2.1 Naar een ander soort leven
2 NAAR EEN INDUSTRIËLE SAMENLEVING
vmbo-kgt 2A
2.1 Naar een ander soort leven
2 NAAR EEN INDUSTRIËLE SAMENLEVING
vmbo-kgt 2A
LEERDOELEN
Aan het einde van deze paragraaf:
weet je hoe Nederland vanaf 1815 bestuurd werd;
kun je uitleggen wat door de grondwet van 1848 bestuurlijk veranderde;
weet je hoe de leef- en werkomstandigheden van de arbeiders waren;
kun je beschrijven hoe door de industrialisatie de samenleving
veranderde.
vmbo-kgt 2A
Wat weet je al over het bestuur van Nederland?
In 1815 werden Nederland en België één land:
het Koninkrijk der Nederlanden
Koning Willem I was het:
staatshoofd
Nederland werd een koninkrijk met een grondwet, een:
constitutionele monarchie
Willem I was de regeringsleider, hij regeerde samen met de:
ministers
Het bestuur van Nederland vanaf 1815 1/2
Het parlement of Staten-Generaal bestaat uit:
Eerste Kamer
Tweede Kamer
Waarover kon het parlement stemmen?
Of wetten uitgevoerd konden worden.
Het bestuur van Nederland vanaf 1815 2/2
Hoe noem je een koninkrijk met een grondwet?
Steeds meer mensen waren ontevreden over het bestuur.
Zo wilden rijke ondernemers meer inspraak en meer vrijheid in de politiek.
Veel van hen waren:
liberalen
Anderen wilden dat de macht bij de koning en de adel bleef, dat waren:
conservatieven
In 1830 werd België een eigen koninkrijk na een opstand tegen koning Willem I.
De grondwet van 1848 1/2
In 1848 liet koning Willem II door Thorbecke de grondwet wijzigen:
burgers kregen meer vrijheden
parlement kreeg meer te zeggen
koning mocht zich niet meer met
de politiek bemoeien
parlement bepaalde wie er in de regering zat
Eerste Kamer werd door volksvertegenwoordigers van de provincies gekozen
Waarom was Nederland nog geen echte democratie?
alleen rijke mannen mochten stemmen
De grondwet van 1848 2/2
De Nederlandse samenleving werd een industriële samenleving.
De mensen:
woonden in steden
werkten in fabrieken
Arbeiders en hun kinderen hadden slechte:
werkomstandigheden
leefomstandigheden
Hoe wordt het hebben van deze slechte omstandigheden genoemd?
de sociale kwestie
Wonen en werken in de industriële samenleving
Door de industrialisatie maakten de fabriekseigenaren veel winst.
Maar de arbeiders werkten lang voor weinig geld.
Wat richtten de arbeiders op om met werkgevers te onderhandelen?
vakbonden
Rond 1860 kwam er meer aandacht voor de sociale kwestie:
onderzoek naar werk- en leef-omstandigheden
wetten die het leven van arbeiders beter maakten
kinderen mochten niet meer werken (Kinderwetje en leerplichtwet)
Veranderingen in de samenleving