BVVJ 7.6/7.5 Duurzaamheid

• Biologie
• Middelbare school
• vmbo g
• Leerjaar 2

Duurzaamheid

KGT 7.6

BK 7.5

Wat gaan we doen vandaag?

Terugblik

Leerdoelen KGT 7.6 BK 7.5

Theorie Duurzaamheid

Aan de slag

Afsluiten

wat maken reducenten van energierijke resten van dode organismen

1. energie-arme stoffen zoals mineralen
2. energie-rijke stoffen zoals mineralen
3. energie-arme stoffen zoals glucose
4. energie-rijke stoffen zoals glucose

Wat zijn fossiele brandstoffen

1. brandstoffen gemaakt van gevonden fossielen
2. Niet goed vergane resten van organismen
3. steenkool, aardolie, aardgas
4. brandstoffen geproduceerd door dieren uit de prehistorie

Als brandstof voor auto's, fabrieken en verwarming gebruiken we aardolie, aardgas en steenkool.

Ze zijn miljoenen jaren geleden ontstaan uit resten van dode planten en dieren.

Over 50 tot 100 jaar zijn aardolie en aardgas waarschijnlijk op

Fossiele brandstoffen

Wat ontstaat er bij verbranding

GEVOLGEN:        versterkt broeikaseffect

15 graden

ipv - 18

GEVOLGEN

Afgelopen 130 jaar gemiddeld 1 graad

In Nederland 1,7 

uit o.a. veeteelt

GEVOLGEN:

Meer energie-, en grondstofgebruik

Versterkt broeikaseffect: Stijging van temperatuur

Klimaatverandering: 

verandering van gemiddelde weertype over langere periode (30 jaar)

• stijgen van zeespiegel, in NL 0,5-3m hoger in 2100, kost veel geld bv dijken hoger maken
• in NL zachtere winters en warmere zomers
• Extreme weersomstandigheden: droogte, stormen, hagelbuien en overstromingen
• tekort aan zoet water en drinkwater
• Uitsterven en veranderen van soorten in een bepaald gebied, bv blauwalg in NL

Leerdoelen

• Je kunt uitleggen wat duurzaamheid is. 
• Je kunt aangeven wat duurzame oplossingen voor milieuproblemen
  in Nederland kunnen zijn.

KGT:

• Je weet wat een ecologische voetafdruk is

DUURZAAMHEID

Duurzaamheid

• Zorgen dat het milieu geen schade ondervindt van onze activiteiten.
• Niet meer stoffen uit het milieu halen dan het milieu kan aanvullen.
• Niet meer stoffen toevoegen aan het milieu dan het milieu kan verwerken.
• Er zijn verschillende oplossingen om duurzaam te leven.

OPL 1: Duurzame energie

• Veroorzaakt geen milieuvervuiling en raakt niet op.
• Bijvoorbeeld: energie uit biomassa, windenergie, zonne-energie, waterkrachtcentrales, ...
• Minder fossiele brandstoffen nodig
• Zo komen er minder schadelijke stoffen in het milieu 

     en verlagen we de uitstoot van koolstofdioxide.

Zonnepanelen

Zonneboiler

Biomassa

als grondstof voor brandstoffen

zoals biodiesel en biogas

als brandstof voor energiecentrales

groene energie of nie?

OPL 2: Duurzame grondstoffen

• Oude grondstoffen opnieuw gebruiken door hergebruik en recycling.


• Minder grondstoffen gebruiken.

Hergebruik

Spullen opnieuw gebruiken.  Bv. kledij of statiegeldflessen.

Recycling

Afval als grondstof voor nieuwe producten b.v. glas, papier, metalen, batterijen, electrische apparaten ...

Minder grondstoffen

• een apparaat laten repareren als het kapot is, in plaats van een nieuw apparaat te kopen;
  
• minder kleding kopen en vaker tweedehands kleding kopen;
  
• spullen langer gebruiken voor je ze weggooit of vervangt.
  

OPL 3: Duurzame landbouw

• Landbouw zo organiseren dat het de aarde niet uitput of vervuilt.  Dit kan door precisielandbouw of kringlooplandbouw.

Precisielandbouw

Je geeft planten precies wat ze nodig hebben.  Deze technieken worden gestuurd door drones, robots, computers, ...

Zo zijn minder energie en grondstoffen nodig.

Kringlooplandbouw

Er gaan geen stoffen verloren.  Afvalstoffen worden opnieuw gebruikt als bv. voedsel voor de bodem of voor dieren.  Ze gaan zuinig om met grondstoffen en ze zorgen voor zo min mogelijk vervuiling en uitputting.

Precisielandbouw

Kringlooplandbouw

OPL 4: Minder vervuiling

• Schepen en fabrieken mogen hun afvalwater niet lozen in het milieu. In NL moet water eerst gezuiverd worden voor het in het oppervlaktewater wordt geloosd.
• Auto's hebben een katalysator gekregen. Hierdoor zijn uitlaatgassen minder vervuilend.

OPL 5: Minder energie gebruiken/minder BKG

• Hoe minder electriciteit je nodig hebt hoe minder gebruik je maakt van fossiele brandstoffen.  Hierdoor wordt de uitstoot van broeikasgas teruggedrongen.
  
• Koop zuinige apparaten: Kijk naar de energielabels op toestellen / auto's.
• En verder: lichten uit, verwarming lager, vaker met de fiets, korter douchen.

energielabels woningen

Energielabel auto

energie die geen milieuvervuiling veroorzaakt en niet opraakt

afval van planten en dieren

een voorwerp opnieuw gebruiken

technologie gebruiken om planten heel precies te geven wat ze nodig hebben

duurzaam omgaan met natuurlijke hulpbronnen

duurzame energie

biomassa

Hergebruik

Precisie-landbouw

kringloop-landbouw

Recycling

KGT: Ecologische voetafdruk

Jouw manier van leven bepaalt hoeveel land jij nodig hebt om 1 jaar te kunnen leven

KGT: Ecologische voetafdruk

De ecologische voetafdruk is de ruimte die we per persoon innemen op aarde. Deze ruimte word berekend op basis van jouw levensstijl: jouw consumptie en afval.

Bereken hoe groot jouw ecologische voetafdruk is. Ga naar https://voetafdruktest.wwf.nl/ Doe de test. Maak van de uitslag van de test een screenshot 

Aan de slag

Leerdoelen

• Je kunt uitleggen wat duurzaamheid is. 
• Je kunt aangeven wat duurzame oplossingen voor milieuproblemen
  in Nederland kunnen zijn.

KGT:

• Je weet wat een ecologische voetafdruk is

Afsluiten

Hoe ging de les

Volgende keer: oefenen voor de toets