Afweer: jouw beschermers in actie
Afweer: jouw beschermers in actie
Lesduur is: 60 minOnderdelen in deze les
Afweer: jouw beschermers in actie
Wat weet jij al over de afweer van je lichaam?
Aan het eind van deze les kun je...
...de organen van het afweerstelsel benoemen, hun ligging en functie uitleggen, de verdedigingslinies beschrijven, het verschil tussen algemene en specifieke afweer toelichten, immuniteit verklaren en voorbeelden geven, en beschrijven hoe het lymfestelsel werkt.
Waarom hebben we afweer nodig?
Ons lichaam komt dagelijks in contact met veel ziekteverwekkers zoals bacteriën, virussen en schimmels. Zonder afweersysteem zouden we steeds ziek zijn.
Wat doet het afweersysteem?
Het afweersysteem beschermt ons tegen alles wat niet in het lichaam hoort zoals bacteriën, virussen, schimmels, parasieten en zelfs kankercellen.
Wat zijn antigenen?
Wat zijn antigenen?
Antigenen zijn vreemde moleculen op ziekteverwekkers. Ze zorgen ervoor dat het afweersysteem een reactie start.
Twee soorten afweer
Ons afweersysteem kent twee soorten verdediging:
algemene (niet-specifieke) specifieke (gerichte) afweer.
Beide hebben eigen verdedigingslinies.
Wat is de eerste verdedigingslinie?
Eerste verdedigingslinie: barrières
De huid en slijmvliezen vormen een fysieke barrière.
Daarnaast zorgen lage pH, slijm en talg voor een chemische bescherming tegen indringers.
Tweede verdedigingslinie: witte bloedcellen
Als ziekteverwekkers deze barrières passeren, komen witte bloedcellen zoals macrofagen, granulocyten en natural killer cellen in actie om ze op te ruimen.
Derde verdedigingslinie: specifieke afweer
Deze lijn werkt met B- en T-lymfocyten.
Elke lymfocyt is gericht op één specifieke indringer.
Zo ontstaat een gerichte aanval.
Immunoglobulinen: de antistoffen
B-lymfocyten maken immunoglobulinen—antistoffen die zich aan antigenen binden en indringers neutraliseren.
Van ziekte naar immuniteit
Na een eerste contact met een antigeen bouwen lymfocyten geheugencellen op. Bij hernieuwd contact reageren ze sneller en word je niet meer ziek.
Actieve en passieve immuniteit
Samenvatting: afweer in 3 verdedigingslinies
1e en 2e linie: algemeen
Lymfocyten reageren op specifieke antigenen. Deze afweer bouw je op door contact met ziekteverwekkers.
Barrières + witte bloedcellen werken breed tegen indringers. Je hebt ze vanaf je geboorte.
3e linie: specifiek
Bijzondere gevallen: overimmuniteit
Soms werkt het afweersysteem té hard, bijvoorbeeld bij allergieën of auto-immuunziekten. Het lichaam reageert dan zelfs op onschuldige stoffen.
Schrijf 3 dingen op die je deze les hebt geleerd.
Schrijf 2 dingen op waarover je meer wilt weten.
