5.6 DNA technieken

• newEditor
• Biologie
• Middelbare school
• vmbo t, havo
• Leerjaar 2

5.6 DNA technieken

Programma

Korte terugblik 5.5

Uitleg 5.6

Verwerking 5.6

Afronding

Leerdoel

Je kunt enkele DNA- technieken in de biotechnologie beschrijven

Door evolutie

A

Past een populatie zich op lange termijn aan op het milieu

B

Kan een individu zich direct aanpassen aan het milieu

C

Ontstaan er fossielen

D

Zorgt het milieu voor mutaties

Wat heb je niet nodig voor evolutie?

A

Verandering van het milieu

B

Genetische variatie

C

Natuurlijke selectie

D

Al deze antwoorden zijn WEL nodig voor evolutie

Welke organisme zijn het meeste aan elkaar verwant?

A

Dolfijn en Kikker

B

Dolfijn en Leguaan

C

Dolfijn en Parkiet

D

Dolfijn en Muis

De muis en de leguaan zijn verwant aan elkaar

A

Waar

B

Niet waar

Je verliest elke dag DNA
Je laat overal kleine hoeveelheden DNA achter: huidcellen, haren… Dat is waarom forensisch onderzoek zo krachtig is.

Biotechnologie

Biotechnologie: Technieken waarbij organismen gebruikt worden om producenten voor mensen te maken (bijv. yoghurt/brood/ alcohol)

Genetische modificatie: Het aanpassen van erfelijke eigenschappen bij organisme.

• Recombinant- DNA- technieken

• Crispr- cas - technieken

• Gene edeting

DNA modificatie

Genetische modificatie - trangene producten

• veranderen van het DNA van een organisme (gewenste eigenschappen)

Recombinant- DNA- technieken

• verzamelnaam voor technieken waar het DNA verander wordt

Technieken waarbij het DNA van een organisme wordt aangepast heten recombinante DNA technieken.

Het aanbrengen van gewenste genetische eigenschappen bij organismen heet genetische modificatie.

Een genetisch gemodificeerd organisme wordt transgeen genoemd.

Gebruik van DNA

• Misdaadbestrijding

• Familie onderzoek (verwantschap)

• Medisch onderzoek (erfelijke ziekten)

• Fraude onderzoek

• Data- opslag

Crispr-cas

Crispr- cas is een methode van gene editing (gen-aanpassing). Hierbij worden gericht wijzigingen aangebracht in de genen van een organismen. Een stukje van de code wordt aangepast, waardoor eigenschappen veranderen.

Gentherapie: Is het gebruik van gene editing om kapotte genen te repareren

Wat is klassieke biotechnologie?

A

Betere eigenschappen door fokken of veredeling

B

Betere eigenschappen door genetische modificatie

C

Nakomelingen krijgen

D

Genetische modificatie

Biotechnologie wordt toegepast op:

A

Voedingsmiddelen

B

Hormonen/enzymen

C

Geneesmiddelen

D

Alle antwoorden

Wat kan er fout gaan bij biotechnologie?

A

Sterker worden bij gebruik genetisch gemodificeerd voedsel

B

Misvormde dieren

C

Dat er schadelijke bacterien vrijkomen

D

Dat het te duur wordt

Aan de slag

Maak opdracht 1 t/m 3 van 5.6

blz. 165 en 166

5

minute

00

second

add30s