Opslag en bewaring van snijmaïs

Opslag en bewaring snijmaïs

1 / 86
volgende
Slide 1: Slide
newEditorVeehouderijMBOStudiejaar 2,3

In deze les zitten 86 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

time-iconLesduur is: 120 min
Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

Opslag en bewaring snijmaïs

Open met de centrale vraag van de les: hoe behoud je de voederwaarde van goed geoogste maïs in de kuil? Verbind met de vorige les over oogst.

Lesdoel

Ik kan uitleggen hoe je de voederwaarde van snijmaïs tijdens inkuilen en bewaren behoudt.

Deze slide heeft geen instructies

Welk woord past voor jou bij een goede maïskuil?

Gebruik deze woordwolk als activering na het lesdoel. Laat woorden terugkomen als: droog, luchtdicht, schoon, aanrijden, folie, zuurstof, broei. Verbind daarna met de centrale vraag van de les.

Terugblik op de oogst

In de vorige les ging het over de kwaliteit die bij de kuil aankomt.


Belangrijke punten waren:

  • optimaal oogstmoment

  • ongeveer 36% droge stof als praktisch streefgetal

  • kolf, melklijn, stengel en blad beoordelen

  • hakselkwaliteit, korrelkneuzing en stoppellengte

  • gevolgen van te vroeg of te laat oogsten

Gebruik dit als inhoudelijke brug: oogsten bepaalt de startkwaliteit, inkuilmanagement bepaalt hoeveel daarvan overblijft.

Te vroeg of te laat oogsten

Te laat

  • lager drogestofgehalte

  • meer perssap en slechtere conservering

  • minder zetmeel in de kolf

  • meer risico op problemen in de kuil

Te vroeg

  • plant droger en stugger

  • lastiger verdichten

  • meer kans op lucht in de kuil

  • grotere kans op broei na openen

Benadruk dat fouten bij oogsten later doorwerken in opslag en bewaring.

Wat zegt de korrel?

  • De melklijn helpt om de afrijping te beoordelen.

  • De korrelkneuzing bepaalt of de koe het zetmeel goed kan benutten.

  • Hele korrels in de gehakselde maïs betekenen verlies van voederwaarde.

Koppel aan praktijk: studenten zien bij stage vaak controle van korrels achter de hakselaar.

Van oogst naar kuil

Een goede oogst garandeert nog geen goede kuil.


Oogsten bepaalt welke kwaliteit er aankomt.

Inkuilmanagement bepaalt hoeveel daarvan behouden blijft.


Ook perfect gehakselde maïs kan nog voederwaarde verliezen door lucht, warmte, broei en schimmel.

Hier landt de overgang naar het nieuwe lesonderwerp.

Rond welk droge-stofgehalte oogst je snijmaïs meestal optimaal?

A

28%

B

50%

C

36%

D

20%

Herhaling uit les 1. 36% is het praktische streefgetal uit de vorige les en komt later terug bij inkuilen en verdichten.

Wat vertelt de melklijn in de korrel vooral?

A

Hakseltempo

B

Afrijping

C

Stoppellengte

D

Verdichting

De melklijn helpt de afrijping van de korrel beoordelen. Distractors grijpen terug op andere oogstbegrippen.

Waarom controleer je op hele korrels?

Bespreek dat hele korrels verlies van voederwaarde betekenen, omdat zetmeel dan minder goed benut wordt. Koppel aan controle achter de hakselaar en korrelkneuzing.

Kun je kwaliteit na een goede oogst alsnog verpesten?

1

Ja

2

Nee

Deze slide heeft geen instructies

Waarom bewaren nodig is

Voedergewassen zijn maar beperkt houdbaar. Zonder conservering gaat de kwaliteit snel achteruit.


Bij snijmaïs wil je het voer maandenlang goed, smakelijk en veilig bewaren.

Laat studenten denken aan wat er gebeurt als een hoop gehakselde maïs open op het erf blijft liggen.

Waarom blijft maïs niet vanzelf goed?

Een hoop gehakselde maïs bederft niet door één oorzaak, maar door een combinatie van factoren:

  • zuurstof

  • bacteriën

  • schimmels en gisten

  • warmte

  • vocht

  • verkeerde opslag

Gebruik praktijktaal: zodra er lucht bij kan, blijven processen doorgaan die voedingsstoffen kosten.

Wat is goed inkuilen?

Goed inkuilen betekent dat je omstandigheden maakt waarin:

  • melkzuurbacteriën hun werk kunnen doen

  • ongewenste micro-organismen zo min mogelijk kans krijgen

  • de pH snel daalt

  • de kuil stabiel wordt en voederwaarde behoudt

Benadruk dat snijmaïs relatief goed te conserveren is door het suikergehalte.

Waarom snijmaïs goed inkuilt

Snijmaïs is relatief gunstig te conserveren omdat het gewas:

  • vaak voldoende suikers bevat

  • goed te verdichten is bij het juiste drogestofgehalte

  • geschikt is voor snelle anaerobe fermentatie


Daardoor kan de pH snel dalen.

Vergelijk kort met gras, maar blijf bij de lesfocus: snijmaïs.

Waarom blijft gehakselde maïs niet vanzelf goed?

Verwachte antwoorden: zuurstof, warmte, schimmels, gisten, bacteriën, vocht, verkeerde opslag. Laat studenten vanuit praktijkvoorbeelden redeneren.

Waarom is snijmaïs relatief goed te conserveren?

A

Veel suikers

B

Veel zuurstof

C

Hoge pH

D

Veel modder

Toetst de kernreden: voldoende suikers voor melkzuurbacteriën. De andere opties zijn juist ongunstig voor conservering.

Vul de kern van goed inkuilen aan

Goed inkuilen betekent dat melkzuurbacteriën hun werk kunnen doen. Door voldoende suikers kan de pH snel dalen en wordt de kuil stabieler.

melkzuurbacteriën
suikers
pH
zuurstof
schimmel
warmte

De drie kernwoorden van deze subtopic zijn melkzuurbacteriën, suikers en pH.

Het inkuilproces in stappen

Hakselen → kuil vullen → lucht eruit rijden → luchtdicht afsluiten → fermentatie → pH daalt → stabiele kuil

Gebruik deze slide als kapstok voor de volgende inhoudelijke uitwerking.

Wat gebeurt er in de kuil?

  • voldoende suikers in de maïs

  • melkzuurbacteriën

  • zo weinig mogelijk zuurstof

  • snelle afsluiting

Gevolg

  • melkzuurbacteriën maken melkzuur

  • de pH daalt

  • schadelijke bacteriën worden geremd

  • de kuil wordt stabieler

Benodigd

Noem dat dit proces het best verloopt zonder zuurstof.

Anaerobe fermentatie

Anaerobe fermentatie betekent:

fermentatie zonder aanwezigheid van zuurstof.


Dat is precies wat je in een goede maïskuil wilt bereiken. Zolang er lucht aanwezig is, gaan verliesprocessen door.

Controleer of studenten het woord anaerobe kunnen koppelen aan praktijk: luchtdicht werken.

Van suiker naar stabiele kuil

suikers in de maïs → melkzuurbacteriën vormen melkzuur → pH daalt naar ongeveer 4,0–4,2 → ongewenste micro-organismen worden geremd → kuil wordt stabiel

Noem dat bij goed inkuilen na ongeveer twee weken voldoende melkzuur kan zijn gevormd, maar dat langer gesloten houden gunstig is voor stabiliteit en afkoeling.

Waarom moet het snel?

Een maïskuil maak je het liefst binnen één dag en sluit je direct af.


Hoe langer er zuurstof bij kan, hoe meer verlies van voederwaarde en hoe groter de kans op problemen.

Gebruik de onthoudzin op het bord: lucht is de vijand van een goede kuil.

Wat doet zuurstof?

Zolang er zuurstof aanwezig is:

  • blijft het plantmateriaal ademen

  • worden voedingsstoffen verbruikt

  • ontstaat warmte

  • krijgen gisten, schimmels en ongewenste bacteriën meer kans


Dat kost voederwaarde.

Leg de koppeling naar financieel verlies en smakelijkheid.

De kernregel

Snel vullen → goed verdichten → direct luchtdicht afsluiten


Dit is de basis voor:

  • goede fermentatie

  • lage pH

  • minder broei

  • minder schimmel

  • meer behoud van voederwaarde

Deze slide heeft geen instructies

Wat gebeurt direct na melkzuurvorming?

A

Kuil wordt warmer

B

pH daalt

C

Zuurstof neemt toe

D

Stoppels groeien

Deze vraag controleert of studenten het proces begrijpen en niet alleen losse termen kennen.

Vul het inkuilproces aan

Snijmaïs bevat vaak genoeg suikers. Bij een luchtdichte kuil verloopt de fermentatie anaeroob, dus zonder zuurstof. Daardoor kan de pH dalen en wordt de kuil stabiel.

suikers
anaeroob
pH
broei
modder
bovenfolie

Controleer of studenten anaerobe fermentatie echt koppelen aan zonder zuurstof.

Waarom wil je een kuil in één dag dicht hebben?

Verwachte redenering: zolang er zuurstof is blijven ademhaling, warmteontwikkeling en groei van gisten/schimmels doorgaan; dat kost voederwaarde. Koppel aan de onthoudzin: lucht is de vijand van een goede kuil.

Inkuilen in de praktijk

Tijdens het inkuilen let je op:

  • gelijkmatig verdelen

  • dunne lagen

  • voldoende machines op de kuil

  • direct doorwerken

  • zo weinig mogelijk vervuiling

Hier kan de docent de opgegeven video inzetten als praktijkvoorbeeld van inkuilen en aanrijden.

Welke 3 handelingen zag jij bij goed inkuilen?

Laat studenten handelingen noemen als: dunne lagen, verdelen, aanrijden, schoon werken, direct afdekken, machines afstemmen. Koppel aan wat zij in de video of stage zien.

Is jouw kuil klaar?

Voordat de eerste silagewagen komt, moet de kuil klaar zijn:

  • kuilplaat of sleufsilo schoonmaken

  • liefst bezemschoon werken

  • zand, mest en andere vervuiling vermijden

  • routes voor aanvoer vooraf bepalen

Laat studenten denken vanuit stagepraktijk: voorbereiding voorkomt tijdverlies op een drukke inkuildag.

Voorbereiding van de sleufsilo

  • wandfolie aanbrengen

  • overlap tussen wandfolie en onderfolie

  • zijkanten later goed afsluiten

  • rijroutes vooraf afspreken

  • modder op de kuil voorkomen

  • vervuiling niet over het voer rijden

Aanvoer en hygiëne

Folies en wanden

Leg uit dat grond en mest ongewenste micro-organismen in de kuil brengen.

Waarom schoon werken?

Grond en andere verontreiniging brengen ongewenste micro-organismen mee.


ongewenste micro-organismen → slechtere conservering → meer kans op rotting, broei en kwaliteitsverlies

Noem expliciet dat schoon werken niet alleen netjes is, maar invloed heeft op voederwaarde en kuilstabiliteit.

Rijkuil

Kenmerken van een rijkuil:

  • geen vaste zijwanden

  • vorm en helling van de zijkanten zijn belangrijk

  • tijdens opbouwen iets smaller beginnen

  • losse maïs langs de zijkanten verwijderen

  • glad en rond afwerken

Benadruk dat nette vorm helpt bij verdichten en afdekken.

Sleufsilo

Kenmerken van een sleufsilo:

  • betonnen vloer en wanden

  • wandfolie is belangrijk

  • gelijkmatig vullen

  • materiaal langs de wand goed verdichten

  • liefst licht hol vullen voor stevige zijkanten

Leg uit waarom de randen vaak extra aandacht vragen bij verdichting.

Wat is hier het grootste risico voor de kuilkwaliteit?

A

Te weinig folie

B

Te natte banden

C

Vervuiling op voer

D

Te korte route

Sluit aan op de foutzoekvraag uit het lesplan: modder of mest over het voer brengt ongewenste micro-organismen mee.

Wat vraagt meestal extra aandacht bij verdichten?

1

Midden van kuil

2

Zijkanten

3

Alleen bovenlaag

4

Alleen begin

Deze slide heeft geen instructies

Wat is fout aan modder over het kuilvoer rijden?

Verwachte elementen: modder en grond horen niet over het voer; vervuiling brengt ongewenste micro-organismen mee; slechtere conservering, rotting en kwaliteitsverlies.

Verdichting: een sleutelpunt

Verdichting is één van de belangrijkste stappen van het inkuilen.


De gehakselde maïs moet:

  • in dunne lagen worden aangebracht

  • per laag voldoende worden aangereden

  • gelijkmatig over de kuil worden verdeeld

Dikke lagen lijken sneller te werken, maar leveren meer lucht en dus meer risico op broei op.

Vuistregel aanrijdgewicht

Benodigd gewicht op de kuil =

aanvoersnelheid in ton vers product per uur × 0,5


Voorbeeld:

80 ton/uur aanvoer → 40 ton aanrijdgewicht nodig

Laat de docent het getal uit de praktijkcasus later opnieuw gebruiken.

Vuistregel aanrijdtijd

Aanrijdtijd = ongeveer 1 minuut per ton vers product


Voorbeeld:

12 ton maïs gelost → ongeveer 12 minuten aanrijden

Benadruk dat deze vuistregel helpt om te voorkomen dat er te snel nieuwe lagen op komen.

Als de hakselaar te snel gaat

Wanneer de aanvoer sneller gaat dan de kuil verwerkt kan worden:

  • aanvoer aanpassen of

  • extra capaciteit op de kuil regelen


Niet doen: dikkere lagen maken en minder aanrijden. Dat vergroot de kans op lucht, broei en verlies.

Koppel aan praktijkdilemma's die studenten herkennen van loonwerkbedrijven.

Veiligheid op de kuil

Op een drukke inkuildag zijn er risico's door:

  • zware machines

  • steile zijkanten

  • achteruitrijdende voertuigen

  • onduidelijke communicatie

Benadruk: zo min mogelijk personen op de kuil en duidelijke afspraken tussen chauffeurs.

Veilig werken

Belangrijke basisregels:

  • duidelijke rijroutes

  • goede communicatie tussen chauffeurs

  • geen onnodige personen op de kuil

  • letten op risico op kantelen van tractor of shovel

Houd dit kort maar serieus; veiligheid is ondersteunend aan het technische deel van de les.

Bij 80 ton aanvoer per uur hoort ongeveer welk aanrijdgewicht?

A

20 ton

B

30 ton

C

40 ton

D

60 ton

Vuistregel: aanvoersnelheid × 0,5. Dus 80 × 0,5 = 40 ton.

Er wordt 12 ton gelost. Hoe lang moet je ongeveer aanrijden?

A

6 minuten

B

12 minuten

C

18 minuten

D

24 minuten

Vuistregel: ongeveer 1 minuut per ton vers product.

Hakselaar te snel: wat doe je dan?

Goede antwoorden gaan richting: aanvoer vertragen of extra capaciteit op de kuil regelen. Niet kiezen voor dikkere lagen en minder aanrijden.

Wat vind jij het grootste veiligheidsrisico op een drukke inkuildag?

Deze slide heeft geen instructies

Afdekken zonder lucht

Na het inkuilen moet de kuil zo snel mogelijk luchtdicht worden afgesloten.


Goed afdekken helpt om:

  • zuurstof buiten te houden

  • fermentatie goed te laten verlopen

  • broei en schimmel te beperken

Leg de nadruk op snelheid: niet wachten tot de volgende dag als dat niet nodig is.

Onderfolie en bovenfolie

Bovenfolie

Onderfolie

  • dunne folie

  • sluit strak aan op het kuiloppervlak

  • helpt zuurstof buiten te houden

  • beschermt de kuil

  • werkt samen met onderfolie

  • zorgt voor goede afsluiting

Maak duidelijk waarom twee lagen vaak beter werken dan één dikke laag: beter contact met het voeroppervlak.

Afwerking van de kuil

Naast folie kun je werken met:

  • gronddek

  • zandslurven

  • banden

  • beschermzeil


Belangrijk: strak aanbrengen, zijkanten goed afsluiten en regelmatig controleren op gaten.

Noem dat kleine beschadigingen snel grotere luchtlekken kunnen worden.

Gasvorming in de kuil

Kort na het afdekken kan soms sterke gasvorming optreden.


Dat is niet alleen een teken dat de conservering niet ideaal verloopt, maar ook een veiligheidsrisico.

Vermijd praktische instructies waarbij studenten zelf zouden moeten handelen met gassen.

Wanneer is gasvorming waarschijnlijker?

  • te vroeg geoogste maïs

  • laag drogestofgehalte

  • veel groene plantdelen

  • zware bemesting

Risicofactoren

Ook mogelijk bij

  • langzaam inkuilen

  • verdroogde maïs met weinig of geen kolf

  • ongunstige conservering

Leg uit dat meerdere ongunstige factoren samen het risico vergroten.

Waarom is kuilgas gevaarlijk?

Bij ongunstige conservering kunnen gassen ontstaan die gevaarlijk zijn voor mens en dier.


Ga nooit zelf een opgeblazen kuil openmaken of erop lopen zonder de juiste veiligheidsmaatregelen. Schakel deskundige hulp in.

Noem dat dit een situatie is voor ervaren verantwoordelijken op het bedrijf.

Waarom werkt onderfolie + bovenfolie vaak beter dan één dikke laag?

A

Meer gewicht

B

Minder kleurverlies

C

Beter contact

D

Sneller hakselen

De kern is beter aansluiten op het kuiloppervlak, waardoor minder zuurstof kan binnendringen.

Folie staat bol: wat doe je als eerste?

Verwachte elementen: mogelijke gasvorming of ongunstige conservering; gevaar voor mens en dier; niet zelf openen of erop lopen; deskundige of verantwoordelijke inschakelen.

Vul de uitleg over gas en afdekken aan

Na het inkuilen moet de kuil snel luchtdicht worden afgesloten. Bij ongunstige conservering kan gasvorming ontstaan. Dat is ook een veiligheidsrisico voor mens en dier.

luchtdicht
gasvorming
veiligheidsrisico
voersnelheid
korrelkneuzing
melklijn

Deze invuloefening verbindt techniek en veiligheid.

Broei: wat gebeurt er?

Zuurstof + voer + micro-organismen → warmte → broei


Broei is een belangrijk verliespunt bij snijmaïs, zowel tijdens bewaren als na openen van de kuil.

Gebruik de term broei meerdere keren zodat die blijft hangen als kernbegrip.

Gevolgen van broei

Broei zorgt voor:

  • verlies aan voederwaarde

  • warmteproductie

  • schimmelvorming

  • slechtere smakelijkheid

  • lagere droge-stofopname

Koppel aan diergezondheid en opname: koeien vreten broeiig voer minder graag.

Broei kost geld

Bij ernstige broei kunnen verliezen oplopen tot ongeveer 20–30 VEM per kg droge stof per dag.


Je verliest dus niet alleen voer, maar ook geld dat al zat in zaaizaad, bemesting, gewasbescherming en hakselen.

Maak hier expliciet de economische koppeling voor melkveebedrijven.

Broei voorkomen bij inkuilen

Belangrijke maatregelen tijdens het inkuilen:

  • juiste droge stof oogsten

  • voldoende fijn en gelijkmatig hakselen

  • korrels goed kneuzen

  • dunne lagen maken

  • voldoende aanrijden

Dit is de eerste helft van de preventieketen; de rest volgt op de volgende slide.

Broei voorkomen bij inkuilen

Aanvullende maatregelen:

  • kuil snel maken

  • direct luchtdicht afsluiten

  • folie goed vastleggen

  • beschadigingen voorkomen


Elke stap helpt om zuurstof buiten te houden.

Herhaal de rode draad van de les in één zin.

Broei na het openen

Een goed ingekuilde maïs kan na openen alsnog gaan broeien.


De belangrijkste reden is dat het snijvlak weer met zuurstof in contact komt. Daarom is ook het uitkuilen belangrijk.

Zet hier het begrip voersnelheid centraal voor de volgende slides.

Voersnelheid

Voersnelheid is hoe snel je door de kuil heen voert.


Streefwaarden:

  • met gronddek: minimaal 1,5 meter per week

  • zonder gronddek: minimaal 2 meter per week

  • bij zelfvoedering: minimaal 1,25 meter per week

Noem dat lagere voersnelheid betekent dat het snijvlak langer openstaat voor zuurstof.

Waarom voersnelheid telt

Hoe langzamer je door het voer heen gaat, hoe langer het snijvlak aan zuurstof wordt blootgesteld.


Dat vergroot de kans op:

  • broei

  • schimmel

  • verlies aan smakelijkheid

  • daling van voeropname

Gebruik eventueel het voorbeeld van 0,8 meter per week uit de praktijksituatie.

Net uitkuilen

Om broei te beperken bij het uitkuilen:

  • houd het snijvlak strak

  • trek niet onnodig materiaal los

  • dek openliggende delen goed af

  • voorkom dat lucht diep in de kuil komt

Koppel aan wat studenten op stage vaak zien bij voermengwagens en kuilhappers.

Waarom is broei letterlijk geld verbranden?

A

Meer perssap

B

Minder zetmeelgroei

C

Voederwaarde verdwijnt

D

Meer stoppels

Broei kost VEM, smakelijkheid en opname. Laat studenten benoemen dat eerdere kosten van teelt en oogst dan minder opleveren.

Wat helpt het meest tegen broei bij inkuilen?

1

Dunne lagen

2

Later afdekken

3

Dikkere lagen

4

Meer lucht

Deze slide heeft geen instructies

Een bedrijf voert 0,8 meter per week weg. Wat is dan logisch?

A

Lagere pH

B

Meer broei

C

Meer suikers

D

Betere verdichting

0,8 meter per week is onder de streefwaarden. Het snijvlak blijft langer openstaan voor zuurstof.

Kuiltoevoegmiddelen

Een kuiltoevoegmiddel kan verschillende functies hebben:

  • sneller laten dalen van de pH

  • fermentatie ondersteunen

  • gisten en schimmels remmen

  • broei helpen verminderen

Houd dit neutraal: wel mogelijkheden, geen wondermiddel.

Wel nuttig, geen vervanging

Een kuiltoevoegmiddel is geen vervanging voor goed kuilmanagement.


Slechte verdichting of veel zuurstof los je niet automatisch op met een toevoegmiddel. De basis blijft: schoon werken, goed aanrijden en luchtdicht afsluiten.

Herhaal expliciet dat de stelling 'minder goed aanrijden is dan prima' onjuist is.

Welke stelling over kuiltoevoegmiddelen klopt?

A

Vervangt aanrijden

B

Remt altijd gas

C

Helpt soms

D

Maakt zuurstof onbelangrijk

Neutrale toetsing: een toevoegmiddel kan ondersteunen, maar vervangt goed kuilmanagement nooit.

Waarom vervangt een toevoegmiddel geen goed kuilwerk?

Verwachte kern: slechte verdichting en veel zuurstof los je niet op met een middel; de basis blijft schoon werken, goed verdichten en luchtdicht afsluiten.

Praktijkcasus: wat gaat goed?

Situatie:

  • 15 hectare snijmaïs

  • 36% droge stof

  • goede hakselkwaliteit

  • aanvoer 90 ton per uur

  • één trekker van 12 ton op de kuil

Laat studenten eerst de sterke punten herkennen: droge stof en hakselkwaliteit zijn op orde.

Praktijkcasus: waar gaat het mis?

In dezelfde situatie:

  • maïs wordt in dikke lagen verdeeld

  • kuilplaat was niet schoongemaakt

  • kuil wordt pas de volgende ochtend afgedekt

  • na openen wordt maar 0,9 meter per week gevoerd

Laat de docent deze punten koppelen aan lucht, vervuiling, broei en te lage voersnelheid.

Praktijkcasus: doorrekenen

Vuistregel aanrijdgewicht:

90 ton/uur × 0,5 = 45 ton nodig


Met één trekker van 12 ton is er dus te weinig capaciteit op de kuil. Dat vergroot de kans op onvoldoende verdichting.

Leg uit dat extra gewicht of extra capaciteit nodig is; niet sneller lagen opbouwen.

Praktijkcasus: gevolgen

Mogelijke gevolgen in deze casus:

  • meer lucht door dikke lagen

  • slechtere fermentatie

  • meer risico op broei en schimmel

  • meer verlies van voederwaarde

  • lagere smakelijkheid en opname

Laat het verband zien tussen technische fouten en effect op koe en portemonnee.

De hele keten

Een goede kuil is een keten:


goede oogst → schoon werken → snel vullen → dunne lagen → goed aanrijden → luchtdicht afsluiten → goede fermentatie → voldoende voersnelheid → smakelijke en stabiele kuil

Gebruik dit als samenvatting van de rode draad van de les.

Bij 90 ton aanvoer per uur heb je ongeveer nodig:

A

35 ton

B

45 ton

C

12 ton

D

90 ton

Casusberekening: 90 × 0,5 = 45 ton aanrijdgewicht.

Noem 2 dingen die in de casus goed gaan.

Laat studenten sterke punten noemen zoals 36% droge stof en goede hakselkwaliteit, en fouten zoals dikke lagen, niet schoongemaakte kuilplaat, te laat afdekken en te lage voersnelheid.

Maak de keten compleet

Een goede kuil vraagt om schoon werken, dunne lagen en goed aanrijden. Daarna moet je luchtdicht afsluiten voor een stabiele kuil.

schoon
dunne
aanrijden
langzaam
grove
uitkuilen

Deze invuloefening herhaalt de rode draad van de hele les.

Wat neem jij mee uit deze les voor op stage?

Reflectievraag zonder goed of fout. Laat studenten één concreet inzicht noemen dat is blijven hangen.

Welk onderdeel hielp jou het meest om dit te snappen?

Gebruik dit om zicht te krijgen op welke werkvorm of uitleg het meeste effect had: casus, berekeningen, praktijkvoorbeelden, video of schema's.

Wat vond jij nog lastig aan opslag en bewaring?

Laat studenten benoemen waar nog onzekerheid zit, bijvoorbeeld gasvorming, voersnelheid of aanrijdgewicht. Goed bruikbaar als startpunt voor herhaling.

Begrippenlijst

droge stof - Het deel van het voer dat overblijft als al het water eruit is.

anaerobe fermentatie - Fermentatie zonder aanwezigheid van zuurstof.

melkzuurbacteriën - Bacteriën die suikers omzetten in melkzuur.

pH - Maat voor hoe zuur een product is.

verdichting - Het stevig aandrukken van maïs om lucht eruit te krijgen.

broei - Opwarming van voer door zuurstof en micro-organismen.

schimmel - Ongewenste groei op voer die kwaliteit en opname verslechtert.

Deze slide heeft geen instructies

Begrippenlijst

voersnelheid - De snelheid waarmee je door de kuil heen voert.

kuiltoevoegmiddel - Middel dat fermentatie of stabiliteit van de kuil kan ondersteunen.

onderfolie - Dunne folie die strak op het kuiloppervlak aansluit.

bovenfolie - Beschermende folie boven op de kuil.

rijkuil - Kuil zonder vaste zijwanden.

sleufsilo - Kuil met betonnen vloer en zijwanden.

korrelkneuzing - Het breken van maïskorrels zodat zetmeel beter benut kan worden.

Deze slide heeft geen instructies