Alles over wonden en wondgenezing

• newEditor

Alles over wonden en wondgenezing

Wat weet jij al over wonden en genezing?

Leerdoelen

Aan het einde van deze les kun je de functies van de huid benoemen, uitleggen hoe wondgenezing verloopt, verschillende typen wonden beschrijven en oorzaken hiervan toelichten.

Wat weet je al?

Wat weet jij al over de opbouw of genezing van wonden?

Functies van de huid

De huid beschermt tegen uitdroging, straling en ziekteverwekkers, reguleert temperatuur, neemt stoffen op en scheidt ze uit, neemt gevoel waar, maakt vitamine D aan en geneest wonden.

Opbouw van de huid

De huid bestaat uit de opperhuid (epidermis), de lederhuid (dermis) en het onderhuids bindweefsel (subcutis). Elke laag heeft zijn eigen functie.

De lederhuid

Stevige laag bindweefsel onder de opperhuid, rijk aan bloedvaten, zenuwen, haarzakjes, talgklieren en zweetklieren.

Zorgt voor stevigheid, elasticiteit, voeding, temperatuurregulatie en gevoel (tast, pijn, warmte/kou)

Onderhuids bindweefsel

Verbinden huid met spieren en botten, opslag van vet, warmte, bescherming van organen, transport voedingsstoffen en afvalstoffen.

Wat is een wond?

Een wond is het verbreken van de samenhang van huid of weefsels, veroorzaakt door trauma of ziekte. Hierdoor zijn huid en onderliggend weefsel niet langer intact.

Indeling:

Wonden worden ingedeeld op basis van oorzaak, open of gesloten karakter en de kleur van de wond. Dit bepaalt de behandeling.

Open wonden

Niet alle lagen van de huid of slijmvlies is doorbroken

Inwendig weefsel is beschadigd maar de buitenste laag intact:

•Bloeduitstorting

•Kneuzing

Samenhang in alle lagen van de huid of slijmvlies is verbroken:

•Snijwond

•Steekwond

•Chirurgische wond

Gesloten wonden

Oorzaken van wonden

Wonden kunnen ontstaan door mechanisch, chemisch, thermisch, elektrisch, straling, circulatieproblemen of kanker. Elke oorzaak vraagt om specifieke zorg.

Mechanische wonden (veroorzaakt door geweld van buitenaf)

Wonden door snijden, steken, schaven, met open huid.

Beschadiging onderhuids weefsel, zoals kneuzingen of bloeduitstortingen zonder open huid, kneuzing, breuk.

Stomp geweld

Scherp geweld

Chemische en thermische wonden

Chemisch: veroorzaakt door bijtende stoffen zoals zuren en ammonia.

Thermisch: door verbranding of bevriezing. Beide kunnen huid en weefsel ernstig aantasten.

Elektriciteits- en stralingswonden

Elektriciteitswonden ontstaan op stroomin- en uitstappunten.

Stralingswonden door zon of medische bestraling. Lijken op een thermische wond maar hebben verschillende oorzaken.

Circulatie- en oncologische wonden

Wonden door slechte bloedvoorziening of veroorzaakt door tumoren (zoals huidkanker) vereisen specialistische zorg.

Factoren die wondgenezing beïnvloeden

Goed wondmilieu, lichamelijke conditie, voeding, zuurstof, medicatie en betrokkenheid zorgvrager bepalen de snelheid en kwaliteit van genezing.

Samenvatting

Je weet nu hoe de huid is opgebouwd, welke wondsoorten er zijn, hoe wondgenezing werkt en welke factoren invloed hebben op dit proces.

Hoe wondgenezing verloopt

Secundaire genezing

Grotere, vuile of diepe wonden hebben een langer genezingsproces in drie fasen: reactiefase, regeneratiefase, rijpingsfase.

Primaire genezing

Kleine, schone wonden genezen snel en zonder complicaties. Er vormt zich een korst en onder de korst herstelt het weefsel.

De drie fasen van secundaire genezing

1. Reactiefase: opruiming van afval en ontsteking 2. Regeneratiefase: aanmaak van nieuw weefsel 3. Rijpingsfase: herstel tot littekenweefsel

Schrijf 3 dingen op die je deze les hebt geleerd.

Schrijf 2 dingen op waarover je meer wilt weten.

Stel 1 vraag over iets dat je nog niet zo goed hebt begrepen.