Herhalingsles
hoofdstuk 1
Herhalingsles
hoofdstuk 1
Planning
Klein stukje nieuwe stof
Uitleg herhalen voor de toets.
Ruimte voor vragen vanuit jullie.
Aan de slag met oefenen voor de biologierepetitie.
leren onderzoeken
een indicator: een stof waarmee je een andere stof aan kan tonen.
elke stof heeft zijn eigen indicator.
voorbeeld koolstofdioxide:
kalkwater
De indicator om koolstofdioxide aan te tonen is dus kalkwater.
Samenstelling van lucht
Slide tekst
Herhaling
Stofwisseling
In alle organismen vindt stofwisseling plaats.
Stofwisseling is het stoffen kunnen omzetten in andere stoffen.
Stofwisseling gebeurd ook bij ons, in onze cellen.
Zo blijven we warm
Kunnen we bewegen
Kunnen we groeien en herstellen
Slide titel
Slide tekst
Fotosynthese
fotosynthese vind overdag plaats in de bladgroenkorrels.
Welke organismen?
planten (groene delen)
algen
sommige bacteriën
Afbraak van glucose
Als de plant de energie nodig heeft gaat hij de glucose afbreken, dan komt energie vrij en kan het gebruikt worden.
voor het groeien of herstellen in delen van je lichaam.
Hoe word glucose afgebroken?
Dit gebeurd in hele kleine onderdelen in de cellen.
Mitochondriën
Cellen die veel energie nodig hebben, hebben veel mitochondriën.
afbraak van glucose gebeurd bij mensen en dieren.
Verbranding
De afbraak van glucose in je cellen noem je verbranding
dit gebeurt in de mitochondriën.
Dit vindt de hele dag plaats ook s'nachts (dat is anders dan bij fotosynthese!)
Bij verbranding komt energie vrij!
Glucose is de brandstof.
Formule
Verbranding- Waar gebruiken we de energie voor?
die energie gebruiken wij voor beweging en warmte behouden:
Hoe groter de inspanning, hoe meer verbranding er is.
Je lichaam werkt dan harder om alles op pijl te houden.
Een voorbeeld:
sneller ademen tijdens het sporten
rillen of klappentanden bij kou
verschillen fotosynthese en verbranding
Slide tekst
Slide titel
Slide tekst
Neus- en mondholte
Waarom is ademen door je neus beter?
Neusharen: vangen grote stofjes zoals zand en stof.
Slijm: vangt kleine stofjes en bacteriën, ook maakt slijm de lucht vochtiger.
Trilharen: duwen het vuil naar je keel en daar slik je het door, zo komen bacteriën niet in je longen terecht. (je maag is heel zuur).
Bloedvaatjes: in je neus verwarmen de lucht.
Gevolg: de lucht die in je longen terecht komt is schoon, warm en vochtig.
Gaswisseling
De opname van zuurstof en afgifte van koolstofdioxide via de longblaasjes is gaswisseling.
zuurstof + glucose -> koolstofdioxide + water + energie
Raak je (ook) kwijt via ademhaling!
Twee soorten ademhaling
Ademhalingsspieren:
middenrif
buikspieren
tussenribspieren
spieren bij het sleutelbeen.
borst- en buikademhaling
Bij rustige, gewone ademhaling vind borst- en buikademhaling tegelijk plaats.
Bij hogere inspanning of stress vind borstademhaling plaats.
Slide titel
Slide tekst
Frisse lucht
Door te weinig frisse lucht kun je last krijgen van concentratieverlies, hoofdpijn en vermoeidheid.
Dit komt omdat wij koolstofdioxide uitademen en zuurstof in de ruimte afneemt.
Ventileren
Smog:
is luchtvervuiling die vooral uit fijnstof bestaat
hierdoor kunnen vieze stoffen moeilijk wegtrekken.
Hooikoorts
Als je hooikoorts heb ben je gevoelig voor stuifmeel.
Wat gebeurd er in je lichaam?
-klachten
-slijmvliezen
-opzwellen
Hooikoorts is de meest voorkomende vorm van allergie.
Ademhaling bij insecten
Geen longen maar tracheeën
stigma's in achterlijf.
spiertjes kunnen openen en sluiten
zuurstofrijke lucht -> stigma -> tracheeën -> tracheolen -> langs cellen -> gaswisseling.
Ademhaling bij vogels
Vogel heeft wel longen met luchtzakken
werken anders!
Eerste inademing: Lucht stroomt via de luchtpijp naar de achterste luchtzakken.
Eerste uitademing: Lucht uit de achterste luchtzakken stroomt de longen in, terwijl zuurstofarme lucht uit de longen naar de voorste luchtzakken wordt gepompt.
Tweede inademing: Verse lucht stroomt naar de achterste luchtzakken, terwijl lucht uit de voorste luchtzakken alweer wordt uitgeademd
Tweede uitademing: Lucht uit de achterste luchtzakken stroomt weer door de longen, terwijl lucht die nu in de voorste luchtzakken zit, wordt uitgeademd.
Ademhaling bij vissen
Geen longen maar kieuwen
Ademhaling bij eencelligen
Amoeben
eencellig
celmembraan
geen speciaal ademhalingsorgaan.
Aan de slag + vragen stellen.
Als je nog een vraag hebt over de leerstof mag je die uiteraard stellen.
zo niet dan ga je met het volgende aan de gang:
test jezelf, (word huiswerk voor maandag)
klaar je mag kiezen?
1) Opdrachten maken bij de dingen die je lastig vind.
2) Samenvatting maken van alle blauwe begrippen uit je boek.
Helemaal klaar? dan overleg je met mij wat je kunt doen.