Samenwerken en onderhandelen (Economie havo), les 3: Terugblik quiz

SAMENWERKEN · F2 EN F3

Quiz

Terugblik: Samenwerken en onderhandelen

1 / 15
volgende
Slide 1: Slide
newEditorEconomieMiddelbare schoolhavoLeerjaar 4,5

In deze les zitten 15 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

time-iconLesduur is: 30 min
Dit is niet oké

Introductie

Terugblikquiz over samenwerken en onderhandelen met twaalf vragen over meeliften, zelfbinding, boetes, vertrouwen, verzonken kosten en externe effecten.

Onderdelen in deze les

SAMENWERKEN · F2 EN F3

Quiz

Terugblik: Samenwerken en onderhandelen

Les 3 van 3. Leerlingen beantwoorden individueel; bespreek na elke paar vragen kort de antwoorden. Image credit: Rob Croes / Anefo, Nationaal Archief / Wikimedia Commons, CC0

Wat is meeliftersgedrag?

A

Profiteren van een bijdrage zonder zelf bij te dragen

B

Samen een bijdrage leveren aan een doel

C

Een boete betalen voor niet bijdragen

D

Zelf alle kosten van een voorziening dragen

Meeliften is profiteren zonder bij te dragen; dat is dominant als niet bijdragen voor elke keuze van de ander het beste is.

Hoe verandert zelfbinding de keuze van een speler?

A

Hij krijgt een boete van de overheid

B

Hij kiest zijn dominante strategie sneller

C

Hij kan zijn dominante strategie niet meer kiezen

D

Hij hoeft niet meer op de ander te letten

Zelfbinding legt de speler vooraf vast. Verwachte fout: het eerste antwoord; dat is collectieve dwang.

Vul in

Een contract met een boete verandert de opbrengsten van afwijken, zodat samenwerken de beste keuze wordt voor beide spelers.

contract
boete
samenwerken
zelfbinding
meeliften

Een boete in een contract maakt afwijken duurder. Verwachte fout: zelfbinding kiezen; dat is jezelf vastleggen, een contract is een afspraak met de ander.

Waarom kiest een fabriek zonder boete vaak geen filter?

A

Een filter levert altijd minder op dan een boete

B

Het collectieve belang telt zwaarder dan eigen winst

C

Het individuele belang gaat voor het collectieve belang

D

De overheid dwingt een filter af

Zonder boete is geen filter dominant. Verwachte fout: het derde antwoord; dat zou collectieve dwang zijn, en die ontbreekt hier.

Zet op volgorde: werking van een boete

1

De overheid voert een boete in op lozen

2

Lozen zonder filter levert minder op dan eerst

3

Beide plaatsen een filter en verdienen meer

4

Een filter plaatsen wordt de dominante strategie

Oorzaak, verandering in opbrengsten, nieuwe dominante strategie, uitkomst (6 en 6 in plaats van 5 en 5). Verwachte fout: de uitkomst voor de dominante strategie zetten.

Welk voorbeeld is een positief extern effect?

A

Verlichting van een winkelier waar buren van profiteren

B

Een fabriek die een boete krijgt voor vervuiling

C

Een winkelier die zijn prijzen verlaagt

D

Een buurman die zijn eigen verlichting koopt

De buren profiteren mee zonder te betalen: voordeel voor anderen buiten de prijs. Verwachte fout: de boete kiezen; dat is een instrument.

De ander komt na. Afwijken geeft 6, nakomen 4; boete op afwijken is 3. Keuze?

A

Afwijken, want 6 is meer dan 4

B

Afwijken, want 3 is minder dan 4

C

Nakomen, want een boete is altijd te hoog

D

Nakomen, want 4 is meer dan 6 min 3

Met de boete levert afwijken 6-3=3 op en nakomen 4. Verwachte fout: de boete vergeten.

Wanneer is vertrouwen in een belofte van de ander verstandig?

A

Als de ander de belofte vaak herhaalt

B

Als nakomen de ander zelf meer oplevert dan afwijken

C

Als de ander een vriendelijk persoon is

D

Als de belofte jou het meeste oplevert

Vertrouwen is geloofwaardig als de ander er belang bij heeft de belofte na te komen. Verwachte fout: vertrouwen koppelen aan karakter in plaats van aan opbrengsten.

Wat is een positief effect van verzonken kosten?

A

Het geeft vertrouwen dat de afspraak wordt nagekomen

B

Je kunt de investering altijd terugdraaien

C

De partner kan de prijs makkelijker drukken

D

Je bent minder afhankelijk van de partner

Wie al veel geïnvesteerd heeft, blijft aan de afspraak vasthouden. Het tweede antwoord is juist het negatieve effect.

Waarom is een spel met meerdere evenwichten lastig voor spelers?

A

Er is geen enkel evenwicht

B

Alleen de dominante strategie telt

C

Ze hebben een voorkeur voor verschillende evenwichten

D

Beide spelers hebben dezelfde voorkeur

Spelers moeten overleggen of onderhandelen welk evenwicht het wordt.

Wat verkleint volgens de EU-context negatieve externe effecten?

A

Elk land het eigen belang vooropzetten

B

Samenwerking op basis van vertrouwen tussen lidstaten

C

Verdere uitbreiding zonder nieuwe afspraken

D

Minder gezamenlijke regels voor lidstaten

Vertrouwen en gezamenlijke regels verkleinen negatieve externe effecten; meer lidstaten maakt afspraken juist moeilijker.

Noem een voorbeeld van een sociale norm.

Goed antwoord: bijvoorbeeld afval in de prullenbak gooien of ouderen een zitplaats geven; wie het niet doet, krijgt kritiek of voelt schaamte. Verwachte fout: een wet noemen; dat is geen sociale norm.

Hoe zeker voel je je over dit onderwerp?

1

Heel zeker

2

Redelijk zeker

3

Niet zo zeker

4

Helemaal niet zeker

Gebruik de uitslag om te bepalen of je een onderdeel herhaalt.

SAMENWERKEN · F2 EN F3

Goed gedaan!

Je kunt nu uitleggen hoe meeliften, zelfbinding, normen, boetes, contracten en verzonken kosten de uitkomst van een spel veranderen. Pas op het examen altijd de opbrengsten aan en vergelijk opnieuw.

Deze slide heeft geen instructies