Gaswisseling en Uitscheiding BS1: Gaswisseling
Thema 3: Gaswisseling en Uitscheiding
Basisstof 1: Gaswisseling
Lesduur is: 90 minOnderdelen in deze les
Thema 3: Gaswisseling en Uitscheiding
Basisstof 1: Gaswisseling
Deze slide heeft geen instructies
Leerdoelen
Je kunt van delen van het ademhalingsstelsel de functies en kenmerken noemen.
Je kunt beschrijven hoe zuurstof en koolstofdioxide door het bloed worden getransporteerd.
Je kunt bij insecten en vissen beschrijven hoe gaswisseling plaatsvindt en hoe zuurstof naar de cellen wordt vervoerd.
Deze slide heeft geen instructies
Gaswisseling = opname en afgifte van gassen aan de lucht. Dit gebeurt in de longblaasjes.
Deze slide heeft geen instructies
Neusslijmvlies met trilhaarepitheel
Slijmlaag houden stoffen vast. Trilharen bewegen stoffen naar buiten.
Deze slide heeft geen instructies
In het neusslijmvlies vinden we ook de reukzintuigen.
Deze slide heeft geen instructies
Bijholten
De neusholte is verbonden met bijholten, welke ook slijm produceren, wat afgevoerd wordt door de neusholte. Bij verkoudheid zwelt het neus- en bijholteslijmvlies op, de uitgangen van de bijholten worden afgesloten en je hebt dat verstopte neus gevoel.
Andere functies van de bijholten kunnen zijn, o.a. resonantie bij het praten en de schedel lichter maken.
Deze slide heeft geen instructies
De stembanden
Stembanden kunnen bewegen om de stemspleet nauwer of wijder te maken
Om geluid te maken breng je de stembanden dichtbij elkaar. Dan wordt de uitgedemde lucht in trilling gebracht
Hoe strakker ze staan hoe meer trilling.
Hoe meer trilling hoe hoger het geluid.
Strottenhoofd met stembanden
Stembanden zijn stevige vliezen.
Deze vormen van klanken in samenwerking met tong, tanden, lippen, mondholte en de neus.
Deze slide heeft geen instructies
Hoe komt lucht in je longen?
Eerst komt de lucht in je neusholte of mondholte.
Via de keelholte komt de lucht in je luchtpijp. In de wand van de luchtpijp zitten ringen kraakbeen.
De luchtpijp splitst zich in twee luchtpijptakken, de bronchiën.
In de longen verdeelt elke bronchie zich in kleinere buisjes, de bronchiolen (= luchtpijptakjes).
Aan het einde van de luchtpijptakjes zitten de longblaasjes (= alveoli).
Deze slide heeft geen instructies
Wet van Fick
BINAS 83A
Wet van Fick: n=D*A*(Δc/Δx)
Hoe groter het diffusieoppervlak, de diffusiecoëfficiënt en het concentratieverschil hoe groter de diffusiesnelheid.
Hoe groter de diffusieafstand hoe kleiner de diffusiesnelheid.
Deze slide heeft geen instructies
O2 bindt aan hemoglobine
HbO2 = oxyhemoglobine
CO2 wordt H+ en HCO3-
H+ bindt aan hemoglobine
HCO3- in bloedplasma
Hb laat O2 los
Transport O2
Deze slide heeft geen instructies
Transport CO2
Longhaarvaten opgeloste CO2 vanuit bloedplasma naar alveolaire vocht.
Hemoglobine gebonden CO2 en H+ komt vrij.
HCO3- vanuit bloedplasma naar rode bloedcellen, vormt H2CO3 met H+ , wordt door koolzuuranhydrase meteen gesplitst in CO2 en H20.
Deze slide heeft geen instructies
Partiële druk: pO2 en pCO2
0% Hb
100% HbO2
100% Hb
0% HbO2
Een klein beetje zuurstof lost op in bloedplasma, het grootste deel wordt geboden aan hemoglobine (Hb) in de rode bloedcellen.
Bij meer CO2 wordt makkelijker zuurstof afgegeven bij dezelfde zuurstofdruk.
Bohr-effect = hogere afgifte O2 door oxyHb vanwege hogere temperatuur of pCO2
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Diffusie van gassen
Doordat zuurstof vooral bindt aan Hb in het bloedplasma rond de longblaasjes, blijft er altijd een concentratieverschil tussen het alveolaire vocht en het bloedplasma.
Dit is voordeling voor de diffusie!
Deze slide heeft geen instructies
Gaswisseling bij insecten
Sterk vertakte buizen
(= tracheeën) die O2 tot aan de individuele cellen transporteren. De opening van een trachee aan de buitenzijde van het lichaam heet een stigma
Deze slide heeft geen instructies
Tegenstroomprincipe
Deze slide heeft geen instructies
Gaswisseling bij vissen
Geen longen maar kieuwen
kieuw = kieuwboog met kieuwplaatjes.
Plooien in kieuwplaatjes = kieuwlamellen.
Als water langs deze kieuwlamellen stroomt dan nemen de bloedvaatjes hierin daar zuurstof uit.
Gebruik van het tegenstroomprincipe
Deze slide heeft geen instructies
Aan de slag
Maken: 1 t/m 13
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Leerdoelen
Je kunt van delen van het ademhalingsstelsel de functies en kenmerken noemen.
Je kunt beschrijven hoe zuurstof en koolstofdioxide door het bloed worden getransporteerd.
Je kunt bij insecten en vissen beschrijven hoe gaswisseling plaatsvindt en hoe zuurstof naar de cellen wordt vervoerd.
Deze slide heeft geen instructies
Ik heb de leerdoelen van deze les onder de knie
Deze slide heeft geen instructies
Wat vind je lastig/moeilijk?
Deze slide heeft geen instructies
