Bij de notities van de les heb ik een korte uitleg/instructie per sheet bijgevoegd. Succes met de start les.
Leerdoel
Aan het eind van deze les kun je kort uitleggen hoe steden ontstonden en zich ontwikkelde in 3 historische periodes
De late Middeleeuwen
De industriële revolutie
De periode van de wederopbouw
Leerdoel benoemen en vragen of leerlingen al iets over de 3 periodes weten.
Wat zijn de middeleeuwen?
Wat is industrie of een revolutie?
Wanneer zou de wederopbouw zijn? Wat is ervoor gebeurt?
Late Middeleeuwen
Tijd van Steden en Staten (1000-1500)
Het is 'veiliger' en 'rustiger'
Er komt meer handel
Geld komt weer terug
Bevolking groeit
Er ontstaan steden
De chaos van de vroege middeleeuwen is gaan liggen, hierdoor wordt het veiliger en rustiger en kunnen mensen weer aan handel gaan doen.
Mensen gaan van ruilhandel terug naar een geld economie (met geld betalen) wat zijn hier de voordelen van? (antwoord: Geld heeft een vaste en duidelijke waarde).
Door een aantal ontwikkelingen groeit de bevolking en kunnen steden ontstaan deze ontwikkelingen staan op de volgende dia.
Verbeteringen in de landbouw
Rond het jaar 1000
Betere landbouw methodes
IJzeren ploeg
Halsjuk (voor de ossen) --> makkelijker en sneller ploegen.
Gevolg: er ontstaan overschotten om mee te handelen.
Er komen betere landbouw methodes die ervoor zorgen dat er meer voedsel geproduceerd kan worden.
door technische ontwikkelingen zoals een betere ploeg en halsjuk kan je sneller en grotere stukken land omploegen waardoor er weer meer voedsel ontstaat.
Er wordt zoveel geproduceerd dit zorgt voor een overschot wat verkocht kan gaan worden.
Steeds meer handel
Verbeteringen in de landbouw leveren meer oogst op
Overschotten worden verkocht of geruild op markten
Geld wordt steeds meer gebruikt als (handig) ruilmiddel
Herhaling van eerdere notities maar een stap van het ontstaan van steden. Mensen komen bij elkaar om te gaan handelen vanuit deze markten gaan steden ontstaan (zie volgende dia).
Steden ontstaan
Handelaren komen vaak op dezelfde plek: om te overwinteren en hun spullen op te slaan.
Deze plekken liggen op een goede plek: kruispunten van wegen en/of rivieren, meestal in de buurt van een kasteel of klooster
Langzaam ontstaan hieruit nederzettingen, die uitgroeien tot steden.
Handelaren maken bij de markten die ontstaan wonen en hun handelswaar opslaan. deze plekken liggen op punten waar het druk is en mensen langskomen want dan verkoop je ook meer.
Omdat er steeds meer mensen komen ontstaan er eerst dorpen en langzaam aan steden.
minute
second
impressie van een middeleeuwse stad leerlingen kunnen dit aanklikken en lezen op de laptop.
Een sprong in de tijd
Deze slide heeft geen instructies
van kleinschalige handmatige productie...
... naar grootschalige machinale productie
overstap van de middeleeuwen (periode 1) naar de industriële revolutie (periode 2)
Uitleggen wat de industriële revolutie is --> mensen gaan van handwerk werken met machines, hierdoor stijgt de productie flink.
Landbouw samenleving van Nederland werd een
gevolgen: Verstedelijking --> steden groeien/ meer mensen gaan in de steden wonen
Middel van bestaan --> de manier hoe mensen zich in hun levensonderhoud voorzien --> hoe verdienen mensen geld voor brood op de plank.
door de trein, stoomboot en eerste auto's kunnen mensen verder reizen.
sociale verschillen --> verschil in bezit/ groot verschil tussen arm en rijk.
De Sociale Kwestie
Heel veel mensen trokken naar de stad hier moesten snel veel nieuwe huizen gebouwd worden.
De huizen die werden gebouwd waren klein, donker en vies.
De mensen die in de huizen wonen zijn arm en hebben een slecht leven, we noemen dit de sociale kwestie
Een kwestie is een probleem
Dit is een gevolg van de industriële revolutie.
Sociale kwestie --> slechte woon en werk omstandigheden van de arbeiders. (deze worden op de volgende dia besproken).
Slechte werkomstandigheden
onveilig en ongezond, saai werk
lange werkdagen (14u/dag)
lage lonen => amper gezin onderhouden
geen rechten !
Machines waren niet veilig, je kon al snel een vinger, teen, hand of voet verliezen.
De machines in de fabriek maakte veel lawaai en braakte veel stoom en andere uitlaatgassen uit die in de fabriek bleven hangen.
Lange werkdagen met max 30 min. middagpauze
Lage lonen --> loon per dag was zo'n 9 gulden, de gemiddelde kosten van je levensonderhoud per dag lag op zo'n 12 gulden.
Geen rechten --> je stond er alleen voor als je als arbeider kwam klagen kon je per direct ontslagen worden en had je helemaal geen inkomen meer.
Erbarmelijke woonomstandigheden
slechte kleine huisjes (krotten)
grauwe arbeiderswijken
veel gezinsleden
slecht eentonig voedsel (vlees was duur)
hoge kindersterfte
weinig hygiëne -> één toiletblok voor heel de wijk.
gemiddelde ruimte voor een gezin was 30M2
populair voedsel in deze tijd was de aardappel en de suikerbiet --> relatief goedkoop en voedzaam.
Kindersterfte door slecht voedsel en slechte hygiëne waardoor ziektes zich snel konden verspreiden.
een toilet voor 50 man was niet ongewoon.
Deze slide heeft geen instructies
Oplossing van de problemen
Mensen vinden dat er iets gedaan moet worden aan de slechte woonomstandigheden van de armen.
Door de politiek komen er wetten en regels over wonen. Hierdoor moeten de slechte woningen opgeknapt worden.
Opkomst socialisme --> komen op voor de arbeiders en willen een actieve overheid die zich inzet voor de mensen.
Komen met een aantal sociale wetten over huisvestiging.
wetten over doorluchtig, licht en ramen, riolering en hygiëne.
Een sprong in de tijd
Deze slide heeft geen instructies
Bevrijding van Nederland (1945)
Kort ook iets uitleggen over de tweede wereldoorlog,
Duitsland heeft ons land aangevallen en hierbij zijn steden gebombardeerd (Rotterdam als voorbeeld)
ook bij de bevrijding van ons land zijn er steden gebombardeerd (Venlo als voorbeeld, Dit was voor namelijk voor de treinsporen die richting Duitsland gingen.)
de gevolgen hiervan zie je in de volgende dia's deze kort doorlopen.
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
fysieke wederopbouw
Steden worden weer opnieuw opgebouwd. na de oorlog. veel oude gebouwen verdwijnen of worden gemoderniseerd. dit gebeurt met hulp van Amerika, zie het filmpje hierna.
Deze slide heeft geen instructies
Aan de slag.
Samen met je mentor bespreek je de opdracht van deze week.
Je schrijft in je agenda op wanneer je bij De Locht moet zijn en wanneer jullie als klas de KVB‑les hebben.
Daarna vorm je groepjes en ga je het volgende doen. Je mentor vertelt welke dorpen en welke gebouwen jullie deze week gaan onderzoeken. Van ieder gebouw zoek je het adres op. Als groepje maak je een handige, veilige en duidelijke fietsroute. Jullie spreken duidelijk af op welke dagen en tijden jullie gaan fietsen. Ook noteer je hoe laat je volgens je mentor elke dag weer terug op school moet zijn.
Telefoonnummer Dendron College: 077-3970880
Deze slide heeft geen instructies