2.7 Voornaamwoorden.pptx

• newEditor
• Latin
• Secundair onderwijs
• Algemeen secundair onderwijs
• Leerjaar 3

Voornaamwoorden

Persoonlijk en bezittelijk

Persoonlijke
voornaamwoorden

De modellen

ego

tu

is, ea, id

nos

vos

ii, eae, ea

• Reflexief (cfr. Frans: se laver)

  • Se (“zich”) = het verwijst naar het onderwerp

  • Vb. Lucius et Claudia se vident.

• Niet-reflexief

  • Is, ea, id = het verwijst niet naar het onderwerp

  • Vb. Lucius et Claudia eos vident.

De 3de persoon

Lucius en Claudia zien zichzelf.

Lucius en Claudia zien hen.

Verwijst naar Lucius en Claudia

Verwijst naar anderen dan Lucius en Claudia

De verbuiging

Ego=ik

Me=me

Mei=van mij

Mihi=

aan mij

Me=door/met mij

Tu=jij

Te=je

Tui=van jou

Tibi=aan jou

Te=door mij/met mij

is, ea, id=hij/zij/het

eum, eam, id=hem/haar/het

Eius=van hem/haar

Ei=aan hem/haar

eo, eā, eo=door hem/haar

Se=zich

Sui=van zich

Sibi=aan zich

Se=met/door zich

Nos=wij

Nos=ons

nostri / nostrum=van ons

Nobis= aan ons

Nobis=door/met ons

Vos=jullie

Vos=jullie

vestri / vestrum=van jullie

Vobis= aan jullie

Vobis=door/met jullie

ii, eae, ea=zij

eos, eas, ea= hen

eorum, earum, eorum= van hen

eis / iis=door hen

eis / iis=met hen +door hen

se

sui

sibi

se

• Reflexieve se

  • Geen nom  geen onderwerp

  • Zelfde vorming voor enkelvoud en meervoud

• Voorzetsel cum

  • Wordt achteraan het voornaamwoord geplakt

    • Bij 1ste, 2de en reflexieve 3de persoon

    • Vb. mecum, tecum, nobiscum, vobiscum, secum

Opmerkingen

Bezittelijke
voornaamwoorden

De modellen

Meus, mea, meum

Tuus, tua, tuum

Suus, sua, suum

Noster, nostra, nostrum

Vester, vestra, vestrum

Suus, sua, suum

• Reflexief

  • = het verwijst naar het onderwerp

  • Suus, sua, suum = zijn, haar, hun (eigen)

  • Vb. Marcus Lucio librum suum dat.

• Niet-reflexief

  • = het verwijst niet naar het onderwerp

  • Genitief van is, ea, id = zijn, haar, hun

  • Vb. Marcus Lucio librum eius dat.

De 3de persoon

Het boek is van Marcus

Het boek is van Lucius

De verbuiging

meum

mei

meo

meo

meam

meae

meae

meā

meum

mei

meo

meo

meos

meorum

meis

meis

meas

mearum

meis

meis

mea

meorum

meis

meis

• Er staat geen bezittelijk voornaamwoord

  • Duidelijk uit de context

  • Je mag een bezittelijk vnw vertalen

  • Vb. Reges milites convocaverunt.

Opmerkingen

De koningen riepen HUN soldaten samen.

In deze context lijkt het aannemelijk dat ze hun eigen soldaten samenroepen.

• Er staat wel een bezittelijk voornaamwoord

  • Meestal achter het substantief

    • Vb. “Tu uxorem meam rapuisti!”

• Voor substantief  bezitter beklemtoond (‘eigen’)

  • Vb. Primum Agamemnon suam filiam occidere noluit.

Opmerkingen

“Jij hebt mijn echtgenote geroofd!”

Eerst wilde Agamemnon zijn eigen dochter niet doden.

• Is, ea, id

  • Persoonlijk voornaamwoord

    • Zelfstandig gebruikt: “hij, zij, het”

    • Vb. Lucius et Claudia ludunt. Mater eos clamat.

• Bezittelijk voornaamwoord

  • In de genitief: “zijn, haar, hun”

    • Vb. Puella laeta castra intravit. Flevit pater eius.

Is, ea, id

Lucius en Claudia spelen. Moeder roept hen.

Het vrolijke meisje kwam het kamp binnen. Haar vader weende.