Poëzieanalyse op aspect

Welkom A6B!

Wat gaan we doen?

  • Volgende week: gedicht 'De idioot in bad' klassikaal bespreken

  • Vandaag: analyseren op aspect

  • Welk aspecten kun je nemen?

  • Een aantal voorbeelden


1 / 7
volgende
Slide 1: Slide
newEditorNederlandsMiddelbare schoolvwoLeerjaar 6

In deze les zitten 7 slides, met tekstslides.

time-iconLesduur is: 60 min
Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

Welkom A6B!

Wat gaan we doen?

  • Volgende week: gedicht 'De idioot in bad' klassikaal bespreken

  • Vandaag: analyseren op aspect

  • Welk aspecten kun je nemen?

  • Een aantal voorbeelden


Analyseren op aspect

In hoeverre zie je 'gekozen aspect' terug in het gedicht? Noem voorbeelden en leg uit.

  • gevoel/emotie

  • vorm

  • betekenis

  • inhoud

  • invloed van perspectief op lezer

  • intertekstualiteit (verwijzingen naar een andere (literaire) tekst, film, serie of muziek)

  • parodie

  • etc.

Voorbeeld: parodie: --> verschillen (bijv. vorm, rijm, stijlfiguren, betekenis)

Hoor eens ik haat je
–
Hoor eens ik haat je,
ik schreef dat je lief was en licht –
en nog wat onzin over je gezicht
maar nu haat ik je, god wat haat ik je.
–
Die neus, dat hoofd, die paardenbek,
die ogen en die gierennek
dat kraagje en dat bloemkooloor
met al je slierten haar ervoor.
–
Hoor eens ik wou graag zijn
jou, maar het kon niet zijn,
het licht is uit, ik zie je alsnog
zoals je werkelijk bent.
–
O ja, ik haat je,
ik haat je zo vreselijk,
ik wou het helemaal niet zeggen –
maar ik moest het even kwijt.
–
–
Ingmar Heytze (1970)
–
Uit: Sta op en wankel (1999)
Uitgever: Kwadraat

*
–
Zie je ik hou van je,
ik vin je zo lief en zo licht –
je ogen zijn zo vol licht,
ik hou van je, ik hou van je.
–
En je neus en je mond en je haar
en je ogen en je hals waar
je kraagje zit en je oor
met je haar er voor.
–
Zie je ik wou zo graag zijn
jou, maar het kan niet zijn,
het licht is om je, je bent
nu toch wat je eenmaal bent.
–
O ja, ik hou van je,
ik hou zo vrees’lijk van je,
ik wou het helemaal zeggen –
Maar ik kan het toch niet zeggen.
–
–
Herman Gorter (1864 – 1927)
–
uit: Verzen (1890)
uitgever: Versluys

Voorbeeld: intertekstualiteit --> muziek in gedichten

Miles Davis die in zwart-wit een sigaret rook
bij een solo van John Coltrane


de riffs van Trane kringelen de ruimte in
signalen van een bedwelmend ritueel
in het wit jagen zilvervissen op een lichter licht
dat voortdurend ontsnapt aan het vangen
en dieper in de kleuren versnippert heet koper
tot fladderende kleppen en polsters, op het scherpst
van een omgekeerde lippendienst, kieren, glimpen,
scheuten, kiemen,
lichtmomenten


So What op het moment dat Miles even
alle ruimte aan Coltrane geeft en een trek
van zijn sigaret neemt, raast een blauwe trein
rechtstreeks naar de hemel


Hans Dekkers

Uit de bundel Een uil in de zon of Lijkenbitter.

Miles Davis --> beroemde trompetist
John Coltrane --> beroemde saxofonist



Wie waren zij? Welke muziek speelden zij? Speelden ze ook samen?

Voorbeeld: betekenis--> titel

Nachttoer


Daar is die groene wagen weer.

Het is nacht. Het belt. Ik moet nog ver.

Ik leg in mijn bed op een briefje neer,

waar ik heen ben met ongeveer

de naam van de naaste ster.

Ik doe dit nooit voor mijn plezier.

Het bed is m ij toch liever hier.

Voor wie dit niet geloven wil:

Schaar, snijd die groene droom daar stil!

Wagen, breng mij van over de brug

weer bij mijn briefje in mijn bed terug!


Pierre Kemp

uit de bundel Voor alle dagen

Dit gedicht heet 'nachttoer'. Waarom heet dit gedicht zo, denk je? Verklaar de titel met argumenten en voorbeelden.




Voorbeeld: vorm --> rijm

Het blauwe uur


De huizen zijn nog donker en de dromen nog niet af

warm is het bed en warm het zachte kussen

een nachtportier gaat weer naar huis toe op een sukkeldraf

een jongen stopt het nieuws in brievenbussen


5 daar rijdt de eerste tram voorbij, de passagiers nog sloom

een bakker haalt de broden uit de oven

een vogel zingt de nieuwe dag toe in een hoge boom

het licht in de lantarens mag weer doven


de postsorteerders van de nacht verlaten weer hun post

10 de schoonmaakploegen poetsen de kantoren

een vroege vracht moet weggebracht en bij een poort gelost

en o! er worden baby’tjes geboren.


Joke van Leeuwen

Wat kun je vertellen over rijm in dit gedicht:

  • schema

  • alliteraties en assonanties

  • wat heeft dit voor invloed op jou als lezer





Tips poëziebundels

  • Voor je bloemlezing nog een aantal tips:


Ellen Deckwitz

Joost Oomen

Marjolijn Heemstra

Ramsey Nasr

Ingmar Heytze

Tsead Bruinja


Lees ook andere bloemlezingen, hier staat al een hele verzameling :)