Keukenassistent
2025-2026
Keukenassistent
2025-2026
Horeca
De horeca is een branche waar mensen komen om te eten, drinken en slapen. Het woord horeca komt van hotel, restaurant en café. Er zijn veel verschillende soorten horecabedrijven, zoals hotels, restaurants en cafés.
Horecabedrijven kun je indelen in:
·Logiesverstrekkend: slapen (bijv. hotel)
·Voedselverstrekkend : eten (bijv. restaurant)
·Drankverstrekkend : drinken (bijv. café)
Bij fastservice krijg je snel eten, zoals bij fastfoodrestaurants als Mac Donalds.
Horeca
de 6 P's
De 6 P’s bepalen hoe een horecabedrijf werkt:
·Plaats: Waar staat het restaurant?
Product: Wat wordt er geserveerd of verkocht?
Prijs: Is het een duur of goedkooprestaurant?
Personeel: Wat voor mensen werken er?
Presentatie: Hoe ziet het restaurant eruit?
Promotie: Hoe wordt er reclame gemaakt?
In de horeca is gastvrijheid heel belangrijk.
De gast moet zich welkom voelen.
Je houdt ook rekening met wensen, zoals allergieën.
Je werkt veel samen en moet vakbekwaam zijn. Dat betekent dat je kennis hebt en goed kunt werken.
Een belangrijk onderdeel in de keuken is mise-en-place. Dit betekent dat je alles goed voorbereidt. Hierdoor kun je sneller en rustiger werken.
Ook is het belangrijk om:
·hygiënisch te werken
·producten goed op te slaan
·samen te werken
·schoon te maken
Vakbekwaam en mise & place
Hygiene
In de horeca is schoon werken heel belangrijk.
Zo voorkom je dat mensen ziek worden van eten.
Hygiëne betekent: schoon en netjes werken.
Er zijn 2 soorten:
·Persoonlijke hygiëne → jezelf schoon houden
·Bedrijfshygiëne → je werkplek schoon houden
Persoonlijke hygiëne
Door hygiënisch te werken wil je voorkomen dat bacteriën en andere micro-organismen het eten besmetten.
Je zorgt daarom voor:
een schone omgeving
een schoon lichaam
Persoonlijke hygiëne is de verzorging van je
eigen lichaam en kleding.
Persoonlijke hygiene:
Bacterie
Bacteriën
Er zitten bacteriën in eten.
Je ziet ze niet, maar je kunt er ziek van worden.
Bacteriën groeien snel bij:
·warmte
·vocht
·lang bewaren
Kruisbesmetting
Dit betekent: bacteriën gaan van het ene eten naar het andere.
Bijvoorbeeld:
rauwe kip → snijplank → salade → iemand wordt ziek
Kruisbesmetting
Je moet ook goed voor het milieu zorgen:
·Afval scheiden
·Water en energie besparen
Milieu
Fruit en groente
Er zijn verschillende soorten fruit:
·Zacht fruit → aardbei
·Hard fruit → appel
·Steenfruit → perzik
·Citrusfruit → sinaasappel
·Tropisch fruit → banaan
Let bij kopen op:
·rijp
·geen rotte plekken
·geen beschadigingen
Fruit bederft snel, dus niet te veel
kopen. Tropisch fruit (zoals banaan)
niet in de koelkast bewaren.
Fruit
Fruit zijn eetbare vruchten van planten of bomen.
Fruit is gezond en bevat:
·vitamines
·mineralen
·vezels
Je kunt fruit:
·rauw eten
·koken, bakken of stoven
Groente
Groente zijn eetbare delen van planten (zoals wortel, blad of vrucht).
Groente is gezond en bevat:
·vitamines
·mineralen
·vezels
Je moet ongeveer 200 gram groente per dag eten.
Soorten groente:
·bladgroente → sla
·wortelgroente → wortel
·vruchtgroente → tomaat
·kool → broccoli
·ui-gewassen → ui
Let bij kopen op:
·stevig
·goede kleur
·niet slap of rot
Groente kun je:
·koken
·bakken
·rauw eten
·stomen
Aardappelen groeien onder de grond.
Ze komen oorspronkelijk uit Zuid-Amerika.
Je kunt aardappelen indelen:
· wanneer ze geoogst zijn
· waar ze groeien
· hoe ze koken (vast of kruimig)
Let bij kopen op:
· geen groene plekken
· geen spruiten
· geen beschadigingen
Je kunt aardappelen:
· koken
· bakken
· frituren (patat)
Aardappelen
Allergenen
Allergeen:
Een allergeen is een stof in eten waar iemand ziek van kan worden.
Voorbeelden: melk, ei, vis, pinda’s en noten.
Mensen kunnen klachten krijgen zoals: jeuk, bultjes, zwelling of benauwdheid.
In erge gevallen kan iemand een anafylactische shock krijgen (levensgevaarlijk).
In de horeca moet je altijd kunnen vertellen wat er in eten zit (wet vanaf 2014).
Belangrijk: voorkom dat verschillende producten elkaar “besmetten” (kruisbesmetting).
Vlees komt van dieren zoals koe (rund), varken, schaap/lam en kip.
Rundvlees is rood, varkensvlees lichtroze.
Vlees moet vaak rijpen (besterven) om zacht te worden.
Kip en varkensvlees moet je altijd goed doorbakken.
Vlees moet altijd koud bewaard worden.
Belangrijk: hygiënisch werken en goed verhitten.
Vlees
Vis is gezond en zit vol vitamines.
Er zijn:
Zoetwatervis (bijv. forel)
Zoutwatervis (bijv. kabeljauw)
Verse vis herken je aan frisse geur en heldere ogen.
Schaaldieren hebben een pantser (bijv. garnalen, kreeft).
Schelpdieren leven in een schelp (bijv. mosselen, oesters).
Belangrijk: vis moet extra koud bewaard worden (ongeveer 1°C).
Vis
Graan = zaden van planten (bijv. tarwe, rijst, rogge)
Van graan maak je producten zoals:
Meel en bloem (basis)
Pasta en deeg (halfproduct)
Brood (eindproduct)
Volkoren is gezonder dan bloem,
want daar zit de hele graankorrel in.
Granen en meelproducten
Brood maak je van: meel + water + gist + zout
Stappen:
Mengen
Kneden
Laten rijzen
Vormen
Bakken
Gist zorgt dat brood luchtig wordt (door gasvorming)
Brood bewaar je in een zak + broodtrommel (niet in koelkast!)
Brood en gist
Pasta = product van tarwebloem + water (soms ei)
Koken in ruim water met zout
Tegen het plakken → beetje olie toevoegen
Verse pasta kort houdbaar, droge pasta lang houdbaar
Pasta (deegwaren)
Bedrijfshygiëne (heel belangrijk!)
In de horeca moet alles schoon en veilig zijn.
HACCP = regels om voedsel veilig te maken.
Je moet letten op:
schone handen
schone materialen
juiste temperatuur
goed schoonmaken
De NVWA controleert of bedrijven zich aan de regels houden. [
HACCP is een systeem om voedsel veilig te houden.
Het betekent dat je goed controleert:
of eten vers is;
of koelingen koud genoeg zijn;
of materialen schoon zijn;
of medewerkers hygiënisch werken.
Hygiënecode
De hygiënecode helpt horecabedrijven om volgens de regels te werken.
Belangrijk in de keuken
Werk schoon.
Was je handen goed.
Dek eten af.
Gebruik schone materialen.
Controleer temperaturen.
Vul schoonmaaklijsten in.
Rijst is ook een graan
Twee soorten:
Langgraan → droog en los
Rondgraan → plakkerig
Gebruik:
Hoofdgerecht (bijv. nasi)
Bijgerecht
Dessert (rijstepap)
Rijst
Dit zijn producten die al voorbereid zijn
4 soorten:
Halffabricaten (nog afmaken)
Kookklaar (alleen bakken/koken)
Kant-en-klaar (alleen opwarmen)
Serveer klaar (direct serveren)
Voordeel: snel en makkelijk
Nadeel: minder eigen smaak
Convenienceproducten (gemaksproducten)
Sommige mensen eten anders door:
Geloof (bijv. halal, koosjer)
Eigen keuze (vegetariër)
Voorbeelden:
Vegetariër → geen vlees
Veganist → geen dierlijke producten
Moslim → geen varkensvlees/alcohol
Hindoe → geen rundvlees
In de horeca moet je hier rekening mee houden!
Bijzondere eetgewoonten
Warme voorbewerkingen:
Dit zijn voorbereidingen waarbij je het fornuis gebruikt.
Voorbeelden:
Aanfruiten → groente zacht bakken zodat de smaak beter wordt
Blancheren → groente kort koken en daarna snel afkoelen
Afkoelen is belangrijk, anders gaart het product door.
Warme bereidingstechnieken
Koken: Water kookt bij 100°C
Kooktijd begint pas als het water weer kookt
Je kookt o.a.: groente, rijst, pasta, eieren
Pasta kook je “al dente” = beetgaar
Frituren Bakken in heet vet of olie
Voorbakken: ±165°C
Afbakken: ±185°C
Product moet droog zijn
Olie niet te heet maken (brandgevaar!)
Bakken In pan of oven
Zorgt voor gaar + bruine korst + smaak
Binden Dikker maken van saus of soep
Manieren:
Roux → boter + bloem
Zetmeel → aardappel of maïzena
Altijd eerst mengen met koude vloeistof → anders klonten
Soorten:
Kruiden → uit planten (bijv. peterselie, basilicum)
Specerijen → vaak uit warme landen (bijv. peper, kaneel)
Condimenten → extra smaakmakers (bijv. ketchup, mosterd)
Smaakgevende stoffen
Veilig werken = (Arbo)
Arbowet = regels voor veilig en gezond werken
Werkgever én werknemer zijn verantwoordelijk
Belangrijk:
Draag veilige kleding
Werk netjes en schoon
Ken je machines
Bij ongeluk:
BHV’er → helpt bij noodsituaties
EHBO’er → geeft eerste hulp
Veilig werken (Arbo)
Brandwond: Eerst koelen!! minimaal 10 minuten koelen lauw water.
Snijwond: schoonmaken, ontsmetten, afdekken. Blauwe pleister
Vlam in pan: deksel erop, nooit water!
EHBO en veiligheid