T1_periode 1 jagers en verzamelaars

tijdvak van Jagers en verzamelaars

Tot 3000 V.chr

1 / 37
volgende
Slide 1: Slide
newEditorGeschiedenisMiddelbare schoolvmbo tLeerjaar 1

In deze les zitten 37 slides, met tekstslides.

time-iconLesduur is: 120 min
Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

tijdvak van Jagers en verzamelaars

Tot 3000 V.chr


Oriëntatie in de tijd


Bij welke tijd hoort de schildering?

Oriëntatie op de kaart

Waar is de schildering gemaakt?


Bron De verspreiding van de landbouw.

Overzicht van het hoofdstuk

§1

§2

§3

§4


Oriëntatie op het hoofdstuk

Deze Egyptische muurschildering van een man op vogeljacht, is gevonden in een graf uit circa 1350 v.C.

Lees het bijschrift en bekijk de afbeelding.

Kijkvraag:

Wat kun je op deze afbeelding ontdekken over het leven van de Egyptenaren?


Wat weet je over …

de Egyptenaren?
Zij konden al veel meer dan de eerste mensen. Bedenk twee voorbeelden van uitvindingen die ze hadden gedaan.


Jagers en verzamelaars basis

Ga naar de online Ontdekkingsplaat

Dit is Ötzi, een man uit de prehistorie. Onderzoekers vonden zijn lichaam en spullen. Die waren heel goed bewaard gebleven. Bekijk wat Ötzi bij zich had.

Wat kom je te weten over het leven van Ötzi?

Kijkvraag

§1.1

Leerdoelen

  • Je kunt beschrijven wanneer en waar de eerste mens ontstond.

  • Je kunt vijf kenmerken noemen van het leven van de jagers-verzamelaars.

  • Je kunt met twee redenen noemen waarom we weinig weten van het leven van mensen in de prehistorie.



De eerste mensen

  • De eerste mensen ontstonden ongeveer 4 miljoen jaar geleden in Afrika.

  • 200.000 jaar geleden ontstond de moderne mens in Afrika

Welke verschillen zien we?

Jagers en verzamelaars



Bestaansmiddelen: jagen en verzamelen om van levensonderhoud te voorzien


Taakverdeling:

  • Man: jagen

  • Vrouw: verzamelen


Er waren weinig sociale verschillen tussen mensen


Nomaden

  • Jagers en verzamelaars waren nomaden. Dat betekent dat zij niet op een plek leefden.



Nomaden

Waarom verplaatsten de jagers en verzamelaars zich?


Als het eten zich verplaatst,

verplaats jij je ook!

Nomaden

  • De jagers en verzamelaars volgende de migratiepatronen van dieren


  • Dat betekent dat zij weinig bezittingen hadden zodat zij zich snel konden verplaatsen

Voedsel

  • Jagers en verzamelaars aten het meeste van hun eten rauw (vooral de planten)

  • Soms gaarden zij hun vis of vlees op een steen in het vuur

Vuur maken kon op twee manieren:

  • Door twee stokken tegen elkaar aan te wrijven

  • Door twee stenen (vuursteen) tegen op elkaar te slaan

Kleding

  • Op koudere plekken maakte jagers en verzamelaars kleren van dierenhuiden

  • Ze hebben later naalden van botten gevonden waarmee jagers en verzamelaars dierenhouden aan elkaar konden naaien

Prehistorie: tijd voordat de geschiedenis begint (ongeschreven bronnen)


Historie: de periode dat mensen schrift

gebruiken (geschreven bronnen)


Opdrachten

Wat weten jullie nog?

  • Hoe noem je mensen die niet op één plek wonen maar rondtrekken?


  • Waarom trokken deze mensen rond?


  • Wat waren de bestaansmiddelen van jagers en verzamelaars.


  • Wat en waarvoor gebruikten jagers en verzamelaars dieren?


De eerste boeren basis

Ga naar de online Ontdekkingsplaat

Jagers-verzamelaars leefden heel anders dan de eerste boeren.

Welke verschillen kun je ontdekken? En zie je ook overeenkomsten?

Kijkvraag

§1.2

Leerdoelen

  • Je kunt uitleggen hoe de overgang van jagen-verzamelen naar landbouw verliep.

  • Je kunt de overgang van jagen-verzamelen naar landbouw verklaren.

  • Je kunt vier gevolgen noemen van de overgang van jagen-verzamelen naar landbouw.

Een belangrijke ontdekking


Mensen lieten het jagen-verzamelen los en gingen aan landbouw doen.


Landbouw bestaat uit akkerbouw en veeteelt


De overgang van jagen en verzamelen naar landbouw duurde duizenden jaren

Fases van de landbouw

Fase 1: Verandering van het klimaat

Fase 2: Experimenteren met landbouw

Fase 3: Er kwam meer voedsel beschikbaar en de bevolking groeide

Opdracht

  • Lees de tekst ‘grote gevolgen’. Hierin worden 4 gevolgen van de landbouwrevolutie genoemd. Schrijf de gevolgen op in je schrift



Gevolgen van het ontstaan van de landbouw

  1. Boeren gaan op een vaste woonplaats wonen

  2. Er kwam meer voedsel beschikbaar en de bevolking groeide

  3. Sociale verschillen namen toe

  4. Meer ziektes en misoogsten

Opdrachten

Wat zijn de verschillen?

Wat weten we nog?

  • Wat is akkerbouw?

  • Wat is veeteelt?

  • Noem zoveel mogelijk verschillen tussen jagers en verzamelaars en de eerst boeren?


Egypte en de Nijl basis

Ga naar de online Ontdekkingsplaat

Wat valt je op aan het land Egypte? Benoem minstens twee punten.

Kijkvraag

§1.3

Leerdoelen:

  • Je kunt uitleggen hoe irrigatielandbouw langs de Nijl werkte.

  • Je kunt uitleggen tot welke economische veranderingen het ontstaan van de landbouw in Egypte leidde.

  • Je kunt uitleggen tot welke sociale veranderingen het ontstaan van de landbouw in Egypte leidde.


Quiztijd

  • Wat weten we al over Egypte?


Quizz

Landbouw langs de Nijl

De overstromingen van de nijl zorgde ervoor dat het gebied langs de rivier enorm vruchtbaar was voor landbouw.


Egyptenaren maakten gebruik van irrigatielandouw: Landbouw waarbij met kanalen en andere waterwerken de akkers worden bevloeid.


Handel en steden

Irrigatielandbouw zorgde voor grote verandering verandering:

  • Niet iedereen hoefde op het land te werken. Ontstaan van nijverheid

  • Ontstaan van handel

  • Voor het regelen van alle irrigatiewerken was een bestuur en belasting nodig. Alle regels werden op geschreven in hiërogliefenschrift.

  • Ontstaan van een staat.


Ontstaan stedelijke gemeenschappen

  • Stedelijke gemeenschap: Stad waar mensen met verschillende beroepen samenwonen.


Hoofdvraag van deze les: leg uit hoe de samenleving van de eerste boeren veranderde in een stedelijke gemeenschap.

Sociale lagen

Groep mensen die van andere groepen mensen verschilt in rijkdom, macht en aanzien.


  • In Egypte waren er vijf sociale lagen:

Opdrachten

Wat weten we nog?

  • Welke grote rivier stroomt dwars door Egypte?

  • De Egyptenaren maakten gebruik van irrigatielandbouw. Hoe werkte dit?

  • Wat betekent nijverheid?

  • Vul in: boeren – slaven – farao – ambtenaren






Leren voor een geschiedenistoets

  • Leertekst / aantekeningen: knip de leerteksten in stukjes. Leerdoelen staan boven de leerteksten


  • Begrippen: hiervan moet je de betekenis kennen


  • Samenvatten: haal het belangrijkste uit de leertekst (leerdoel)


  • Overhoren: test jezelf!

Wat voor vragen kun je verwachten?

  • Eerste vraag: wat is de naam van het tijdvak en in welk jaar eindigt het tijdvak?


  • Geef de betekenis van de volgende begrippen.


  • Zet de volgende gebeurtenissen in de juiste volgorde.


  • Leg uit met een voorbeeld van de bron dat..

oefenvragen

  • Noem 3 gevolgen van de overgang van jagers-verzamelaars naar landbouw


  • Wat is het verschil tussen historie en prehistorie?


  • Leg uit hoe irrigatielandbouw werkt.


  • Wat is de betekenis van het begrip nijverheid?