Basisstof 2: Chromosomen en genen

Het wonder van chromosomen en erfelijkheid

1 / 19
volgende
Slide 1: Slide
newEditor

In deze les zitten 19 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

time-iconLesduur is: 45 min
Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

Het wonder van chromosomen en erfelijkheid

Wat weet je al over chromosomen en erfelijkheid?

Leerdoel van deze les

Aan het eind van de les kun je uitleggen hoe chromosomen en geslachtscellen onze erfelijke eigenschappen bepalen.

Wat zijn erfelijke eigenschappen?

Erfelijke eigenschappen zijn kenmerken die je van je ouders erft, zoals oogkleur of haarkleur.

Waar zit deze informatie?

De informatie voor erfelijke eigenschappen ligt opgeslagen in chromosomen in de celkern.

Hoeveel chromosomen heeft een mens?

Een menselijke lichaamscel bevat 46 chromosomen, in 23 paren.


Chromosomenparen


Van elk chromosoom heb je er twee:

een van je vader en een van je moeder.

Lichaamscellen versus geslachtscellen

Lichaamscellen hebben chromosomen in paren; geslachtscellen hebben ze enkelvoudig (23 stuks).

Wat zijn geslachtscellen?

Geslachtscellen zijn eicellen (vrouw) en zaadcellen (man).

Hoe ontstaan geslachtscellen?

Door een speciale celdeling krijgen geslachtscellen 23 chromosomen mee.

Toeval bij verdeling chromosomen

Welke chromosomen in een geslachtscel terechtkomen, hangt af van het toeval.

Bevruchting: samensmelting van chromosomen

De zaadcel bevat 23 chromosomen van de vader.

De eicel bevat 23 chromosomen van de moeder.

Moeder

Vader

Het resultaat van bevruchting

Na samensmelting krijgt de bevruchte eicel weer 46 chromosomen: één set van elke ouder.

Geslachtschromosomen bepalen het geslacht

Het 23e paar chromosomen is bepalend voor het geslacht (XX = vrouw, XY = man).

Verschil tussen man en vrouw

Een man heeft een X- en een Y-chromosoom. Een vrouw heeft twee X-chromosomen. Soms komt intersekse voor.

Samenvatting: hoe werkt erfelijkheid?

Erfelijke eigenschappen worden doorgegeven via chromosomen uit de eicel en zaadcel. Het toeval bepaalt welke genen je krijgt.

Hoe lijken kinderen op hun ouders?

Schrijf 3 dingen op die je deze les hebt geleerd.

Schrijf 2 dingen op waarover je meer wilt weten.

Stel 1 vraag over iets dat je nog niet zo goed hebt begrepen.