Een zakelijke e-mail schrijven
Een zakelijke e-mail schrijven
Open klassiek: benoem dat leerlingen deze vaardigheid nodig hebben voor stage, werk, school en contact met bedrijven.
Lesdoel
Ik kan een zakelijke e-mail schrijven met een duidelijke opbouw, passende taal en een correcte afsluiting.
Deze slide heeft geen instructies
Welke woorden passen bij een zakelijke e-mail?
Gebruik dit als startactivatie. Verwachte woorden: netjes, beleefd, duidelijk, docent, stage, bedrijf, vraag, afsluiting.
Wat is een zakelijke e-mail?
Een zakelijke e-mail is een nette e-mail aan iemand die je niet goed kent of met wie je formeel contact hebt.
Je schrijft zo'n e-mail bijvoorbeeld aan:
een bedrijf
een docent
een stagebegeleider
een gemeente
Maak verschil duidelijk tussen appen met vrienden en mailen in een formele situatie.
Wanneer gebruik je zakelijk taalgebruik?
Gebruik zakelijke taal bij:
stage of werk
schoolzaken
afspraken maken
informatie vragen
een klacht of verzoek sturen
Deze slide heeft geen instructies
Zakelijk of informeel?
Informeel gebruik je bij vrienden of familie.
Zakelijk gebruik je als je netjes, beleefd en duidelijk wilt schrijven.
Bij twijfel kies je voor zakelijk.
Veel leerlingen schrijven te snel alsof het een chatbericht is. Benadruk: bij twijfel altijd netter formuleren.
Verschil in toon
Zakelijk
Informeel
Geachte heer/mevrouw
Kunt u mij helpen?
Graag ontvang ik uw reactie
Met vriendelijke groet
Hoi
Kun je me ff helpen?
Ik hoor het wel
Groetjes
Deze slide heeft geen instructies
Waarom is dit belangrijk?
Met een goede zakelijke e-mail:
kom je serieus over
snapt de lezer snel wat je wilt
maak je meer kans op een reactie
Deze slide heeft geen instructies
Wanneer kies je het best voor zakelijke taal?
Bij een bedrijf
Bij je beste vriend
In een groepsapp
Thuis aan tafel
Toetst het verschil tussen formeel en informeel uit slides 2-6.
Zakelijk of informeel
Een zakelijke e-mail schrijf je netjes en beleefd. Je gebruikt die bijvoorbeeld voor schoolzaken of contact met een bedrijf. Bij twijfel kies je voor zakelijk taalgebruik.
Herhaalt de kernwoorden uit de eerste uitleg.
De vaste opbouw
Een zakelijke e-mail heeft meestal deze delen:
onderwerpregel
aanhef
inleiding
kern
slotzin
afsluiting
naam
Zeg erbij dat deze vaste opbouw helpt om niets te vergeten.
Overzicht van de e-mail
Elke zakelijke e-mail bouw je stap voor stap op.
Eerst laat je zien waar de mail over gaat. Daarna leg je uit wat je wilt. Tot slot sluit je netjes af.
Deze slide heeft geen instructies
De onderwerpregel
De onderwerpregel zegt kort waar de e-mail over gaat.
Voorbeelden:
Afspraak verzetten
Vraag over stage
Verzoek om informatie
Ziekmelding vrijdag
Benadruk: geen lege onderwerpregel en geen vage tekst zoals 'Hallo' of 'Belangrijk'.
Goede en minder goede onderwerpregels
Goed
Vraag over huiswerk
Sollicitatie bijbaan
Afmelding ouderavond
Minder goed
Hallo
Vraagje
Bel mij
Belangrijk
Deze slide heeft geen instructies
De aanhef
De aanhef is de begroeting aan het begin.
Voorbeelden:
Geachte heer De Vries,
Geachte mevrouw Jansen,
Geachte heer/mevrouw,
Wijs op komma aan het einde van de aanhef.
Welke aanhef kies je?
Ken je de naam? Gebruik die naam.
Weet je niet of het een man of vrouw is? Gebruik: Geachte heer/mevrouw,
Gebruik geen Hoi of Hey in een zakelijke e-mail.
Deze slide heeft geen instructies
De inleiding
In de inleiding schrijf je kort waarom je mailt.
Voorbeelden:
Hierbij mail ik u over mijn stage.
Ik schrijf u omdat ik een vraag heb over de afspraak.
Graag wil ik informatie ontvangen over uw opleiding.
Deze slide heeft geen instructies
De kern
In de kern geef je de belangrijkste informatie.
Schrijf:
wat er aan de hand is
wat je precies wilt
belangrijke details zoals datum, tijd of reden
Laat zien dat de kern het grootste en belangrijkste deel van de mail is.
De slotzin
Met de slotzin rond je de e-mail netjes af.
Voorbeelden:
Ik hoor graag van u.
Alvast bedankt voor uw reactie.
Graag ontvang ik uw antwoord.
Deze slide heeft geen instructies
De afsluiting
Na de slotzin schrijf je een nette afsluiting.
Voorbeelden:
Met vriendelijke groet,
Hoogachtend,
Daaronder zet je je voornaam en achternaam.
Voor VMBO-niveau is 'Met vriendelijke groet' de veiligste standaardafsluiting.
Van onderdeel naar voorbeeld
Voorbeeld
Vraag over stage
Geachte mevrouw Bakker,
Ik mail u omdat...
Mijn vraag is...
Ik hoor graag van u.
Met vriendelijke groet,
Onderdeel
Onderwerpregel
Aanhef
Inleiding
Kern
Slotzin
Afsluiting
Deze slide heeft geen instructies
Welke onderwerpregel is het duidelijkst?
Belangrijk
Vraagje
Vraag over stage
Hallo
Sluit aan op slides 9-10 over goede en minder goede onderwerpregels.
Opbouw van een zakelijke e-mail
Een zakelijke e-mail begint vaak met een duidelijke onderwerpregel. Daarna schrijf je een nette aanhef. In de kern geef je de belangrijkste informatie. Je eindigt met een nette afsluiting en je naam.
Controleert of leerlingen de vaste opbouw herkennen.
Welke aanhef gebruik je als je de naam niet weet?
Bespreek dat een goed antwoord noemt: naam van ontvanger als je die weet, anders 'Geachte heer/mevrouw,'. Ook: geen 'Hoi' of 'Hey'.
Net taalgebruik
In een zakelijke e-mail gebruik je nette woorden.
Kies bijvoorbeeld:
u in plaats van je
kunt u in plaats van kan je
graag in plaats van ff
Leg uit dat woordkeuze meteen iets zegt over hoe serieus de schrijver overkomt.
Van spreektaal naar schrijftaal
Graag wil ik weten...
Wanneer kan ik een reactie verwachten?
Helaas kan ik niet komen, omdat ik ziek ben.
ik wil ff weten
wanneer hoor ik iets
ik kan niet komen want ik ben ziek
Wel zakelijk
Niet zakelijk
Deze slide heeft geen instructies
Korte en duidelijke zinnen
Schrijf liever kort en duidelijk.
één onderwerp per zin
geen lange omwegen
meteen zeggen wat je bedoelt
Deze slide heeft geen instructies
Beleefd formuleren
Zakelijk schrijven is ook beleefd schrijven.
Voorbeelden:
Zou u mij kunnen helpen?
Graag ontvang ik meer informatie.
Dank u wel voor uw tijd.
Benadruk verschil tussen bevelen en vragen. 'Stuur mij...' klinkt snel onbeleefd.
Woorden die je beter niet gebruikt
Vermijd in een zakelijke e-mail:
straattaal
afkortingen zoals ff, mvg, gr
emoji
veel uitroeptekens
woorden als hoi, yo of doei
Deze slide heeft geen instructies
Hoofdletters en leestekens
Let op een verzorgde tekst:
begin zinnen met een hoofdletter
eindig zinnen met een punt of vraagteken
gebruik komma's waar nodig
schrijf namen correct
Deze slide heeft geen instructies
Controleer op fouten
Lees je e-mail altijd nog één keer door.
Controleer:
spelling
naam van de ontvanger
datum en tijd
of je vraag duidelijk is
Veel fouten ontstaan door te snel verzenden. Noem dit als vaste laatste stap.
Veelgemaakte fouten
Dit gaat vaak mis:
geen onderwerpregel
te informele aanhef
onduidelijke vraag
geen afsluiting
spelfouten
naam vergeten
Deze slide heeft geen instructies
Fout en beter
Beter
Fout
Geachte mevrouw Van Dijk,
Graag wil ik weten hoe laat ik morgen verwacht word.
Met vriendelijke groet,
Sam Peters
Hoi,
Ik wil ff weten hoe laat ik moet komen.
Groetjes, Sam
Laat leerlingen zien dat dezelfde boodschap zakelijker kan worden zonder moeilijk taalgebruik.
Welke zin klinkt het meest zakelijk?
Ik wil ff weten
Stuur mij info
Yo, wanneer hoor ik iets?
Graag wil ik weten...
Gebaseerd op slides 18-26 over nette woorden, beleefd formuleren en veelgemaakte fouten.
Net taalgebruik
In een zakelijke e-mail gebruik je u in plaats van je. Je schrijft liever graag dan ff. Controleer ook je spelling en gebruik een hoofdletter aan het begin van een zin.
Richt zich op de belangrijkste taalkeuzes voor VMBO basis/kader.
Voorbeeldsituatie 1: stage
Je wilt een bedrijf mailen over stage.
Dan moet je duidelijk schrijven:
wie je bent
waarom je mailt
wat je vraagt
Deze slide heeft geen instructies
Voorbeeldmail: vraag over stage
Onderwerp: Vraag over stageplaats
Aanhef: Geachte heer/mevrouw,
Inleiding: Mijn naam is ... en ik zit in klas ...
Kern: Graag wil ik weten of ik bij uw bedrijf stage kan lopen.
Slot: Ik hoor graag van u.
Benadruk dat dit een model is: leerlingen hoeven niet precies deze zinnen te kopiëren, maar wel de opbouw te gebruiken.
Voorbeeldsituatie 2: afspraak verzetten
Soms moet je een afspraak veranderen.
Schrijf dan:
welke afspraak het is
waarom het niet lukt
wanneer je wel kunt
Deze slide heeft geen instructies
Voorbeeldmail: afspraak verzetten
Onderwerp: Afspraak verzetten
Geachte mevrouw Jansen,
Helaas kan ik morgen niet aanwezig zijn bij onze afspraak.
Graag maak ik een nieuwe afspraak voor volgende week.
Met vriendelijke groet,
Deze slide heeft geen instructies
Voorbeeldsituatie 3: informatie vragen
Je kunt ook zakelijk mailen om iets te vragen.
Bijvoorbeeld over:
openingstijden
kosten
een opleiding
een bestelling
Deze slide heeft geen instructies
Voorbeeldmail: informatie vragen
Onderwerp: Verzoek om informatie
Geachte heer De Boer,
Graag wil ik informatie ontvangen over de cursus die op uw website staat.
Kunt u mij laten weten wat de kosten zijn?
Alvast bedankt voor uw reactie.
Deze slide heeft geen instructies
Voorbeeldsituatie 4: ziekmelding
Bij een ziekmelding moet de boodschap snel duidelijk zijn.
Noem:
wie ziek is
welke dag
belangrijke extra informatie
Noem dat scholen soms eigen regels hebben voor ziekmelden; houd dit voorbeeld algemeen.
Voorbeeldmail: ziekmelding
Onderwerp: Ziekmelding donderdag 14 maart
Geachte meneer Smit,
Hierbij meld ik mij ziek voor donderdag 14 maart.
Ik kan daarom niet aanwezig zijn op school.
Met vriendelijke groet,
Yara de Jong
Deze slide heeft geen instructies
Wat valt op in de voorbeelden?
De voorbeeldmails hebben steeds:
een duidelijk onderwerp
een nette aanhef
een korte uitleg
een beleefde toon
een nette afsluiting
Deze slide heeft geen instructies
Wat moet in een mail om een afspraak te verzetten staan?
Een grapje
Een emoji
Waarom en wanneer
Alleen een groet
Verwijst naar slide 29: welke afspraak, waarom het niet lukt, wanneer je wel kunt.
Voorbeeldsituaties
Bij een stagevraag schrijf je wie je bent en wat je vraagt. Bij een ziekmelding noem je welke dag je afwezig bent. In alle voorbeelden gebruik je een duidelijke aanhef en een beleefde toon.
Vat de overeenkomsten van de voorbeeldmails samen.
Wat zet je in de kern van je mail?
Bespreek dat een goed antwoord twee elementen bevat: reden van mailen en concrete vraag/verzoek. Voorbeelden mogen kort zijn.
Zelf invullen: onderwerp en aanhef
Onderwerp: ........................................
Aanhef: ........................................
Gebruik deze dia als klassikaal invulmodel. Laat leerlingen eerst bedenken aan wie de mail gericht is.
Zelf invullen: inleiding
Inleiding:
Hierbij mail ik u omdat ........................................
of
Graag wil ik ........................................
Geef voorbeelden mondeling, maar laat op de dia ruimte open zodat het een invulsjabloon blijft.
Zelf invullen: kern
Kern:
Mijn vraag / verzoek is ........................................
Belangrijke informatie:
........................................
........................................
Deze slide heeft geen instructies
Zelf invullen: slot en afsluiting
Slotzin: ........................................
Afsluiting: Met vriendelijke groet,
Naam: ........................................
Deze slide heeft geen instructies
Sjabloon van een zakelijke e-mail
Onderwerp: ...
Geachte ...,
Hierbij mail ik u omdat ...
...
Ik hoor graag van u.
Met vriendelijke groet,
...
Dit is het complete model in één beeld. Handig om aan het einde van de uitleg nog eens samen te vatten.
Stappenplan voor het schrijven
Bedenk aan wie je schrijft.
Kies een duidelijke onderwerpregel.
Schrijf een nette aanhef.
Leg kort uit waarom je mailt.
Schrijf je vraag of verzoek duidelijk op.
Sluit netjes af.
Controleer je e-mail.
Deze slide heeft geen instructies
Checklist voor verzenden
Controleer voor je verzendt:
staat er een onderwerpregel?
is de aanhef netjes?
is de vraag duidelijk?
gebruik ik nette taal?
staat mijn naam eronder?
zitten er geen spelfouten in?
Deze slide heeft geen instructies
Laatste controle
Een goede zakelijke e-mail is:
duidelijk
beleefd
volledig
foutarm
netjes opgebouwd
Gebruik 'foutarm' in plaats van 'foutloos': dat is realistischer en leerzamer.
Samenvatting
Een zakelijke e-mail heeft een vaste opbouw.
Je gebruikt nette woorden en korte zinnen.
Je schrijft duidelijk wat je wilt.
Je sluit beleefd af en controleert je tekst.
Deze slide heeft geen instructies
Wat doe je als laatste vóór verzenden?
Nog eens controleren
Een emoji toevoegen
De aanhef weghalen
De naam inkorten
Sluit aan op slides 41-44: stappenplan, checklist en laatste controle.
Stappenplan
Eerst bedenk je aan wie je schrijft. Daarna kies je een duidelijke onderwerpregel. Je sluit de e-mail netjes af en daarna controleer je de tekst.
Herhaalt het stappenplan en de checklist in eenvoudige vorm.
Wat heb jij vandaag geleerd over zakelijke e-mails?
Reflectie zonder fout antwoord. Laat leerlingen kort benoemen wat ze meenemen uit de les.
Wat hielp jou het meest in deze les?
Reflectie op het leerproces. Mogelijke punten: voorbeelden, sjabloon, stappenplan, invullen per onderdeel.
Wat vind jij nog lastig bij het schrijven van zo'n e-mail?
Gebruik dit om te zien waar nog extra uitleg nodig is, bijvoorbeeld aanhef, onderwerpregel of beleefd formuleren.
Begrippenlijst
zakelijke e-mail - nette e-mail voor school, werk of een officiële situatie
onderwerpregel - korte regel die zegt waar de e-mail over gaat
aanhef - begroeting aan het begin van de e-mail
inleiding - eerste zinnen waarin je schrijft waarom je mailt
kern - belangrijkste deel van de e-mail
slotzin - nette zin waarmee je de e-mail afrondt
afsluiting - laatste groet onderaan de e-mail
Deze slide heeft geen instructies
Begrippenlijst
formeel - netjes en officieel taalgebruik
informeel - losse taal voor vrienden of familie
beleefd - vriendelijk en respectvol in je woorden
spelling - de juiste schrijfwijze van woorden
ontvanger - de persoon die de e-mail krijgt
verzoek - iets wat je netjes vraagt
reactie - antwoord op je e-mail
Deze slide heeft geen instructies
Begrippenlijst
toon - de manier waarop een tekst klinkt
sjabloon - voorbeeld dat je kunt gebruiken als model
duidelijk - goed te begrijpen
controle - je tekst nog eens nakijken
afspraak verzetten - een afspraak naar een ander moment verplaatsen
ziekmelding - bericht dat iemand ziek is
informatie vragen - netjes om uitleg of gegevens vragen
Deze slide heeft geen instructies
Begrippenlijst
slot - het laatste deel van de e-mail
net taalgebruik - woorden die passen bij een zakelijke situatie
hoofdletter - grote letter aan het begin van een zin of naam
leesteken - teken zoals punt, komma of vraagteken
formele situatie - situatie waarin je netjes en serieus schrijft
naam van de ontvanger - de persoon aan wie je de e-mail richt
Deze slide heeft geen instructies
Begrippenlijst
Met vriendelijke groet - veelgebruikte nette afsluiting
Geachte heer/mevrouw - standaard zakelijke aanhef als je de naam niet weet
ondertekening - je naam onderaan de e-mail
korte zin - zin die snel duidelijk maakt wat je bedoelt
straattaal - losse woorden die niet passen in een zakelijke e-mail
afkorting - verkorte vorm van een woord, vaak te informeel voor zakelijke mail
Deze slide heeft geen instructies