Les 3, deel 1/3: Het mysterie van de Zakkendragerstraat

• Woordenschat
• Wereldoriëntatie
• +1
• Basisschool
• Groep 8

Les 3: Het mysterie van de Zakkendragersteeg

DEEL 1

NB:
Dit lesmateriaal is tot stand gekomen in de periode 2021 - 2024 in het project UGO (Utrecht Gelijke Onderwijskansen) op basis van het curriculum van de voormalig Brede School Academie (BSA) Utrecht en in samenwerking met de gemeente Utrecht en de Utrechtse schoolbesturen PCOU Willibrord, SPO Utrecht en KSU. Het project UGO eindigt op 1 oktober 2024.

 

       weet je meer over waar een

       straatnaam aan moet voldoen;

       heb je kennisgemaakt met tien

       nieuwe woorden.

     Aan het eind van dit deel van de les:

de introductie

op de tekst

de introductie <br />

de woordenschat

terugblikken en vooruitkijken

Straatnamen bedenken

Stel je mag de naam van een nieuwe straat bedenken. Aan welke eisen moet die naam dan voldoen en waar moet je op letten?

In de volgende slide kun je invullen waaraan de straatnaam volgens jou moet voldoen en waar je op moet letten.

de introductie <br />

de woordenschat

terugblikken en vooruitkijken

Vul in waar jij aan denkt bij dit onderwerp.

straatnamen bedenken

de introductie <br />

de woordenschat

terugblikken en vooruitkijken

het introductiefilmpje

Vóórdat je in deel 2 van de les de tekst gaat lezen, ga je dit filmpje bekijken.

In het filmpje vertelt Pascal over het hoe en waarom van straatnamen.

Klik op de afbeelding om de video te starten.

de introductie <br />

de woordenschat

terugblikken en vooruitkijken

 In het filmpje worden een paar criteria genoemd voor het bedenken van een nieuwe straatnaam. 

Welke zijn dat en welk ander criterium zou jij er nog bij willen hebben? Leg uit.

de introductie <br />

de woordenschat

terugblikken en vooruitkijken

In het filmpje worden drie criteria genoemd voor nieuwe straatnamen:

1. De straatnaam mag niet beledigend zijn.
2. De straatnaam mag niet te moeilijk zijn om te spellen.
3. De straatnaam mag niet te lang zijn.
   

Stel jij mag een straatnaam bedenken voor de eerste straat in een nieuwe wijk. Welke naam zou jij die straat geven?

de introductie <br />

de woordenschat

terugblikken en vooruitkijken

woordenschat

de introductie <br />

de woordenschat

terugblikken en vooruitkijken

steggelen

de kwestie

de turf

vereisen 

de steeg 

In de tekst die je in deel 2 van deze les gaat lezen, leer je tien nieuwe woorden.

Hier zie je alvast de eerste vijf:

<span style="color:rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight:bold">Woord</span>: de kwestie</span><div><span style="color:rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight:bold">Betekenis</span>: de situatie</span></div><div><span style="color:rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight:bold">Voorbeeldzin</span>: <i>Deze kwestie moet nodig besproken worden met je mentor, het gaat anders niet goed.</i></span></div>

4

<span style="color:rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight:bold">Woord</span>: de steeg</span><div><span style="color:rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight:bold">Betekenis</span>: het smalle straatje in een bebouwde omgeving
</span></div><div><span style="color:rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight:bold">Voorbeeldzin</span>: <span style="font-style:italic">Na een wilde rit op zijn fiets raakte hij in het smalle steegje zijn achtervolgers kwijt.
</span></span></div>

1

<span style="color:rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight:bold">Woord</span>: vereisen</span><div><span style="color:rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight:bold">Betekenis</span>: nodig hebben&nbsp;</span></div><div><span style="color:rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight:bold">Voorbeeldzin</span>: <span style="font-style:italic">Meedoen aan een belangrijk sporttoernooi vereist een goede voorbereiding.</span></span></div>

2

<span style="color:rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight:bold">Woord</span>: de turf</span><div><span style="color:rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight:bold">Betekenis</span>: de&nbsp; stukken gedroogd veen (grondsoort) die als brandstof gebruikt kunnen worden</span></div><div><span style="color:rgb(23, 97, 151);font-weight:bold">Voorbeeldzin</span><span style="color:rgb(23, 97, 151)">: </span><span style="color:rgb(23, 97, 151);font-style:italic">Vroeger stookte men de kachels met turf dat gestoken werd in veengebieden</span></div>

3

<span style="color:rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight:bold">Woord</span>: steggelen</span><div><span style="color:rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight:bold">Betekenis</span>: een beetje ruzie maken</span></div><div><span style="color:rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight:bold">Voorbeeldzin</span>: <i>Broers en zussen kunnen eeuwig steggelen over van wie dat boek is.</i></span></div>

5

Klik op het nummer bij het woord om
de betekenis van het woord en een
voorbeeldzin te laten verschijnen.
Klik op het geluidsfragment om het woord te beluisteren.

de introductie <br />

de woordenschat

terugblikken en vooruitkijken

Kernbegrippen uit de tekst:

• de kwestie
• in de wandelgangen
  

(zie ook 4.2.1 van de 'Algemene handleiding PO')

in de wandelgangen

gangbaar

de replica

effen

op den duur

En hier de tweede helft van de nieuwe woorden:

<span style="color:rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight:bold">Woord</span>: op den duur</span><div><span style="color:rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight:bold">Betekenis</span>: na een tijdje<br /><span style="font-weight:bold">Voorbeeldzin</span>: <i>Op den duur werd duidelijk wie de misdaad had gepleegd.</i></span></div>

6

<span style="color:rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight:bold">Woord</span>: in de wandelgangen</span><div><span style="color:rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight:bold">Betekenis</span>: niet officieel</span></div><div><span style="color:rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight:bold">Voorbeeldzin</span>: <i>In de wandelgangen werd besproken wie de nieuwe baas van de afdeling zou worden.</i></span></div>

7

<span style="color:rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight:bold">Woord</span>: gangbaar</span><div><span style="color:rgb(23, 97, 151);font-weight:bold">Betekenis</span><span style="color:rgb(23, 97, 151)">: veel voorkomend of gebruikt</span><div><span style="color:rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight:bold">Voorbeeldzin</span>: Paracetamol is een gangbaar middel tegen hoofdpijn.</span></div></div>

8

<span style="color:rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight:bold">Woord</span>: de replica</span><div><span style="color:rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight:bold">Betekenis</span>: de kopie van een kunstwerk, gebouw of voorwerp</span></div><div><span style="color:rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight:bold">Voorbeeldzin</span>: <i>Dat schilderij is een zeer goed lijkende replica van het origineel, wat knap zeg!</i></span></div>

9

<span style="color:rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight:bold">Woord</span>: effen</span><div><span style="color:rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight:bold">Betekenis</span>: glad</span></div><div><span style="color:rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight:bold">Voorbeeldzin</span>: <span style="font-style:italic">Nadat we flink hadden geschuurd, was het oppervlak van de houten vloer mooi effen en voelden we&nbsp;</span></span><span style="font-style:italic;color:rgb(23, 97, 151)">geen splinters meer.</span></div>

10

Klik ook hier op het nummer bij het woord om de betekenis van het woord en een voorbeeldzin te laten verschijnen.
Klik op het geluidsfragment om het woord te horen.

de introductie <br />

de woordenschat

terugblikken en vooruitkijken

Spelen met de woorden: domino!

Leg de dominostenen op de juiste plek zodat elk woord naast de juiste betekenis staat. Het eerste steentje ligt er al! 

de introductie <br />

de woordenschat

terugblikken en vooruitkijken

Welke van deze woorden kende je al? Sleep ze naar het juiste vak.

de introductie <br />

de woordenschat

terugblikken en vooruitkijken

<span style="font-weight:bold;color:rgb(23, 97, 150)">Nee, dit woord ken ik nog niet.</span><br />

<span style="color:rgb(23, 97, 150);font-weight:700">Ja, dit woord ken ik al.</span>

de steeg

de turf

steggelen

in de wandelgangen

de replica

vereisen

de kwestie

op den duur

gangbaar

effen

terugblikken & vooruitkijken

de introductie <br />

de woordenschat

terugblikken en vooruitkijken

Wat heb je geleerd over dit onderwerp?

straatnamen bedenken

de introductie <br />

de woordenschat

terugblikken en vooruitkijken

De tekst die je in deel 2 gaat lezen, 

gaat over de herkomst van de naam 

van de Zakkendragersteeg in Utrecht.

In de volgende slide kun je invullen 

wat je al weet over Utrechtse

straatnamen en waar ze vandaan

komen.

het onderwerp van de tekst

de introductie <br />

de woordenschat

terugblikken en vooruitkijken

Wat weet je al over dit onderwerp?

Utrechtse straatnamen

de introductie <br />

de woordenschat

terugblikken en vooruitkijken

jij al

Je bent nu klaar met deel 1

 van deze les.

Veel plezier met deel 2!

de introductie <br />

de woordenschat

terugblikken en vooruitkijken