Werkwoorden en passé composé

• newEditor

Werkwoorden, passé composé en onderwerpen vervangen door persoonlijke voornaamwoorden

Open met de lijn van de les: eerst korte herhaling van avoir, être en regelmatige -er-werkwoorden, daarna de stap naar de passé composé, vervolgens onderwerp vervangen door il/elle/ils/elles en aan het eind een korte herhaling van de getallen en terugblik op de voortgang.

Lesdoel

Ik kan de passé composé vormen met avoir of être en ik kan een onderwerp vervangen door il, elle, ils of elles.

Welk Frans werkwoord ken jij al in de verleden tijd?

Gebruik dit als activering van voorkennis. Verwachte woorden: avoir, être, parler, passé composé, il, elle. Pak 2 of 3 veelgenoemde woorden kort terug.

Avoir: korte herhaling

avoir in de tegenwoordige tijd:

• j’ai

• tu as

• il/elle a

• nous avons

• vous avez

• ils/elles ont

Leg kort uit dat avoir vaak als hulpwerkwoord nodig is in de passé composé. Benadruk de vormen j’ai, il a en ils ont, omdat die straks veel terugkomen.

Être: korte herhaling

être in de tegenwoordige tijd:

• je suis

• tu es

• il/elle est

• nous sommes

• vous êtes

• ils/elles sont

Verwijs naar het verschil tussen betekeniswerkwoord zijn en hulpwerkwoord zijn. Voor deze les is vooral belangrijk dat leerlingen de vormen herkennen en correct kunnen kiezen.

Regelmatige werkwoorden op -er

Voorbeeld: parler

• je parle

• tu parles

• il/elle parle

• nous parlons

• vous parlez

• ils/elles parlent

Noem kort de regel: stam + uitgangen. Je hoeft hier niet alle grammatica opnieuw uit te leggen; het is een opfrisser vóór de passé composé.

Van tegenwoordige tijd naar verleden tijd

Met de passé composé zeg je wat gebeurd is.

Vergelijk:

• je parle = ik praat

• j’ai parlé = ik heb gepraat / ik praatte

Je hebt meestal nodig:

• een hulpwerkwoord

• een voltooid deelwoord

Maak hier de brug tussen herhaling en nieuw onderdeel. Houd het functioneel: leerlingen moeten zien waarom avoir en être net zijn herhaald.

Passé composé met avoir

Opbouw:

onderwerp + avoir + voltooid deelwoord

Voorbeelden:

• j’ai parlé

• tu as regardé

• il a travaillé

• nous avons aimé

• vous avez voyagé

• Ils/elles ont parlé

Wat valt je op?

Beperk je hier tot herkenbare -er-werkwoorden. Laat zien dat het hulpwerkwoord verandert, maar het voltooid deelwoord bij deze voorbeelden gelijk blijft.

Het voltooid deelwoord van -er

Bij regelmatige werkwoorden op -er:

infinitief - er + é

Voorbeelden:

• parler → parlé

• aimer → aimé

• regarder → regardé

• travailler → travaillé

Benadruk de accent aigu in é. Dat is vaak een schrijfprobleem bij leerlingen.

Welke vorm is passé composé?

A

je parle

B

j’ai parlé

C

tu parles

D

nous parlons

Controleert de brug van tegenwoordige tijd naar verleden tijd na de herhaling van avoir, être en -er-werkwoorden.

Vul de juiste vormen in

Met de passé composé zeg je wat gebeurd is. Bij veel werkwoorden gebruik je eerst avoir en daarna het voltooid deelwoord. Bij een regelmatig werkwoord op -er wordt parler bijvoorbeeld parlé.

gebeurd is

avoir

parlé

être

parle

regarder

est arrivé

De blanks testen drie kernelementen uit dit blok: functie van de passé composé, hulpwerkwoord avoir en de vorming van het voltooid deelwoord op -é.

Onderwerp vervangen

Je kunt een naam of een groep vervangen door een persoonlijk voornaamwoord => voorbeeld in het Nederlands?

• Marie → elle

• Paul → ?

• Marie et Zoé → ?

• Paul et Lucas → ?

Sluit aan op het herhalingsboekje. Leg uit dat leerlingen eerst bepalen over wie het gaat: één persoon of meer, mannelijk of vrouwelijk.

Wanneer il, elle, ils, elles?

Gebruik:

• il voor één mannelijk onderwerp

• elle voor één vrouwelijk onderwerp

• ils voor een meervoud met minstens één mannelijk woord of persoon

• elles voor een volledig vrouwelijk meervoud

Benadruk vooral het verschil tussen ils en elles. Dat is vaak de lastigste keuze.

Vervangen in een zin

Stap voor stap:

• zoek het onderwerp

• bepaal enkelvoud of meervoud

• kies il, elle, ils of elles

• pas daarna het werkwoord aan

Voorbeeld:

Marie et Zoé parlent → elles parlent

Koppel terug naar werkwoordsvormen: als het onderwerp verandert, moet de persoonsvorm ook blijven passen.

Met de passé composé combineren

Je vervangt eerst het onderwerp en bouwt daarna de zin op.

Voorbeelden:

• Paul a parlé → il a parlé

• Marie est arrivée → elle est arrivée

• Paul et Lucas ont regardé → ils ont regardé

Laat zien dat onderwerpkeuze en hulpwerkwoord samen gelezen moeten worden. Bij être kun je eventueel kort wijzen op arrivée als vrouwelijke vorm.

Welk voornaamwoord past bij Marie et Zoé?

A

il

B

elles

C

ils

D

elle

Checkt het onderscheid enkelvoud/meervoud en vooral volledig vrouwelijk meervoud.

Partie 2: Getallen herhalen

Belangrijke getallen om vlot te herkennen en uit te spreken:

• 0–20

• tientallen: 30, 40, 50, 60

• 70, 80 en 90 vragen extra aandacht

Sommen maken: uitkomst in het Frans opschrijven

Houd dit echt als korte herhaling aan het einde. Focus op herkenning en uitspraak, niet op nieuwe uitleg.

Wat neem je mee uit deze les?

In deze les heb je herhaald en uitgebreid:

• avoir en être

• regelmatige werkwoorden op -er

• de opbouw van de passé composé

• het vervangen van onderwerpen door il, elle, ils, elles

• Franse getallen

Gebruik deze slide voor een korte klassikale terugblik en om leerlingen hun eigen voortgang te laten plaatsen: wat gaat al goed en wat vraagt nog aandacht.

Hoe zeker voel jij je nu over de Franse getallen?

1

heel zeker

2

best zeker

3

nog oefenen

4

best lastig

Wat heb jij vandaag het best geleerd?

Laat leerlingen één concreet leerpunt noemen, bijvoorbeeld passé composé met avoir/être, voltooid deelwoord op -é, of il/elle/ils/elles gebruiken.

Wat vond jij vandaag het lastigst?

Verwachte antwoorden gaan over ervaren moeilijkheid, bijvoorbeeld keuze tussen avoir en être, ils/elles, of spelling van parlé/arrivée. Gebruik dit voor differentiatie en vervolg.

Begrippenlijst

avoir - Frans werkwoord dat 'hebben' betekent en vaak hulpwerkwoord is

être - Frans werkwoord dat 'zijn' betekent en soms hulpwerkwoord is

regelmatig werkwoord op -er - werkwoord dat volgens een vast patroon vervoegd wordt

passé composé - Franse verleden tijd voor iets dat gebeurd is

hulpwerkwoord - werkwoord dat helpt om een tijd te vormen

voltooid deelwoord - vorm van het werkwoord die je met avoir of être gebruikt

onderwerp - degene of datgene dat de handeling doet

Begrippenlijst

persoonlijk voornaamwoord - woord dat een naam of groep vervangt

il - hij, voor één mannelijk onderwerp

elle - zij, voor één vrouwelijk onderwerp

ils - zij, voor een meervoud met minstens één mannelijk onderwerp

elles - zij, voor een volledig vrouwelijk meervoud

infinitief - hele werkwoordsvorm, zoals parler

stam - basis van het werkwoord zonder uitgang