vervolg hoofdstuk 1
Learning objective
vervolg hoofdstuk 1
Learning objective
homogeen versus heterogeen mengsel
homogeen mengsel = gelijk verdeeld
volledig gemengd, overal hetzelfde, gelijkmatig verdeeld.
niet zichtbaar te onderscheiden
ook al je het mengsel met een microscoop bestudeert.
een oplossing is homogeen mengsel
je ziet maar één fase (want is overal gelijk)
heterogeen mengsel = ongelijk verdeeld
het mengsel is niet overal hetzelfde
stoffen zijn niet volledig gemengd
er zijn bijvoorbeeld verschillende fasen in aanwezig,
je kunt de verschillende stoffen zien zitten in het mengsel
(bijv. onder de microscoop),
dus
homogeen: één fase, volledig gemengd
heterogeen: meerdere fasen, de bestanddelen blijven zichtbaar
Emulgator
Een emulsie bestaat uit 2 vloeistoffen die niet in elkaar oplossen, dus niet mengen. Er ontstaan dan twee lagen.
Als je goed schudt, wordt het een EMULSIE.
Als je wacht, komen er weer twee lagen.
Een emulgator is een stof die ervoor zorgt dat een emulsie langer gemengd blijft.
Verzadigde oplossing (en onverzadigde)
verzadigde oplossing: er kan niet méér van een stof oplossen
oplosbaarheid: hoeveel stof maximaal kan oplossen in een bepaald oplosmiddel, bij een bepaalde temperatuur
hoe hoger de temperatuur…
...hoe méér vaste stof kan oplossen
...hoe minder gas kan oplossen
over de dichtheid
Voorbeelden:
de dichtheid van lucht is 1,2 kg/m3
de dichtheid van zuurstof is 1,43 mg/cm3
de dichtheid van waterstof is 0,090 mg/cm3
gebruik een formule, of
gebruik een verhoudingstabel, of
gebruik een verhaal-methode / zinnenmethode
met de formule
dichtheid = massa / volume
Formule ombouwen:
massa = dichtheid x volume
volume = massa / dichtheid
Zinnenmethode
Krijg je de mg, dan moet je delen door 0,09 om de cm3 uit te rekenen.
Krijg je de cm3, dan doe je x 0,09 om de milligrammen uit te rekenen.
practicum - stolcurve bepalen
Is het een mengsel of zuivere stof?
Wat gebeurt er met de temperatuur tijdens fase-overgang?
https://interactives.ck12.org/simulations/chemistry/phases-of-matter/app/index.html?screen=sandbox
open in incorgnitovenster (contextmenu)
Stoltraject
Hier zie je een stoltraject,
dit beeld hoort bij een mengsel.
De temperatuur VERANDERT
tijdens het stollen.
Dat zal ook zo zijn bij
andere fase-overgangen.
Dit mengsel stolt tussen
twee temperaturen:
het heeft dus een stolTRAJECT
Stolpunt
Een zuivere stof heeft een stolpunt.
De temperatuur verandert NIET tijdens
stollen, of koken, of condenseren,
of smelten etc.
Je kunt aflezen wat het stolpunt is.
Gaat het om opwarmen of afkoelen?
Let daarbij op de temperatuur: gaat die omhoog of omlaag?
Scheidingsmethoden
Homogene mengsels (oplossingen):
indampen
destilleren
Heterogene mengsels (suspensie of emulsie):
filtreren
bezinken en afschenken
centrifugeren
chromatografie
(papier) chromatografie
chromatografie berust op twee principes:
hechten/adsorptie aan het papier (de stationaire fase)
oplosbaarheid in het oplosmiddel/loopmiddel (mobiele fase)
voor: mengsels (van kleurstoffen)
het chromatogram is het papiertje na afloop
een referentie is: het resultaat bij een bekende, zuivere stof
Deeltje van actieve koolstof = adsorptiemiddel
Gebaseerd op verschil in
aanhechtingsvermogen
(~aantrekking)
Om kleurstoffen uit oplossingen
te verwijderen.
Om geurstoffen en schadelijke gassen te verwijderen uit lucht (koolstoffilter)
Absorberen = IN iets Adsorberen = AAN iets
Extraheren
voor veel mengsels geschikt
ook voor mengsels van vaste stoffen
gebaseerd op verschil in oplosbaarheid
een geschikt oplosmiddel toevoegen
ene stof lost op
andere stof(fen) niet
daarna filtreren om de niet opgeloste stof te verwijderen
voorbeeld:
zand en zout scheiden
suiker uit suikerbiet scheiden
begrippen - algemeen
het residu is altijd: datgene wat achterblijft (in het filter, of in de kolf bij destilleren)
het filtraat is dat deel dat door het filter gaat
het destillaat is dat deel dat condenseert in de koeler en opgevangen wordt
Scheidingsprincipe - wat bedoelen we daarmee?
Het scheidingsprincipe geeft aan van welk VERSCHIL IN STOFEIGENSCHAPPEN de methode gebruik maakt.
vwo - rendement van een scheiding
rendement is een percentage
Je krijgt bij een scheidingsmethode nooit àlle stof uit het mengsel, het is altijd minder!
deel = massa van de stof die je in de praktijk krijgt
geheel = de massa van die stof uit het mengsel die je had kunnen krijgen, in
de ideale wereld
rendement = deel / geheel x 100%