Voegwoorden herkennen

1 / 20
volgende
Slide 1: Tekstslide
Nieuwe lesbewerkerNederlandsMiddelbare schoolvmbo kLeerjaar 2

In deze les zitten 20 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

time-iconLesduur is: 45 min
Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

Deze slide heeft geen instructies

Leerdoel

Ik kan het voegwoord in een zin herkennen en aanwijzen.

null

Wat doet een voegwoord?

Een voegwoord verbindt woorden of zinnen aan elkaar.


Voorbeelden:

  • Sara drinkt thee en water.

  • Ik ga mee, maar ik ben moe.

  • Hij blijft thuis, omdat hij ziek is.

Benadruk het woord verbindt. Laat zien dat een voegwoord vaak midden in de zin staat en twee delen aan elkaar vastmaakt.

Zo vind je het voegwoord

  1. Lees de hele zin.

  2. Zoek of de zin uit twee delen bestaat.

  3. Kijk welk woord die delen verbindt.

  4. Wijs dat woord aan.


Voorbeeld:

Ik trek een jas aan, want het is koud.

Laat leerlingen niet alleen naar bekende woordjes raden. Eerst de zin in delen zien, daarna het verbindende woord zoeken.

Eenvoudige voegwoorden

Veel voorkomende voegwoorden zijn:

  • en

  • maar

  • of

  • want

  • omdat


Deze woorden komen vaak voor in korte, eenvoudige zinnen.

Dit is de eerste groep op A1-niveau. Houd de focus op herkennen, niet op grammaticale termen zoals nevenschikking of onderschikking.

Welk woord is het voegwoord?

A

koud

B

trek

C

jas

D

want

Sluit aan bij de voorbeeldzin: 'Ik trek een jas aan, want het is koud.' Het voegwoord verbindt de twee delen van de zin.

Het voegwoord en

En telt erbij of verbindt twee dingen.


  • Amir koopt brood en melk.

  • Wij lezen en schrijven.

  • Lisa lacht en zingt.


En laat zien: beide horen samen.

Benadruk dat en meestal geen tegenstelling of reden geeft, maar een toevoeging.

Het voegwoord maar

Maar laat een tegenstelling zien.


  • Ik wil naar buiten, maar het regent.

  • De tas is mooi, maar duur.

  • Hij rent snel, maar hij is moe.


Met maar verandert de zin van richting.

Leg 'tegenstelling' eenvoudig uit: eerst hoor je iets, daarna komt er iets anders of onverwachts.

Het voegwoord of

Of geeft een keuze.


  • Wil je thee of koffie?

  • Gaan we lopen of fietsen?

  • Neem je een appel of een banaan?


Met of kies je tussen mogelijkheden.

Maak duidelijk dat of vaak in vragen staat, maar ook in gewone zinnen kan voorkomen.

Het voegwoord want

Want geeft een reden.


  • Ik blijf thuis, want ik ben ziek.

  • We pakken een paraplu, want het regent.

  • Hij leert goed, want hij heeft een toets.


Het tweede deel vertelt waarom.

Vergelijk kort met omdat zonder diep in woordvolgorde te gaan. Beide geven een reden, maar vandaag gaat het vooral om herkennen.

Het voegwoord omdat

Omdat geeft ook een reden.


  • Ik ben blij, omdat jij komt.

  • Zij huilt, omdat ze pijn heeft.

  • We wachten, omdat de bus laat is.


Omdat verbindt een gevolg met de reden.

Als leerlingen het verschil tussen want en omdat vragen: beide geven een reden. Voor deze les is het genoeg dat zij het voegwoord kunnen aanwijzen.

Welk voegwoord past bij een keuze?

A

maar

B

of

C

want

D

en

De leerling koppelt hier betekenis aan voegwoorden: en = erbij, maar = tegenstelling, of = keuze, want = reden.

Kies het juiste voegwoord

Amir koopt brood en melk. Ik wil naar buiten, maar het regent. We blijven thuis, want het is laat. Ik ben blij, omdat jij komt.

en
maar
want
omdat
of
dus
toen
als

Elke blank heeft een andere betekenis: erbij, tegenstelling, reden, reden.

Meer voegwoorden

Je kunt ook deze voegwoorden tegenkomen:

  • dus

  • als

  • toen

  • zodra

  • voordat

  • nadat

  • tenzij

  • zodat

Kondig aan dat deze woorden ook verbinden, maar vaak tijd, gevolg, voorwaarde of doel laten zien.

Vul de voegwoorden in

Ik ga naar buiten, want het is droog. Ik ga naar buiten als het droog is. Het is droog, dus ik ga naar buiten.

want
als
dus
maar
toen
tenzij
reden

Laat leerlingen merken dat bijna dezelfde zinnen toch iets anders betekenen door het voegwoord.

Schrijf een voegwoord op dat je nu kent

Deze slide heeft geen instructies

Samenvatting

Een voegwoord:

  • verbindt woorden, zinnen of zinsdelen

  • kun je vaak vinden tussen twee delen

  • geeft betekenis aan een zin (reden, tegenstelling etc.)



Sluit inhoudelijk af richting het leerdoel: herkennen en aanwijzen, nog niet uitgebreid zelf formuleren.

Hoe herken jij nu een voegwoord?

Bespreek antwoorden zoals: omdat het twee delen verbindt, omdat het tussen twee zindelen staat, of omdat het een reden/keuze/tijd/gevolg laat zien.

Wat vond jij nog lastig?

Mogelijke antwoorden: want en omdat door elkaar halen, tijdwoorden onthouden, het voegwoord aanwijzen in een lange zin.

Aan de slag

BB: Opdracht 1 t/m 4 blz. 206


KB: Opdracht 1 t/m 5 blz. 206


TL: opdracht 1 t/m 5 blz. 202

Deze slide heeft geen instructies