Kruiden en Specerijen

• Consumptieve techniek
• MBO
• Studiejaar 1

Kruiden & Specerijen

Aan eind van deze les

• weet jij het verschil tussen kruiden en specerijen.
• herken je een aantal soorten kruiden en specerijen.
• weet je wat kiemen en cressen zijn 

Kruiden planten 

Selecteer de locatie: Kies zorgvuldig waar je de kruidentuin wilt plaatsen. Zoek een plek met minstens zes uur zonlicht per dag en die goed gedraineerd is. Niet alle planten passen bij elkaar 
Bereid de grond voor: Voeg organische compost  toe om de bodemstructuur te verbeteren en voedingsstoffen toe te voegen.
Kies je kruiden: Denk na over welke kruiden je wilt kweken en welke goed zullen groeien in jouw tuin. Overweeg ook hoe je de kruiden wilt gebruiken in de keuken en welke smaken je het meest gebruikt.
Plant je kruiden: Plant je kruiden in de grond op de gekozen plek. Graaf plantgaten op de juiste diepte en afstand volgens de instructies op de plantlabels of zaadverpakking. 
Water geven: Geef je kruiden meteen na het planten water om ze te helpen zich te vestigen. Houd de grond vochtig maar niet doorweekt. 
Mulchen: Breng een laag mulch aan rond je kruiden om vocht vast te houden, onkruidgroei te verminderen en de bodemtemperatuur te reguleren. 

Planten

kruiden planten 

en

plantenlabels maken

Kiemen

Bij kiemgroenten groeien de plantjes uit zaden. In plaats van ze te laten groeien in de aarde worden ze gekweekt door ze met water in een reservoir te doen.

De productie van kiemgroenten vindt plaats in roterende vaten, containers en kweekcellen. 
Kiemgroenten hebben vocht en warmte nodig om te groeien. Veel kiemgroenten groeien in het donker waardoor ze wit blijven, zoals taugé.

Cressen

In tegenstelling tot kiemgroenten, groeien cressen op een vaste bodem. Vaak worden ze als hele plant verkocht. 
Cressen staan in de voedingsbodem en kunnen door de consument zelf afgeknipt worden. 
Cressen worden geproduceerd in kassen met licht. Het zijn kleine, nog onvolgroeide plantjes die kunnen uitgroeien tot een volwaardige plant.

Gezond

Hoge concentratie voedingsstoffen: Doordat ze net ontkiemd zijn, zitten deze jonge plantjes vol vitamines, mineralen, eiwitten en enzymen.

Vol antioxidanten: Cressen bevatten veel antioxidanten, waaronder polyfenolen, die schadelijke vrije radicalen in het lichaam onschadelijk maken en celweefsel beschermen.

Actieve enzymen: Het kiemproces zorgt voor een hoge concentratie aan enzymen, die de spijsvertering helpen en de opname van voedingsstoffen verbeteren.

Vezelrijk: De vezels in cressen dragen bij aan gezonde darmen en verkleinen de kans op darmkanker.

Specifieke gezondheidsvoordelen: Verschillende soorten bieden specifieke voordelen, zoals bloeddrukverlagende eigenschappen, botversterking (door calcium) en herstelbevorderend voor spieren.

Voorbeelden

Welke soorten kiemgroenten zijn er?
Taugé, de kiem van de mungboon. 
Alfalfa, de kiem van luzerne. 

Kiemen van kikkererwten, linzen, bonen,
rode bieten, radijs, prei en broccoli.

Welke soorten cressen zijn er?
Tuinkers, Waterkers, Broccoli cress, Rucola cress

Specerijen in de geschiedenis

Specerijen zoals peper, nootmuskaat, kruidnagel en kaneel kwamen oorspronkelijk uit het Verre Oosten (Indonesië, India, Sri Lanka).
Ze werden niet alleen gebruikt als smaakmaker, maar ook als medicijn (tegen maagklachten, verkoudheid) en voor religieuze rituelen of mummificatie.

Kruidnagels zijn de ongeopende bloemknoppen van de kruidnagelboom. Na het plukken van de ongeopende bloemknoppen worden ze gedroogd.

Middeleeuwen

Middeleeuwen: In de Europese Middeleeuwen waren specerijen een luxeartikel voor de elite. Het gebruik van specerijen diende ook om de hoge status van de eigenaar te tonen.

Nootmuskaat

Hoe nootmuskaat de wereld heeft veranderd

Er werd constant om deze kostbare specerijen gevochten en uiteindelijk lukt het Engeland om één van de eilanden waar de muskaatboom op groeit te veroveren. 

Zij verschepen enkele bomen met wortel en al naar de Malediven naar het eiland Banda Run. 

Engeland ruilt het eilandje en Suriname met Nederland voor een andere handelsstad in het westen die bij lange na niet zoveel oplevert: Manhattan.

Kaneel

Kaneel is een specerij waarvan de naam afkomstig is van het Latijnse woord ‘canella’, wat rolletje betekent. Kaneel is de gedroogde bast van de altijd groene kaneelboom. De kaneelboom groeit alleen in een tropisch klimaat. In de regio Padang op West-Sumatra is men begonnen met de aanleg van kaneel plantages, maar de oorsprong ligt in Sri Lanka, voormalig Ceylon.