Van kruiden tot kuur: natuurlijke middelen
Van kruiden tot kuur: natuurlijke middelen
Les 1
Start introductie natuurlijke middelen
Uitleg WPO!
Wat weet je al over natuurlijke middelen op het melkveebedrijf?
Leerdoel van de les
Aan het einde van deze les kun je:
Uitleggen wat natuurlijke middelen in de melkveehouderij zijn
Voorbeelden noemen
Herken je dat jullie ook natuurlijke middelen op het bedrijf gebruiken.
Wat zijn natuurlijke middelen?
Natuurlijke middelen zijn stoffen die afkomstig zijn uit de natuur, zoals planten, mineralen of dierlijke producten, en worden gebruikt om de gezondheid te ondersteunen.
De tijd van vroeger
Vroeger gebruikte men alleen natuurlijke middelen voor mens en dier. Geneeskrachtige planten en huismiddeltjes werden ingezet bij ziektes.
Voorbeelden bij mens en dier vroeger
Bij mensen:
kamillethee tegen keelpijn
Uiensiroop bij hoest.
Bij dieren:
knoflook tegen wormen
smeerwortel bij wondjes.
Kamillethee?
Waarom gebruikte men natuurlijke middelen?
Andere middelen waren er niet. Alles kwam van het land of uit de natuur rondom huis en boerderij.
Opkomst van diergeneesmiddelen
Met de jaren kwamen er diergeneesmiddelen bij, zoals poeders en zalfjes op basis van planten.
Voorbeelden: genezing vroeger en nu
Nu
Brandnetelthee tegen blaasproblemen
Wilgenbast als pijnstiller en ontstekingsremmer.
Vroeger
Voor veel klachten gebruiken we nu geregistreerde diergeneesmiddelen zoals antibiotica of pijnstillers.
Het ontstaan van antibiotica: penicilline
Wat is penicilline?
Penicilline werd in 1928 ontdekt door Alexander Fleming. Het komt uit een schimmel en doodt bacteriën. Een goed voorbeeld van een geneesmiddel uit de natuur!
Wat zijn de problemen van te veel antibioticagebruik in de veehouderij?
1. Antibiotica-resistentie
Bacteriën worden ongevoelig voor antibiotica
Zieke dieren zijn moeilijker te genezen
Kans op meer ziekte en uitval
2. Overdracht naar mensen
Dit vormt een risico voor de volksgezondheid
3. Reststoffen in melk en vlees
Antibiotica kunnen achterblijven in producten
Daarom zijn er wachttijden nodig
4. Slecht voor imago van de sector
Consumenten willen minder antibiotica
Te hoog gebruik → minder vertrouwen
5. Minder focus op preventie
Te snel grijpen naar antibiotica
→ minder aandacht voor:
Het ontstaan van pijnstilling
De eerste pijnstillers werden gewonnen uit wilgenbast. Hieruit is uiteindelijk aspirine ontwikkeld. Zo werkt de natuur mee aan innovatie.
Wat valt allemaal onder natuurlijke middelen?
Voorbeelden: etherische oliën, kruiden, kleimineralen, probiotica, homeopathische middelen.
Voorbeelden natuurlijke middelen vandaag
Kruiden
Klei als maagbeschermer
Probiotica voor gezonde darmen, Knoflook als parasietbestrijding.
Honing voor wondgenezing.
Wilgenbast bij geiten en schapen als pijnstilling!
Andere middelen
Bijvoorbeeld oregano, eucalyptus, tijm voor luchtwegen of weerstand.
Waarvoor worden natuurlijke middelen ingezet?
Veel gebruikt bij preventie: verbeteren van weerstand, wondbehandeling, ondersteuning bij spijsvertering, luchtwegproblemen.
Toepassing op het melkveebedrijf
Op bijna elk melkveebedrijf worden natuurlijke middelen gebruikt, zoals
uiermint,
kruidenstrooisel
natuurlijke sprays.
Voorbeeld uit de praktijk
Een boer gebruikt een mengsel van etherische oliën op de uier om mastitispreventie te ondersteunen.
Combinatie van middelen
Soms worden natuurlijke en reguliere middelen samen gebruikt voor het beste resultaat, bijvoorbeeld kruidenmix en antibiotica bij ernstige ziektes.
Waarom blijven natuurlijke middelen waardevol?
Ze zijn vaak mild,
ondersteunen de natuurlijke weerstand en
helpen het gebruik van antibiotica te verminderen.
Verantwoorde inzet van natuurlijke middelen
Het is belangrijk de juiste middelen en doseringen te kiezen. Raadpleeg altijd een deskundige of het stalboekje melkvee 2024 (zie Its Learning).
En denk er om: Niet alles kan je 'genezen' met natuurlijke middelen --> Soms heb je ook echt wel synthetische medicijnen nodig.
Samenvatting
Natuurlijke middelen spelen sinds vroeger een rol bij mens en dier. Ze blijven belangrijk, ook nu diergeneesmiddelen bestaan.
WPO
Gaat over natuurlijke middelen
Voer je uit je op jouw BPV-bedrijf
Lees de opdracht goed door voordat je er mee aan de slag gaat op jouw BPV-bedrijf én geef je BPV-begeleider een seintje dat je deze opdracht gekregen hebt.
Inleverdatum: Week 7 --> 31 maart 2026 (let op: dinsdag!)
Vragen?
Reflectie: wat weet je nu?
Wat zijn volgens jou voordelen en nadelen van natuurlijke middelen? Geef een voorbeeld van een natuurlijk middel dat jij kent of waarvan je hebt gehoord.
Schrijf 3 dingen op die je deze les hebt geleerd.
Schrijf 2 dingen op waarover je meer wilt weten.
Stel 1 vraag over iets dat je nog niet zo goed hebt begrepen.