Quiz Toetsweek 3
Quiz Nederlands - Hoofdstuk 3
Lesduur is: 25 minOnderdelen in deze les
Quiz Nederlands - Hoofdstuk 3
Kun je...
argumenten en meningen herkennen,
het verschil tussen subjectief en objectief uitleggen,
verschillende vormen van woordvorming toepassen,
het meewerkend voorwerp benoemen,
zinnen omzetten naar bedrijvende en lijdende vorm,
hoofdlettergebruik toepassen,
voltooid en tegenwoordig deelwoord vormen?
Betogende teksten analyseren
oorzaak en gevolg
tekstverbanden
Welke betogende tekstvormen ken je?
Invuloefening
In een betogende tekst overtuigt een schrijver de lezer van zijn of haar mening. Daarvoor worden argumentengebruikt. Die argumenten kunnen objectief zijn, oftewel feitelijke informatie. Maar ze kunnen ook subjectief zijn, en dus nóg een mening bevatten. Of de schrijver jou als lezer overtuigt, maakt voor het tekstdoel niet uit.
Sleepvraag
Mening
Argument
Het is uit...
... want je hebt met iemand anders gezoend.
Omdat ik een goed gemiddelde heb...
.... hoef ik niet te leren voor de toets.
Meningen herkennen
Een mening is subjectief: het is wat iemand vindt of voelt, niet te bewijzen. Je kan het met een mening eens zijn, maar dat maakt die mening niet 'waar'.
Welke is goed?
A Doordat iedereen op een terras zit, schijnt de zon.
B. Doordat de zon schijnt, zit iedereen op een terras.
C. Iedereen zit op een terras, waardoor de zon schijnt.
D. Om de zon te laten schijnen, zit iedereen op een terras.
A is goed
B is goed
C is goed
D is goed
Welke hoort niet bij signaalwoorden van oorzaak en gevolg?
zodat
met als gevolg dat
daardoor
dus
Wat is de oorzaak?
Vannacht gebeurde wat sneeuwliefhebbers al maanden willen: Het sneeuwde meer dan 10 centimeter door het hele land heen. Dat had veel gevolgen. Er stonden lange files, er gebeurden veel ongelukken en er werd veel thuisgewerkt vandaag.
Vannacht gebeurde wat sneeuwliefhebbers al maanden willen
Dat had veel gevolgen.
Het sneeuwde meer dan 10 centimeter door het hele land heen.
Er stonden lange files, er gebeurden veel ongelukken en er werd veel thuisgewerkt vandaag.
Feiten en meningen
Feit
Mening
'De film duurt 120 minuten.'
'Deze film is saai.'
Welk woord is op dezelfde manier gevormd als: gamen?
koffiezetten
chillen
opruimen
appen
Welk woord is een samenstelling?
onleesbaar
afleiding
leesboek
probleem
Welk woord is een afleiding?
onleesbaar
activeren
leesboek
probleem
Woordvorming: afleiding
Afleiding ontstaat door een voor- of achtervoegsel aan een woord toe te voegen. Voorbeeld: 'leerbaar' van 'leren' + 'baar'.
Woordvorming: samenstelling
Samenstellingen zijn samengestelde woorden, zoals 'schooltas' (school + tas).
Afleiding en samenstelling onderscheiden
Twee losse woorden, bijv. 'handdoek'.
Voor/achtervoegsel, bijv. 'onzin'.
Afleiding
Samenstelling
Uiteindelijk hebben we de kinderen maar een snoepje gegeven.
Onderwerp
Werkwoordelijk gezegde
lijdend voorwerp
meewerkend voorwerp
Ander zinsdeel
hebben gegeven
uiteindelijk
we
maar
een snoepje
de kinderen
De rozen had ik onderweg naar huis voor mijn verloofde gekocht
Onderwerp
Werkwoordelijk gezegde
lijdend voorwerp
meewerkend voorwerp
Ander zinsdeel
De rozen
had gekocht
ik
Voor mijn verloofde
onderweg naar huis
Het meewerkend voorwerp
Het meewerkend voorwerp geeft aan 'voor wie' of 'aan wie' iets gebeurt. Vraag: aan/voor wie + gezegde + onderwerp + lijdend voorwerp?
Bedrijvend of lijdend?
De dertiger had in tien jaar tonnen met geld verdiend.
Bedrijvende zin
Lijdende zin
Bedrijvend of lijdend?
Geld van de erfenis van zijn ouders was geïnvesteerd in aandelen, bitcoin en bouwprojecten.
Bedrijvende zin
Lijdende zin
Bedrijvend of lijdend?
Door slimme investeringen groeide zijn vermogen exponentieel.
Bedrijvende zin
Lijdende zin
Bedrijvend of lijdend?
Hij werd jaloers aangekeken.
Bedrijvende zin
Lijdende zin
Maak lijdend: Meneer Koopman bakte een taart.
Maak bedrijvend: De boef werd gearresteerd.
Bedrijvende en lijdende vorm
Bij bedrijvende vorm is het onderwerp degene die handelt. Lijdende vorm: het onderwerp ondergaat de handeling.
Voorbeeld: bedrijvend & lijdend
'De leraar geeft uitleg.'
Bedrijvende vorm
'De uitleg wordt door de leraar gegeven.'
onderwerp doet niets
+ word(t), worden, werd, werden
of: + ben(t), is, zijn, was, waren
handelende persoon/personen + door of weggelaten
Lijdende vorm
Invuloefening
Meneer Van Oevelen is de rector van het Picasso Lyceum in Zoetermeer.
Invuloefening
Wereldwijd verkoopt Apple veel verschillende devices: MacBooks, iPhone's, iPads en AirPods. Sinds deze maand verkoopt het bedrijf uit Californië ook een goedkopere laptop: de MacBook Neo.
Invuloefening
Mevrouw Ten Kate zei tegen Joep: "Helaas valt het Suikerfeest samen met het begin van de toetsweek."
Hoofdlettergebruik
Hoofdletters gebruik je bij het begin van een zin, namen, aardrijkskundige namen en feestdagen.
Veelgemaakte fouten bij hoofdletters
Let op: geen hoofdletter voor dagen, maanden en windstreken! Bijvoorbeeld: 'januari', 'zuid'.
Invuloefening
De Amerikaanse president Trump heeft in een bijna half uur durend telefoongesprek met televisiezender NBC gezegd dat hij nog niet klaar is om een overeenkomst met Iran te sluiten om de oorlog te beëindigen, omdat de voorwaarden "niet goed genoeg" zijn. Trump heeft geen duidelijkheid gegeven over de mogelijke voorwaarden.
In het telefoongesprek kwam ook het eiland Kharg in de Perzische Golf ter sprake. De Verenigde Staten vielen het rotseilandje, dat het hart van de Iraanse olie-industrie is, gisteren aan. Trump zei daar eerder over dat "elk militair doelwit helemaal is vernietigd", zichzelf daarbij nog net niet op de borst kloppend. Tegen NBC zei Trump dat het eiland door de aanvallen grotendeels is verwoest, maar dat Kharg "gewoon voor de lol" misschien nog een paar keer aangevallen zal worden.
Voltooid deelwoord
Een voltooid deelwoord staat bij 'hebben', 'zijn' of 'worden'. Vorm: ge-stam-t/d. Bijvoorbeeld: 'gewerkt', 'gebeurd'.
Tegenwoordig deelwoord
Het tegenwoordig deelwoord eindigt op '-end' (bijv. 'lopend', 'etend'). Het geeft aan dat iets nu gebeurt.
Reflectie en voorbereiding toets
Schrijf 3 dingen op die deze les goed gingen.
Schrijf 2 dingen op waarover je meer wilt weten.
Stel 1 vraag over iets dat je nog niet zo goed hebt begrepen.
