving om duidelijk te maken wat een functie inhoudt.
Daarin staat welke taken bij de functie horen.
Zo'n beschrijving helpt om verwachtingen binnen het team helder te maken.
Deze slide heeft geen instructies
Jouw plaats in de organisatie
Een functieomschrijving laat ook zien waar jouw functie in de organisatie staat.
Bijvoorbeeld:
aan wie je verantwoording aflegt
met wie je samenwerkt
van welk team of onderdeel je deel uitmaakt
Dat is belangrijk om overleg en samenwerking te begrijpen.
Sluit aan op de komende opdracht met het stroomschema van functies en verantwoordingslijnen.
Waarom organisatiestructuur telt
In een team werk je binnen een structuur.
Die structuur bepaalt:
wie beslissingen neemt
wie informeert of overlegt
wie waarvoor verantwoordelijk is
Koppel dit aan vergaderen op de BPV-plek: wie spreekt, wie beslist, wie voert uit?
Wat staat vaak ook in een functieomschrijving?
De vakantieroosters
De lesmethodes
De plaats in de organisatie
De schoolregels voor leerlingen
Naast taken, bevoegdheden en verantwoordelijkheden laat een functieomschrijving ook zien waar de functie in de organisatie staat.
Vul de kernbegrippen in
Een laat zien wat een functie inhoudt. Daarin staan taken, bevoegdheden en . Ook de in de organisatie wordt vaak beschreven. Zo wordt duidelijk aan wie je aflegt.
Correcte woorden: functieomschrijving, verantwoordelijkheden, plaats, verantwoording.
Hoe ziet de eindprestatie van deze lesmodule eruit?
We beginnen met een terugblik van vorige les.
Drie prestaties in deze module
Prestatie B en C
Prestatie A
Bijwonen vergadering op de BPV-plek
Je observeert of neemt deel aan een overleg op je stageplek. Daarbij let je op rollen, taken, besluitvorming en jouw bijdrage.
Prestatie B: flyer en pitch over jouw teamrol.
Prestatie C: evaluatieverslag van intervisie.
Samen laten deze opdrachten zien dat je jouw rol in het team kunt herkennen, uitleggen en evalueren.
Benoem dat de les vandaag vooral voorbereidt op prestatie B, maar dat inzicht in overleg ook nodig is voor A en reflectie voor C.
Let op: wil je prestatie A gebruiken voor je CGI, neem dan "actief" deel aan de vergadering. Dit betekend meer dan alleen notuleren. Kaart bijvoorbeeld een probleem aan en onderneem hier actie op.
De pitch bij je flyer
In je pitch licht je kort toe:
wie jij bent in het team
wat jouw bijdrage is
waarom jouw rol belangrijk is
De pitch helpt je om later ook gerichter over jouw bijdrage aan overleg te spreken. Pitchen in lesweek 7 (28 oktober).
Leg de koppeling naar mondeling verwoorden van beroepsrol. Dat ondersteunt ook latere reflectie en beoordeling.
Lesdoel
Ik heb inzicht in de teamrollen van Belbin en weet welke rol hierbinnen het meest bij mij past
De gebruiker noemde meerdere leerdoelen. Voor deze les is gekozen voor één overkoepelend doel dat het best aansluit bij de subtopics, de theorie en de start van prestatie B.
Teamrollenmodel van Belbin
De Britse hoogleraar Raymond Meredith Belbin is bekend door zijn onderzoek naar teamwerk en teamrollen. Hij ontwikkelde het teamrollenmodel.
Volgens Belbin heeft iedereen twee á drie teamrollen die goed passen. Een team moet bestaan uit verschillende rollen. Daarmee krijg je de beste prestaties.
Belbin noemt verschillende rollen die elkaar kunnen aanvullen en versterken. Tegelijkertijd kunnen de rollen ook met elkaar botsen.
Deze slide heeft geen instructies
Voorzitter: de coördinator van het team. Kent de kwaliteiten van de teamleden en kan goed delegeren.
Vormer: ook een leider, maar dan meer een vechter. Is gedreven, wilskrachtig, maar kan ook driftig zijn.
Monitor: een denker. Bekijkt zaken van een afstand. Analyseert en is vaak kritisch.
Plant: een creatieve denker. Gesloten, teruggetrokken. Kan met verrassende ideeën komen.
Brononderzoeker: ook creatief, maar meer een open, naar buiten gerichte, doener (een echte netwerker).
Bedrijfsman: een doener. Harde werker. Plichtsgetrouw, praktisch, gedisciplineerd en vooral taakgericht.
Groepswerker: werkt vanuit zijn gevoel. Hij is de bindende factor. Richt zich op sfeer en teambuilding.
Zorgdrager: werkt ook vanuit zijn gevoel. Voelt vooral goed aan wat er fout kan gaan. Is perfectionistisch, maar ook een beetje pietluttig.
Specialist: een stille eenling. Weet veel van weinig. Is eigenlijk geen echte teamspeler.
Deze slide heeft geen instructies
Belbin rol ontdekken
Je flyer vul je met informatie over jou rol binnen je stage. Per les krijg je verschillende opdrachten om je flyer te vullen.
Opdracht 2:
Ga naar de volgende site: Welke teamrollen heb jij? Doe hier de gratis Belbin Teamrol test!
Maak de test
Maak een screenshot van de uitslag van de test en plak in je flyer
Deel en wissel de uitslag van de test uit met de persoon die naast je zit
Beschrijf/ onderbouw hoe je deze rol terugziet in jouw handelen op stage
Deze slide heeft geen instructies
Wat moet volgens jou zeker in jouw flyer over je teamrol staan?
Verwachte elementen: rol in het team, taken, samenwerking met anderen, verantwoordelijkheid, eventueel koppeling aan pitch/flyer.
Wat is één belangrijk inzicht dat je vandaag meeneemt?
Laat studenten één concreet inzicht noemen, bijvoorbeeld over taak, bevoegdheid, verantwoordelijkheid, functieomschrijving of hun rol als onderwijsassistent.
Welk onderdeel hielp jou het meest om je teamrol te begrijpen?
Gebruik antwoorden om te zien welke werkvorm of uitleg het meest hielp: voorbeelden, begrippen, koppeling aan stage, flyer/pitch of organisatieschema.
Welk deel vond je nog lastig of onduidelijk?
Gebruik dit als snelle diagnose voor vervolglessen of begeleiding bij prestatie B.
