5.2 Het einde van de Koude Oorlog

Het einde van de Koude Oorlog

De wereld na 1945

1 / 26
volgende
Slide 1: Slide
newEditorGeschiedenisMiddelbare schoolvmboLeerjaar 4

In deze les zitten 26 slides, met tekstslides.

time-iconLesduur is: 70 min
Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

Het einde van de Koude Oorlog

De wereld na 1945

...uitleggen dat de wapenwedloop voor veiligheid zorgde,
maar ook kon leiden tot gevaarlijke situaties.


...beschrijven welke vijf hervormingen Gorbatsjov doorvoerde.


...uitleggen welke gevolgen de hervormingen van Gorbatsjov hadden
in Oost-Europa en de Sovjet-Unie.

Aan het einde van de les kan je...

Na de oorlog waren de VS en de SU grootmachten.


De VS was kapitalistisch (vrij, democratisch) en de SU was communistisch (onvrij, planeconomie)


Duitsland en Europa werden verdeeld. 


Er ontstonden invloedssferen van de VS en de SU in Europa: het Oostblok (com.) en het Westblok (kap.). 


De Oostbloklanden waren satellietstaten van de SU. Het IJzeren Gordijn deelde Europa in tweeën.


Herhaling

Met de Blokkade van Berlijn (1948) probeerde Stalin West-Berlijn op de knieën te krijgen. 


Dit lukt niet door de Amerikaanse luchtbrug.


De westerse landen richtten de NAVO op in 1949. 

Als reactie richtten de communistische landen het Warschaupact op.


Amerika probeert de opkomst van het communisme tegen te houden. 

Dit doen ze o.a. door het bieden van Marshallhulp aan West-Europa. 

Dit past bij het containmentpolitiek van de VS.


Toch greep de VS niet overal in. Zo lieten ze tijdens de Hongaarse Opstand de SU hard ingrijpen. 


Herhaling

De SU greep in Oost-Europa af en toe hard in.


Tijdens de Hongaarse Opstand probeerden burgers het communistische regime omver te werpen. 

De SU greep met tanks in.


Tijdens de Praagse Lente voerde de communistische leider van Tsjechoslowakije meer vrijheid en democratie in. 
De SU greep in en installeerde een nieuw communistisch regime.


 Om te voorkomen dat Oost-Duitsers vluchtten naar het westen, bouwde de DDR de Berlijnse Muur.


Alle keren greep de VS niet in, met als belangrijkste reden om een nieuwe wereldoorlog te voorkomen.

Herhaling

§5.2

Het einde van de Koude Oorlog

A

Angst voor een atoomoorlog

Leerdoel:

Je kan uitleggen dat de wapenwedloop voor veiligheid zorgde, maar ook kon leiden tot gevaarlijke situaties.

Begrippen:

Cubacrisis

B

Hervormingen van Gorbatsjov

Leerdoel:

Je kan beschrijven welke vijf hervormingen Gorbatsjov doorvoerde.

Begrippen:

perestrojka

glasnost

C

Communistische regeringen komen ten val

Leerdoel:

Je kan uitleggen welke gevolgen de hervormingen van Gorbatsjov hadden in Oost-Europa en de Sovjet-Unie.

Begrippen:

Val van de Berlijnse Muur

Duitse hereniging



  • Wapenwedloop; Dit keer tussen het Oosten (SU) en het Westen (VS).

  • Afschrikken en dreigen

  • Een oorlog zou leiden tot totale vernietiging

Leerdoel:

Je kan uitleggen dat de wapenwedloop voor veiligheid zorgde, maar ook kon leiden tot gevaarlijke situaties.

Begrippen:

Cubacrisis

§5.2

Het einde van de Koude Oorlog

A

DeBoze burgers

Angst voor een atoomoorlog

  • 1959 Cuba communistisch.
    Nikita Chroesjtsjov (SU): kernraketten op Cuba.

  • Kennedy (VS) ontdekt dit
    Blokkade zee rondom Cuba (oktober 1962)

  • De SU stopt met de bouw van de raketinstallaties, 

  • Afloop

  • de VS belooft om raketten uit Turkije weg te halen.
    Ook zouden ze de communistische regering van Cuba met rust laten. 


In 1 minuut

§5.2

Het einde van de Koude Oorlog

A

DeBoze burgers

Angst voor een atoomoorlog

  • Nog nooit was de wereld zo dicht bij een nucleaire oorlog geweest. 

  • De leiders van de VS en de SU maken vervolgens afspraken over het verminderen van wapens.  

  • De spanningen tussen beide landen nemen vervolgens deels af.

§5.2

Het einde van de Koude Oorlog

A

DeBoze burgers

Angst voor een atoomoorlog


§5.2

Het einde van de Koude Oorlog

C

DeBoze burgers

Hervormingen van Gorbatsjov

West-Duitse BMW uit 1990                                                                      Oost-Duitse Trabant uit 1990

   

In 1985 was de Sovjet-Unie bijna failliet.

Gorbatsjov aan de macht


Hij wilde de economie en het communisme hervormen. 

  • perestrojka: een hervorming van de communistische economie. Versoepeling planeconomie, oprichting kleine ondernemingen

  • Glasnost: openheid.

  • bestuur werd democratischer


  • Gesprekken met VS over ontwapening

  • 1988 geen hulp SU aan leden Warschaupact




Leerdoel:

Je kan beschrijven welke vijf hervormingen Gorbatsjov doorvoerde.

Begrippen:

perestrojka

glasnost

§5.2

Het einde van de Koude Oorlog

B

DeBoze burgers

Hervormingen van Gorbatsjov

Gorbatsjov voerde de perestrojka in: een hervorming van de communistische economie.


-Versoepeling planeconomie

-oprichting kleine ondernemingen



§5.2

Het einde van de Koude Oorlog

B

DeBoze burgers

Hervormingen van Gorbatsjov

Ook riep Gorbatsjov op tot glasnost: openheid. 


Die openheid was ook merkbaar in de relatie met het buitenland.


Zo wilde Gorbatsjov de Sovjet-Unie veranderen.


§5.2

Het einde van de Koude Oorlog

B

DeBoze burgers

Hervormingen van Gorbatsjov

Gorbatsjov maakte ook het bestuur democratischer. 


-Burgers mochten zelf de leden van het parlement kiezen.


-Naast de Communistische Partij mochten er nu ook andere politieke partijen meedoen.

§5.2

Het einde van de Koude Oorlog

B

DeBoze burgers

Hervormingen van Gorbatsjov

Gorbatsjov begon ook gesprekken met de VS over de ontwapening van kernwapens.




De afspraken zorgden voor ontspanning van de Koude Oorlog en uiteindelijk in 1989 tot het stoppen van de Koude Oorlog.

§5.2

Het einde van de Koude Oorlog

B

DeBoze burgers

Hervormingen van Gorbatsjov

1988 geen hulp SU aan leden Warschaupact



§5.2

Het einde van de Koude Oorlog

B

DeBoze burgers

Hervormingen van Gorbatsjov

  • De glasnost en perestrojka: verwarring in satellietstaten

  • Hoop op verandering (filmfragment Goodbye Lenin)

  • Polen en Hongarije: vrije verkiezingen in 1989.

  • Op 9 november 1989: opening Berlijnse Muur

  • ( Val van de Berlijnse Muur.) (fragment)


Leerdoel:

Je kan uitleggen welke gevolgen de hervormingen van Gorbatsjov hadden in Oost-Europa en de Sovjet-Unie.

Begrippen:

Val van de Berlijnse Muur

Duitse hereniging

§5.2

Het einde van de Koude Oorlog

C

DeBoze burgers

Hervormingen van Gorbatsjov

  • Kohl (BRD): plan voor de Duitse eenwording

  • (financiële steun in ruil voor verkiezingen en hervormingen)

  • 3 oktober 1990 Oost-Duitse parlement stemt in voor Duitse eenwording



§5.2

Het einde van de Koude Oorlog

C

DeBoze burgers

Hervormingen van Gorbatsjov

De glasnost en perestrojka: verwarring in satellietstaten

Hoop op verandering (filmfragment Goodbye Lenin)


Polen en Hongarije: vrije verkiezingen in 1989.

Op 9 november 1989: opening Berlijnse Muur

( Val van de Berlijnse Muur.) (fragment)


Rusland, 1991, nieuw democratisch bestuur (Jeltsin)

Rusland: geen grootmacht, kapitalistisch

Grote voedseltekorten en stijgende prijzen.

Grote werkloosheid

Leerdoel:

Je kan uitleggen welke gevolgen de hervormingen van Gorbatsjov hadden in Oost-Europa en de Sovjet-Unie.

Begrippen:

Val van de Berlijnse Muur

Duitse hereniging

§5.2

Het einde van de Koude Oorlog

C

DeBoze burgers

Hervormingen van Gorbatsjov

In andere Oostbloklanden ontstonden nog andere problemen:

  • Tsjecho-Slowakije werd in tweeën gesplitst.

  • In Joegoslavië brak een bloedige burgeroorlog uit. Dat land viel uiteen in:
    - Servië
    - Kroatië
    - Bosnië-Herzegovina
    - Macedonië
    - Montenegro


Terugkerend nationalisme dus!


§5.2

Het einde van de Koude Oorlog

C

DeBoze burgers

Hervormingen van Gorbatsjov

Ook in Oost-Duitsland (DDR) gingen mensen de straat op. 


Tegen de regering en voor vrij reizen




§5.2

Het einde van de Koude Oorlog

C

DeBoze burgers

Hervormingen van Gorbatsjov

Op 9 november 1989: opening Berlijnse Muur


( Val van de Berlijnse Muur.)


§5.2

Het einde van de Koude Oorlog

C

DeBoze burgers

Hervormingen van Gorbatsjov

Rusland, 1991, nieuw democratisch bestuur (Jeltsin)

Rusland: geen grootmacht 





§5.2

Het einde van de Koude Oorlog

C

DeBoze burgers

Hervormingen van Gorbatsjov

Rusland, 1991: een kapitalistische economie:


Grote voedseltekorten en stijgende prijzen.


Grote werkloosheid




§5.2

Het einde van de Koude Oorlog

C

DeBoze burgers

Hervormingen van Gorbatsjov

1997: Een rus houdt een portret van Stalin omhoog: hij wil het communisme terug. Veel Russen verlangden terug naar de tijd van de Sovjet-Unie.


De problemen in de oude Oostbloklanden waren groot: de industrie was verouderd en erg vervuilend. Ze konden niet concurreren met het westen.


Veel Oost-Europese bedrijven gingen failliet en de werknemers raakten hun baan kwijt.

In Duitsland werden zelfs de belastingen in het westen verhoogd om het oosten van het land te helpen.


§5.2

Het einde van de Koude Oorlog

C

DeBoze burgers

Hervormingen van Gorbatsjov

Maken deze les

5.2 Einde Koude Oorlog


opdracht 1 t/m 13


blz. 159-164