Paragraaf 10.4: Translatie en eiwtisynthese

• newEditor
• Biologie
• Middelbare school
• vwo
• Leerjaar 5

Welk stuk RNA moet er bij de transcriptie van dit DNA gemaakt worden?

Kies de juiste. 

C

C

A

T

G

C

C

A

U

G

G

G

T

A

C

G

G

U

A

C

Transcriptie vindt plaats langs welke DNA streng?

A

coderende streng

B

template streng

C

D

Met welk enzym begint transcriptie?

A

RNA polymerase

B

transcriptiefactoren

C

spliceosomen

D

DNA polymerase

Hoe noemen we de niet coderende stukken in DNA?

A

introns

B

exons

C

D

Aan welke kant van het DNA molecuul bevindt zich het 5' uiteinde?

A

Bij B en D

B

Bij A en D

C

Bij A en C

D

Bij C en D

Transcriptie is het proces waarbij ... wordt omgezet in ...

A

DNA -> mRNA

B

mRNA -> eiwit

C

pre-mRNA -> mRNA

D

eiwit -> mRNA

Paragraaf 10.4: Translatie en eiwitsynthese

Translatie

• In mRNA zijn 4 verschillende stikstofbasen (A, U, C, G)
  

• Voor één aminozuur worden drie opeenvolgende nucleotiden gebruikt (triplet of codon)
  

• Genetische code: de vertaling van nucleotidenvolgorde naar aminozuren met behulp van codons

Translatie

• mRNA wordt afgelezen van 5'- naar 3'-uiteinde.
  

• Elk eiwit start met het startcodon methionine, op mRNA AUG 5' naar 3'.
  

• De codes UAA, UAG en UGA zijn stopcodons

Codon en drielettercodes

• Codon  = triplet (3 basen bijv. ATT)
  

• De synthese van een aminozuurketen begint altijd bij het ''start'' codon en stopt bij het ''stop'' codon.
  

• Start codon is altijd AUG, er zijn meerdere stopcodonnen. Zoek eens een code op van een stop codon.

BINAS Tabel 71G

tRNA

• Enkelstrengs RNA-molecuul

• CCA aan 3'-uiteinde kan aminozuur binden

• Drie nucleotiden (onderin) vormen anticodon, binden aan codon mRNA

tRNA

Bijvoorbeeld:

• codon voor Serine = AGC, 
  

• worden gelezen door tRNA met anticodon UCG 

tRNA-molecuul

Ribosoom

• twee delen
  

• drie tRNA-bindingsplaatsen
  

• mRNA-bindingsplaats
  

• mRNA afgelezen van 5' naar 3'

DNA-replicatie en transcriptie altijd van 3' 

naar 5'- kant aflezen,

Translatie is van 5' naar 3-kant aflezen!!

Ribosomen

Ribosoom

Snel, veel eiwitten maken

Polyribosomen: clusters van ribosomen

Release-factor: bindt aan stopcodon in mRNA = loslaten aminozuurketen + ribosoom valt uiteen

Polyribosoom

• Meerdere ribosomen binden hetzelfde mRNA.
  

• Ribosoom klaar met translatie bij stopcodon, bindt direct weer bij startcodon.
  

• Releasefactor zorgt dat aminozuurketen loslaat