Het bewegingsstelsel
Module 1
Les 3
Het bewegingsstelsel
Module 1
Les 3
het bewegingsstelsel
B - skelet, spieren en gewrichten
je noemt kenmerken van witte en rode spiergroepen
je past begrippen die met bewegen te maken hebben toe
AANVULLEND VOOR VERPLEEGKUNDIGEN
je past begrippen (latijn) die met bewegen te maken hebben toe
spieren - zo zat het ook alweer
1 dwarsgestreepte spieren
zitten vast aan het skelet
bewust (willekeurig) in te spannen
trekken snel samen
raken snel vermoeid
1.4.1
soorten spierweefsel
2 gladde spieren
zitten in de wand van holle organen
niet bewust (onwillekeurig) in te spannen
trekken traag samen
raken niet vermoeid
1.4.1
soorten spierweefsel
3 hartspieren
zitten in het hart
niet bewust (onwillekeurig) in te spannen
trekken snel samen
raken niet vermoeid
1.4.1
soorten spierweefsel
Functies van spieren
beweging mogelijk maken (spieren trekken aan het bot)
positiebepaling (spieren laten het brein weten in welke houding je ligt, staat of beweegt)
1.4.2
skeletspieren
skeletspieren zijn een verzameling kabels van bot naar bot...
om elk groepje kabels ligt een beschermend vliesje
om de hele spier ligt ook een beschermend vlies
1.4.2
skeletspieren
skeletspieren zijn een verzameling kabels van bot naar bot...
elke spier bestaat uit een aantal spierbundels
elke bundel bestaat uit veel spiervezels
elke vezel bestaat uit veel spiercellen (fibrillen)
1.4.2
skeletspieren
skeletspieren zijn een verzameling kabels van bot naar bot...
spierfibrillen bestaan uit lange rijen eiwitten
deze kunnen over elkaar heen schuiven
zo trekt een spier samen
1.4.2
skeletspieren
spieren hebben energie nodig om te werken, maar niet alle spieren hebben veel zuurstof nodig...
witte spieren (met weinig myoglobine) werken explosief, met weinig zuurstof, zijn snel moe (verzuren snel)
rode spieren (met veel myoglobine) werken langer, met veel zuurstof, zijn minder snel moe (verzuren traag)
werking spieren en spiergroepen
we worden geboren met grofweg 50% witte/rode spieren...
marathonlopers hebben benen met 80% rode spieren
sprinters hebben benen met 80% witte spieren
werking spieren en spiergroepen
met trainen kunnen we spierwerking beïnvloeden...
door een duursport te doen, rode spieren worden ietsje witter → je wordt sneller maar verzuurt niet sneller
werking spieren en spiergroepen
met trainen kunnen we spierwerking beïnvloeden...
door een krachtsport te doen, witte spieren worden groter (hypertrofie) → door de uitvergroting lijkt de spier witter en kan meer kracht aan
werking spieren en spiergroepen
na onze 30e neemt de spierkracht langzaam af...
witte (snelle) spieren nemen af, verdwijnen
rode (trage) spieren blijven intact
bewegen en het eten van eiwitten remt de veroudering van spieren (ietsje!)
werking spieren en spiergroepen
de trekkracht van een spier kan groot zijn, de spier moet wel intact blijven...
spieren
de trekkracht van een spier kan groot zijn, de spier moet wel intact blijven...
eiwit dystrofine zorgt voor verbinding tussen celmembraan en de samentrek-eiwitten
spieren
ook in rust zijn spieren iets gespannen (tonus)...
zo kan de spier niet geheel verslappen
zo blijft het lichaam in dezelfde houding
zo is het lichaam sneller klaar voor actie
spieren
skeletspieren worden ingedeeld op grond van vorm...
kringspieren (sfincters) openen of sluiten holle organen
toelopende spieren hebben een brede basis en lopen uit naar één pees
werking spieren en spiergroepen
kringspier
toelopende spier
skeletspieren worden ingedeeld op grond van vorm...
geveerde spieren kunnen veel kracht leveren
werking spieren en spiergroepen
geveerde spier (enkelvoudig)
geveerde spier (meervoudig)
geveerde spier (vertakt)
skeletspieren worden ingedeeld op grond van vorm...
parallel-lopende spieren overbruggen afstanden
werking spieren en spiergroepen
parallel-lopende spier
parallel-lopende spier
een spier doet het pas, als...
een zenuw de spier prikkelt
er genoeg energie (glucose) is
er genoeg mineralen (zouten als kalium, magnesium) zijn
zuurstof is in het begin niet nodig
1.4.2
skeletspieren
antagonisten...
een spier kan alleen korter worden (inspanning)
een andere spier moet zich inspannen om deze eerste spier te doen ontspannen
er zijn altijd twee spieren nodig voor een hele beweging...
1.4.2
skeletspieren
antagonisten...
de ene spier buigt
de andere spier strekt, deze noem je de antagonist
1.4.2
skeletspieren
spieren - zo zit het!