Spelen met werkwoorden en samenstellingen
Spelen met werkwoorden en samenstellingen
Wat weet je nog over vragende- en aanwijzende voornaamwoorden?
Leerdoel
Aan het eind van de les kun je het voltooid deelwoord en het tegenwoordig deelwoord als bijvoeglijk naamwoord herkennen en gebruiken. Ook kun je tussenletters in samenstellingen correct toepassen.
Wat is een voltooid deelwoord als bijvoeglijk naamwoord?
Een voltooid deelwoord kan bijvoeglijk gebruikt worden, zoals in: de gesloten deur, de geschreven brief.
Herkennen van voltooid deelwoord
Eindigt vaak op -d, -t of -en.
Heeft altijd een hulpwerkwoord naast zich. Dit is een vorm van: hebben, zijn of worden
Kenmerken
Geeft aan dat iets al is gebeurd.
Gebruik
Tussenletters in samenstellingen
Soms komt er een tussenletter (zoals -e of -en) in een samenstelling. Voorbeeld: pannenkoek, hondenhok.
Regels voor tussenletters
Gebruik een tussen-n als het eerste woord in het meervoud een -n krijgt, zoals 'hondenhok'.
Gebruik een tussen-s als die wordt uitgesproken, zoals in 'stationsstraat'
Oefen: wat hoort er tussen?
Welke tussenletter hoort in: paarde___bloem, meisje___fiets? Schrijf het juiste woord op papier.
Tegenwoordig deelwoord als bijvoeglijk naamwoord
Wat is dit?
Vorm: stam + -d Bijvoorbeeld: lachend kind, zwemmende jongen.
Gebruik
Geeft aan dat iemand of iets iets aan het doen is. Voorbeeld: rijdende auto.
Voorbeelden in zinnen
Het rennende meisje valt.
De brandende kaars doofde.
Oefen: voltooid of tegenwoordig deelwoord?
Kies: Is het bijvoeglijk werkwoord in deze zin een voltooid of tegenwoordig deelwoord? Voorbeeldzin: De gebroken vaas ligt op de grond.
Toepassen in een tekst
Schrijf een korte tekst waarin je een voltooid of tegenwoordig deelwoord als bijvoeglijk naamwoord én een samenstelling met tussenletter gebruikt.
Reflectie
Wat vond je moeilijk vandaag en wat ging er goed? Noteer één ding dat je onthoudt over werkwoordsvormen als bijvoeglijk naamwoord.
Schrijf 3 dingen op die je deze les hebt geleerd.
Schrijf 2 dingen op waarover je meer wilt weten.
Stel 1 vraag over iets dat je nog niet zo goed hebt begrepen.