Les 14 - Thema 3 - Taak 4 - Je bent heel belangrijk voor me

• newEditor
• NT2
• ISK

Wat gaan we doen?

• Woordenschat

• Doe de taak: samen de tekst lezen

• Aanhef en Afsluiting brief

• Pauze

• Praten over droom of wens = Irrealis

• Link: Doe de taak!

Thema 3, taak 4: woordenlijst

• aanmoedigen

• avontuur, het

• balen

• chocola, de

• discussiëren

• eindeloos

• excursie, de

• extreem

• geheim, het

• geruststellen

• gitaar, de

• kroeg, de

• liefs

aanmoedigen: Tegen iemand zeggen dat hij of zij het goed doet, zodat die persoon extra zijn best gaat doen.

avontuur, het: Een spannende, leuke en bijzondere belevenis die je meemaakt.

balen: Heel jammer of vervelend vinden dat iets niet goed gaat of mislukt.

chocola, de: Een lekker, bruin en zoet snoepgoed dat gemaakt is van cacao.

discussiëren: Met elkaar praten over een onderwerp waar mensen verschillende meningen over hebben.

eindeloos: Iets wat heel erg lang duurt en waar geen einde aan lijkt te komen.

excursie, de: Een kort en leerzaam reisje of uitstapje met een groep, bijvoorbeeld met school of je werk.

extreem: Heel erg veel, heel bijzonder of veel meer dan normaal.

geheim, het: Iets wat je weet, maar wat je aan niemand anders mag vertellen.

geruststellen: Tegen iemand praten die bang of zenuwachtig is, zodat die persoon weer rustig wordt.

gitaar, de: Een muziekinstrument met snaren waar je met je vingers muziek op maakt.

kroeg, de: Een gezellig café waar je iets kunt drinken en met mensen kunt praten.

liefs: Een vriendelijk woord dat je aan het einde van een brief of e-mail aan een vriend of familie schrijft.

Thema 3, taak 4: woordenlijst

• overeenkomst, de

• psychologie, de

• rechten, de

• steunen

• stiekem

• sympathiek

• verdwalen

• verlegen

• volwassen

• waarderen

• wensen

• zodra

overeenkomst, de: Een afspraak tussen twee of meer mensen waar iedereen zich aan moet houden.

psychologie, de: De wetenschap die onderzoekt hoe mensen denken, voelen en zich gedragen.

rechten, de: De regels en wetten van een land, of de studie die over deze wetten gaat.

steunen: Iemand helpen die het moeilijk heeft, bijvoorbeeld door te luisteren of hulp te geven.

stiekem: Iets doen wat eigenlijk niet mag, zonder dat andere mensen het zien of horen.

sympathiek: Heel aardig, vriendelijk en fijn in de omgang.

verdwalen: De weg niet meer weten en niet meer weten waar je bent.

verlegen: Een beetje bang of stil zijn als er andere mensen in de buurt zijn.

volwassen: Iemand die geen kind meer is, meestal ben je dit vanaf 18 jaar.

waarderen: Iets of iemand heel belangrijk of goed vinden, en daar dankbaar voor zijn.

wensen: Graag willen dat er iets gebeurt, of iemand succes of geluk toewensen.

zodra: Op het moment dat iets gebeurt; meteen wanneer iets start.

Klassikaal: doe de taak

Samen de tekst lezen

Woorden uit de tekst

• baal ontzettend

• meteen

• bleek

• kletsen

• discussiëren

• kwamen

• erachter

• uiteindelijk

• toen

• sinds

• zodra

2. Wat zeggen de man en de vrouw over uitvaarten in Nederland? 

3. Wat weet jij zelf over uitvaarten in Nederland?

Zinnen uit de tekst

• met z'n tweeën

• Als ik terug zou kunnen gaan naar deze tijd, zou ik dat meteen doen

• moedigde je me aan

• stelde je me gerust

baal ontzettend: Heel erg jammer of vervelend vinden. Amélie vindt het heel erg jammer dat ze niet naar de bruiloft kan komen.

meteen: Direct, zonder te wachten. Het was vanaf de eerste minuut al gezellig.

bleek: Het werd duidelijk, je kon het merken. Het werd snel duidelijk dat ze goede vriendinnen waren.

kletsen: Gezellig en informeel praten met elkaar.

discussiëren: Praten over een onderwerp waarover je een andere mening hebt.

kwamen ... erachter (ergens achter komen): Iets nieuws ontdekken of leren wat je eerst nog niet wist.

met z'n tweeën: Samen, met twee personen (Amélie en Sandy). Er was niemand anders bij.

uiteindelijk: Aan het einde, na een lange tijd. Na het verdwalen bracht de Belg hen pas heel laat terug naar het hotel.

toen: Op dat moment in het verleden. Het gaat over de tijd dat ze 18 jaar oud waren.

sinds: Vanaf dat moment tot nu. Vanaf het moment dat Amélie naar Brazilië verhuisde, zien ze elkaar minder.

zodra: Meteen op het moment dat iets gebeurt. Amélie bedoelt: meteen wanneer ze weer in Nederland aankomt, gaat ze het huwelijk vieren met Sandy.

Zinnen:

- met z'n tweeën: Samen, met twee personen. In de tekst betekent het dat Amélie en Sandy alleen samen naar de kroeg gingen, zonder de rest van de schoolklas.

- Als ik terug zou kunnen gaan naar deze tijd, zou ik dat meteen doen: Dit is een droom of een wens over het verleden. Amélie vond de studententijd in Groningen zo ontzettend leuk, dat ze die tijd heel graag nog een keer zou willen beleven als dat mogelijk was.

- moedigde je me aan: Tegen iemand zeggen dat hij of zij het goed doet en moet doorzetten. Sandy gaf Amélie positieve energie en zelfvertrouwen op momenten dat Amélie aan zichzelf twijfelde.

- stelde je me gerust: Zorgen, stress of angst bij iemand wegnemen zodat die persoon weer rustig wordt. Sandy hielp Amélie om te kalmeren wanneer Amélie ergens zenuwachtig of gestrest over was.

Klassikaal: doe de taak

Praten over de tekst

1. De tekst is door een jonge vrouw geschreven. Zou de tekst ook door een man geschreven kunnen zijn? Waarom wel of niet?

2. Waarom schrijft Amélie deze brief aan Sandy?

3. Hoe hebben Amélie en Sandy elkaar ontmoet?

4. Hoe was hun vriendschap toen ze op de middelbare school zaten?

5. Hoe was hun vriendschap toen ze studeerden?

6. Hoe is hun vriendschap nu?

De naam van de auteur: De brief is ondertekend met "Amélie". Dit is een Franse/internationale vrouwennaam.

De grammatica (het adjectief): In de eerste alinea schrijft de auteur: "Dit jaar zijn we alweer vijftien jaar vriendinnen."

2. Waarom schrijft Amélie deze brief aan Sandy?
Amélie en Sandy zijn al vijftien jaar vriendinnen en Sandy gaat trouwen. Amélie woont nu in Brazilië en baalt ontzettend dat ze niet bij de bruiloft kan zijn. Daarom schrijft ze deze brief om haar te feliciteren en herinneringen op te halen.

3. Hoe hebben Amélie en Sandy elkaar ontmoet?
Ze hebben elkaar ontmoet op hun eerste dag op de middelbare school. Amélie ging toen in de klas naast Sandy zitten.

4. Hoe was hun vriendschap toen ze op de middelbare school zaten?
Hun vriendschap was heel gezellig en avontuurlijk. Ze ontdekten dat ze veel overeenkomsten hadden: ze speelden allebei gitaar, hielden van reizen en aten samen heel veel chocola. Ook konden ze eindeloos samen kletsen en discussiëren. Ze maakten samen leuke avonturen mee, zoals een stiekem uitstapje naar een kroeg tijdens een schoolreisje naar België.

5. Hoe was hun vriendschap toen ze studeerden?
Toen ze gingen studeren in Groningen, kozen ze allebei een andere studie en zagen ze elkaar niet meer in de les, maar ze spraken elkaar nog elke dag. Hun band was heel hecht en vol vertrouwen: ze deelden hun grootste geheimen en steunden elkaar in moeilijke tijden. Sandy moedigde Amélie altijd aan als ze onzeker was en stelde haar gerust bij zorgen.

6. Hoe is hun vriendschap nu?
Omdat Amélie vorig jaar naar Brazilië is verhuisd, zien ze elkaar nu veel minder. Gelukkig hebben ze nog wel regelmatig contact. Sandy is nog steeds heel belangrijk voor Amélie en Amélie belooft het huwelijk uitgebreid te vieren zodra ze weer in Nederland is.

Onregelmatige werkwoorden meervoud

Kijk naar de dikgedrukte woorden. Welk woord hoort erbij als het over één persoon gaat (singularis)? En wat is het hele werkwoord (infinitief)?

• "Ook kwamen we erachter..."

• "... we aten allebei extreem veel chocola!"

• "We zagen elkaar niet meer..."

• "... maar we spraken elkaar nog elke dag."

Als cursisten moeite hebben met het herkennen van de meervoudsvormen in de tekst, kun je dit schema op het bord schrijven:

kwamen \ sing: kwam \ infinitief: komen

(extra: erachter komen)

aten \ sing: at \ infinitief: eten

zagen \sing: zag \ infinitief: zien

spraken \ sing: sprak \ infinitief: spreken

Aanhef & afsluiting

Hoe begin en eindig je een brief of een e-mail?

De tekst begint met "Lieve Sandy," en eindigt met "Veel liefs,". Dit is heel informeel.

Welke andere manieren ken jij om een bericht te beginnen of te eindigen?
Denk aan een vriend, maar ook aan je docent of een bedrijf!

Aanhef & afsluiting

1. Informeel (naar vrienden, familie of fijne collega's)

• Aanhef:

  • Beste [Naam], (vriendelijk en altijd goed)

  • Hallo [Naam], / Ha [Naam], Hoi [Naam],

• Afsluiting:

  • Groetjes, / Warme groet, / Hartelijke groet,

  • Tot snel!

2. Formeel (naar een bedrijf, de gemeente, een onbekende persoon of je baas)

• Aanhef:

  • Geachte meneer / mevrouw, (als je de naam niet weet)

  • Geachte heer [Achternaam], / Geachte mevrouw [Achternaam],

• Afsluiting:

  • Met vriendelijke groet,

  • Hoogachtend, (heel formeel, gebruikt door advocaten of officiële instanties)

Praten over een droom of wens💭

De irrealis

Kijk naar deze zin uit de brief van Amélie:

"Als ik terug kon gaan naar deze tijd, zou ik dat meteen doen."

• Kan Amélie echt teruggaan in de tijd naar haar studentenjaren?
  Nee, dat is onmogelijk. Het is een droom of een wens.
  

💡 De regel:

Als iets niet echt is, maar een fantasie, wens of droom, gebruiken we in het Nederlands speciale woorden: zou of zouden.
zou (bij 1 persoon) of zouden (bij meer personen)

"Kijk eens naar deze zin uit de brief van Amélie: 'Als ik terug kon gaan naar deze tijd, zou ik dat meteen doen.'

Vraag jezelf af: kan Amélie echt terug in de tijd? Nee, natuurlijk niet. Dat is onmogelijk. De studententijd is voorbij. Dit is een wens. Een droom in haar hoofd.

Als we in het Nederlands praten over een droom of een fantasie die niet echt is, gebruiken we een speciaal 'fantasiewoord': zou of zouden. Dat woord laat aan de luisteraar horen: 'Let op, ik ben aan het dromen, dit is niet de echte realiteit.'"

Praten over een droom of wens💭

De irrealis

Deel 1: Hoe maak je de zin? 🛠️

Een fantasiezin bestaat bijna altijd uit twee delen met een komma in het midden.

We kijken eerst naar deel 1.

Deel 1 begint altijd met Als en eindigt met de verleden tijd.

Kijk naar de verandering van Echt naar Fantasie:

• Echt: Ik heb geen geld...

  • 🔮 Fantasie: Als ik geld had, ...

• Echt: Ik ben niet vrij...

  • 🔮 Fantasie: Als ik vrij was, ...

• Echt: Ik ken de weg niet...

  • 🔮 Fantasie: Als ik de weg kende, ...

Een fantasiezin bestaat bijna altijd uit twee delen met een komma in het midden. We kijken eerst naar het eerste deel, vóór de komma.

Dit deel begint altijd met het woord Als. En het werkwoord in dit deel staat altijd helemaal aan het einde in de verleden tijd.

Waarom de verleden tijd? Omdat die vorm in een 'als-zin' laat zien dat het géén realiteit is. Kijk maar naar het verschil:

In het echt: Ik heb geen geld. In de fantasie: Als ik geld had...

In het echt: Ik ben niet vrij. In de fantasie: Als ik vrij was...

In het echt: Ik ken de weg niet. In de fantasie: Als ik de weg kende..."

De irrealis

Deel 2: Nu kijken we naar het tweede deel van de zin, ná de komma.
Hier staat wat je gaat doen in je fantasie.

⚠️ De Regel voor deel 2:

Direct na de komma komt ALTIJD het woord zou (1 persoon) of zouden (meer personen).

Het actiewerkwoord (wat je gaat doen) staat achteraan en verandert niet (infinitief).

De constructie: Deel 1..., [KOMMA] + zou / zouden + persoon + ... + hele werkwoord.

Voorbeelden:

• ..., zou ik een auto kopen.

• ..., zouden wij naar het strand gaan.

• ..., zou jij lekker uitslapen.

"Nu kijken we naar het tweede deel van de zin, ná de komma. Hier vertel je wat je gaat doen in je fantasie.

Hier geldt een hele belangrijke regel voor de woordvolgorde: direct na de komma komt ALTIJD eerst het woord zou of zouden. Je mag hier dus niet zeggen: 'komma, ik zou...' Nee, het is: 'komma, zou ik...'.

Het actiewerkwoord — dus wat je echt gaat doen, zoals kopen, gaan of slapen — verhuist helemaal naar de allerlaatste plek van de zin. Dat werkwoord verandert niet, het blijft het hele werkwoord."

De irrealis - de complete zin

Als we Deel 1 and Deel 2 aan elkaar plakken, krijg je dit vaste patroon:

Als + persoon + ... + verleden tijd , zou(den) + persoon + ... + hele werkwoord.

Lees de zinnen hardop en volg de structuur:

1. Als ik rijk was , zou ik een wereldreis maken.

2. Als wij een tuin hadden , zouden wij een hond nemen.

3. Als Amélie een tijdmachine had , zou ze terug in de tijd gaan.

"Als we deze twee delen nu aan elkaar plakken, zien we het vaste patroon van de Nederlandse fantasiezin:

Als + verleden tijd [vóór de komma] ➡️ zou(den) + het hele werkwoord helemaal achteraan [ná de komma].

Laten we de drie voorbeelden op de slide eens samen hardop lezen. Let goed op de plek van de werkwoorden en hoe ze na de komma direct omwisselen."

(Lees hierna de drie zinnen op de slide voor).

De irrealis - samen oefenen

Oefening: Maak de fantasiezin ✍️

1. Begin met Als.

2. Zet het eerste werkwoord in de verleden tijd vóór de komma.

3. Zet zou direct ná de komma.

4. Zet het actiewerkwoord helemaal achteraan.
   

Probeer deze 3 zinnen te maken:

1. Echt: Ik ben niet vrij. Fantasie: Ik slaap uit.

   • Als ik morgen vrij ..., ... ik lekker ...

2. Echt: Ik heb geen vakantie. Fantasie: Ik reis naar Italië.

   • Als ik vakantie ..., ... ik naar Italië ...

3. Echt: Ik spreek geen vloeiend Nederlands. Fantasie: Ik zoek een baan.

   • Als ik vloeiend Nederlands ..., ... ik een baan ...

Nu gaan we dit samen proberen met het stappenplan op het scherm. We gaan drie echte situaties veranderen in een droom.

Denk aan de stappen: begin met Als, zet de verleden tijd

voor de komma, begin na de komma direct met zou, en zet het actiewerkwoord helemaal achteraan. Wie durft de eerste zin te proberen?"

Als ik morgen vrij was, zou ik lekker uitslapen.

Als ik vakantie had, zou ik naar Italië reizen.

Als ik vloeiend Nederlands sprak, zou ik een baan zoeken.

Klassikaal: doe de taak

Opdrachten maken:

Opdracht 3:

In tweetallen

Opdracht 4:
In tweetallen

Opdracht 5:
Zelfstandig

Klassikaal: doe de taak

Opdracht 6:

• Antwoorden van opdracht 5 klassikaal bespreken
  

Opdracht 7:

• Zelfstandig
  

Opdracht 8:

• In tweetallen
  

• Opdracht 9:

  • Zelfstandig
    

Huiswerk

Voor woensdag 23 september:

1. Thema 4: Taak 1, opdracht 1 t/m 6
   

 

Vragen?

• Voor mezelf:

• Portfolio bespreken
  

  • Imperfectum + perfectum behandelen (zie tekst Link taak 2 - doe de taak).

  • Hoofd + bijzinnen behandelen

  • Portfolio bespreken

  • Uitspraak phonetique oefenen

  • Tegenwoordige tijd en verleden tijd. Ik heb / hij had etc.
    

    
    

Vragen stel ze!