Klimaatopwarming, broeikaseffect & ecologische voetafdruk
Klimaatopwarming, broeikaseffect & ecologische voetafdruk
Deze slide heeft geen instructies
Aan wat denk jij als je het woord 'klimaat' hoort/leest?
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Wat zag je in het filmpje gebeuren met de aarde?
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
De klimaatopwarming
Zo stellen wetenschappers vast dat de temperatuur aan het aardoppervlak sinds het jaar 1000 een klein beetje schommelt. Soms was er meer zonnewarmte, soms minder.
Soms waren er periodes met meer vulkaanuitbarstingen en kwam er meer stof in de dampkring zodat de aardwarmte meer bijgehouden wordt.
Deze slide heeft geen instructies
De klimaatopwarming
Klimatologen kunnen de temperatuur van de aarde van eeuwen en duizenden jaren geleden bepalen aan de hand van boomjaarringen, ijsboringen en andere methodes.
Sinds 1880 wordt de temperatuur van de lucht aan het aardoppervlak elke dag en wereldwijd ook nauwkeurig gemeten.
Deze slide heeft geen instructies
De klimaatopwarming
Vanaf 1900 en vooral na 1975 is de temperatuur overal op aarde duidelijk blijven stijgen.
Daarom spreken we van een wereldwijde klimaatopwarming.
Deze slide heeft geen instructies
Oorzaken van klimaatopwarming
veeteelt
transport
wegwerpgoederen
energievoorziening
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Welke uitspraak klopt NIET?
Sinds 1975 is de temperatuur aan het aardoppervlak dezelfde gebleven.
De temperatuur is sinds 1900 overal op aarde gestegen.
De aarde warmt vooral op sinds 1975.
Vooral op het noordelijk halfrond zien we de klimaatopwarming.
Deze slide heeft geen instructies
Welke zaken zijn het gevolg van de opwarming van de aarde?
Heel wat fruit en groenten die we eten, komt uit Zuid - Amerika of Afrika.
In Europa wordt zwaardere neerslag voorspeld.
Dieren kunnen zich niet snel genoeg aanpassen en kunnen uitsterven.
Heel wat bedrijven betalen een fietsvergoeding aan hun werknemers.
Deze slide heeft geen instructies
PROEF: stijging zeespiegel
We bekijken a.d.h.v. een proefje een gevolg van de klimaatopwarming.
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Bij welke opstelling stijgt het waterniveau het meest als de ijsblokjes smelten? Hoe komt dat?
Deze slide heeft geen instructies
Zee-ijs ligt in het water. Als het smelt, stijgt het zeewater bijna niet. Als het landijs smelt, komt het in de zee terecht. Daardoor stijgt het zeeniveau meer.
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Het broeikaseffect,
natuurlijk en versterkt
Hoe komt het toch dat de aarde meer en meer opwarmt?
Natuurlijk broeikaseffect
Onze zon zendt lichtstralen uit die de atmosfeer rond onze aarde bereiken. Een deel van de stralen gaat terug de ruimte in en een ander deel bereikt het aardoppervlak. De aarde zet die lichtenergie om in warmte.
Deze slide heeft geen instructies
Het broeikaseffect,
natuurlijk en versterkt
Hoe komt het toch dat de aarde meer en meer opwarmt?
Natuurlijk broeikaseffect
Een deel ervan verlaat de dampkring en gaat de ruimte in, een ander deel wordt vastgehouden door broeikasgassen, zoals koolstofdioxide (CO2) en methaan, die in de atmosfeer zitten. Die bijgehouden warmte zorgt ervoor dat de aarde wordt opgewarmd en dat er een gemiddelde temperatuur heerst van 15°C. Als die broeikasgassen er niet zouden zijn, zou het op aarde ongeveer 33°C kouder zijn en zou leven op aarde heel moeilijk worden.
Dit proces is het natuurlijk broeikaseffect.
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Het broeikaseffect,
natuurlijk en versterkt
Hoe komt het toch dat de aarde meer en meer opwarmt?
Versterkt broeikaseffect
De mens verstoort dit natuurlijk broeikaseffect. We bouwen fabrieken, we zorgen voor steeds meer verkeer, we verwarmen onze huizen, we gebruiken veel elektrische apparaten.
Deze slide heeft geen instructies
Het broeikaseffect, natuurlijk en versterkt
Hoe komt het toch dat de aarde meer en meer opwarmt?
Versterkt broeikaseffect
Hierdoor verbranden we massaal fossiele brandstoffen (olie en aardgas) waardoor er steeds meer CO2 en andere broeikasgassen in de lucht komen. Ook de intensieve landbouw en veeteelt veroorzaken een toename van de broeikasgassen. Dat betekent dat er meer en meer warmtestralen worden vastgehouden binnen de atmosfeer waardoor de aarde opwarmt.
Dit noemt men het versterkt broeikaseffect.
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Wat is het 'versterkt broeikaseffect'?
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Besluit
De lichtstralen van de zon bereiken de aarde door de atmosfeer (of dampkring).
Deze lichtstralen worden omgezet in warmtestralen.
Deze worden deels terug uitgestraald en bijgehouden door de atmosfeer.
Dit noemt men het natuurlijk broeikaseffect.
Het versterkt broeikaseffect is een verstoring van het natuurlijk broeikaseffect.
Deze slide heeft geen instructies
De ecologische voetafdruk
Deze slide heeft geen instructies
De ecologische voetafdruk
In 1992 - 1993 onderzochten Canadese wetenschappers of het mogelijk was een formule op te stellen om uit te rekenen hoeveel oppervlakte van de vruchtbare grond nodig is om de mensen in een land te laten leven.
Zo ontwikkelden zij een meetinstrument: de ecologische voetafdruk.
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Bereken je ecologische voetafdruk.
Hebben alle landen een even grote ecologische voetafdruk?
- Waar in de atlas kunnen we deze kaart terugvinden?
- Welk land heeft een heel grote ecologische voetafdruk?
- In welk werelddeel komen veel landen voor met een kleine ecologische voetafdruk?
- Met welke atlaskaart op p. 42 komt de kaart van de ecologische voetafdruk overeen?
Deze slide heeft geen instructies
Hebben alle landen een even grote ecologische voetafdruk?
- Waar in de atlas kunnen we deze kaart terugvinden? p. 45
- Welk land heeft een heel grote ecologische voetafdruk? VS (Verenigde Staten)
- In welk werelddeel komen veel landen voor met een kleine ecologische voetafdruk?
(Afrika)
- Met welke atlaskaart op p. 42 komt de kaart van de ecologische voetafdruk overeen?
(Met de kaart van de armoede.)
Deze slide heeft geen instructies
Welke factoren bepalen onze ecologische voetafdruk?
- Bebouwd land
- Energielandschap
- Akker en weiland
- Bosland
- Visgronden
Deze slide heeft geen instructies
Bebouwd land
Dit is het land waar de bodem volgebouwd is zodat er geen water meer in de bodem kan binnendringen.
Denken we maar aan huizen, appartementen, scholen, fabrieken, wegen, parkeerterreinen.
Regenwater heeft het dan wel eens moeilijk om zijn weg te vinden met overstromingen tot gevolg.
Deze slide heeft geen instructies
Energielandschap
Dit is land nodig voor onze energievoorziening.
Hierin zitten niet enkel fossiele brandstoffen zoals aardolie, aardgas, steenkoolmijnen, kerncentrales maar ook alle fabrieken en huishoudapparaten die energie nodig hebben om te werken en hun producten te maken.
Deze slide heeft geen instructies
Akker en weiland
Dit land bevat gronden die nodig zijn om ons voedsel en kleding te geven.
Denk maar aan graanvelden, katoenplantages, fruitbomen, groentetuinen,...
Ook is er land nodig om vee op te laten grazen, om vlees en zuivelproducten te leveren maar ook wol.
De bossen die gekapt worden om papier, meubelen en andere producten van te maken horen hier ook bij.
Deze slide heeft geen instructies
Bosland
Op onze aarde leven naast de mensen nog miljarden planten en dieren.
Ook die hebben plaats nodig. Zij zijn nodig omdat ze dikwijls belangrijke schakels zijn in de voedselketens en voedselwebben.
Denk maar eens aan de planten die door fotosynthese zuurstof produceren.
Ook de opruimers van de natuur zoals aardwormen en andere bodemdieren mogen we niet vergeten.
Deze slide heeft geen instructies
Visgronden
Hierin zit voornamelijk de kuststrook van ongeveer 300 km.
Het grootste deel van de vis wordt daar gevangen.
90 % van de voorraad vis zou nu al gevangen zijn.
Er worden dus veel meer vissen gevangen dan dat er bij komen.
Dit noemt men overbevissing.
Deze slide heeft geen instructies
Hoe kan jij je ecologische voetafdruk verminderen én het klimaat helpen?
Deze slide heeft geen instructies
Wat heb je onthouden na deze lessen?
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Correctiesleutel
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies