Voortplanting
Bs4 Zwanger
Voortplanting
Bs4 Zwanger
Reflectievragen basisstof 3
Beantwoord de volgende vragen:
1. Welk hormoon zorgt ervoor dat follikel gaat rijpen?
2. Welke hormonen zorgen ervoor dat het baarmoederslijmvlies dikker wordt?
3. De pil bevat het hormoon progesteron. Wat gebeurd er bij mensen die de pil slikken volgens het schema?
4. Waardoor komt uiteindelijk de menstruatie tot stand?
Leerdoelen
Je kunt de ontwikkeling van een zygote tot volgroeide baby beschrijven.
Je kunt beschrijven hoe een zygote zich ontwikkelt tot meercellig organisme door differentiatie van stamcellen.
Je kunt de fasen van een geboorte beschrijven.
Hoe zat dat ook al weer bij de mens? We spreken van bevruchting als:
Er een embryo is ontstaan
De kern van de zaadcel is versmolten met de kern van de eicel
er een zaadcel in de eicel is gekomen
bevruchting? dat is toch iets met vruchten...
Waar vindt bevruchting in de vrouw plaats?
Klievingsdelingen!
De eerste delingen nadat een eicel is bevrucht.
Dit gebeurt in het bevruchtingsmembraan
Vinden in de eileider plaats
Cellen groeien dan nog niet (de cellen worden dus steeds kleiner!)
Innesteling
Het klompje cellen nestelt zich in het baarmoederslijmvlies nadat het in de baarmoeder is aangekomen.
Op de plek waar het klompje cellen het baarmoederslijmvlies raakt ontstaat de placenta.
Hormonen zwangerschap
Het ingenestelde klompje cellen (embryo) maakt HCG aan.
HCG houdt het gele lichaam in stand.
Het gele lichaam blijft progesteron aanmaken.
Progesteron remt de aanmaak van LH en FSH.
Progesteron houdt het baarmoederslijmvlies in stand (dik en klierrijk)
Hormonen zwangerschap
Gebrek LH/FSH voorkomt nieuwe menstruatie.
Gele lichaam verdwijnt enkele weken later toch.
Aanmaak HCG en progesteron wordt overgenomen door placenta.
Niet zwanger
Wel zwanger
Placenta
Navelstreng bevat bloedvaten --> verbindt embryo met placenta
Placenta: uitwisseling van stoffen door diffusie en actief transport
Tussen moeder en embryo
Placenta
Voedingsstoffen en zuurstof gaan van het bloed van de moeder naar het bloed van de embryo.
Afvalstoffen gaan van het bloed van het embryo naar het bloed van de moeder.
Ook ziekteverwekkers, sommige geneesmiddelen, alcohol, nicotine en drugs kunnen door de vliezen in de placenta heen.
Embryo
Vruchtwater (bescherming embryo)
Zygote: bevruchte eicel
Embryo: vanaf week 2
Foetus: vanaf week 8
Celdifferentiatie: uit stamcellen ontstaan gespecialiseerde cellen
Lezen: De geboorte en stamcellen (blz. 124 t/m 128)
1. Door welk proces wordt de baarmoederhals wijder?
2. Wat zijn de drie fasen en hun volgorde bij de geboorte?
minute
second
Ligging in de buik
Indaling: door samentrekkingen van de baarmoederwand komt het hoofdje van de foetus in de bekkenholte te liggen
Ontsluiting: door weeën (samentrekkingen van de baarmoeder) worden de baarmoederhals en de baarmoedermond wijder vruchtvliezen breken vaak
Uitdrijving: door persweeën komt het kind ter wereld
Nageboorte
De placenta, de resten van de navelstreng en de vruchtvliezen worden uitgedreven.
Stamcellen
Stamcellen kunnen nog veranderen in andere soorten cellen (differentiatie).
Embryonale stamcellen kunnen zich nog in ALLE soorten cellen ontwikkelen.
Adulte (volwassen) stamcellen kunnen zich enkel nog in een AANTAL soorten cellen ontwikkelen.
Voorbeeld: (Adulte) stamcellen in het beenmerg kunnen zich in verschillende type bloedcellen ontwikkelen.
Welk hormoon wordt met 2 aangegeven? (Tip: kijk in BiNaS tabel 86C)
LH
FSH
Oestrogeen
Progesteron
Welk hormoon wordt met 4 aangegeven? (Tip: kijk in BiNaS tabel 86C)
LH
FSH
Oestrogeen
Progesteron
Welke twee hormonen zorgen voor het dikker worden van het baarmoederslijmvlies?
HCG en Progesteron
LH en FSH
Oestrogenen en HCG
Oestrogenen en progesteron
De afbeelding geeft schematisch de ontwikkeling van een eicel in de eierstok van een vrouw weer gedurende een bepaalde periode. Is deze vrouw op tijdstip Q zwanger?
ja
nee
dat is niet uit de gegevens af te leiden
Bij een vrouw die zwanger wordt, vindt een aantal processen plaats.
Zet de volgende processen in de goede volgorde.
ovulatie
bevruchte eicel groeit uit tot klompje cellen
geboorte
ontwikkeling van het embryo
bevruchting
innesteling
Wat is de volgorde van een bevalling?
Indaling
Weeën
Ontsluiting
Uitdrijving
Nageboorte
Reflectievragen
1. Welk hormoon wordt gemaakt door het gele lichaam?
2. Welk hormoon maakt het embryo?
3. Wat is de taak van het hormoon dat wordt gemaakt door het embryo?
4. Hoe noemen we de celdelingen vlak na bevruchting?