§§1.6 les_maatschappelijke_kosten_baten 4GL

Economie

Maatschappelijke

Kosten en Baten

Wat betaalt de samenleving écht voor onze producten?

VMBO-GL · Leerjaar 4 · Economie

1 / 10
volgende
Slide 1: Slide
newEditorEconomieMiddelbare schoolvmbo g, tLeerjaar 4

In deze les zitten 10 slides, met tekstslides.

Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

Economie

Maatschappelijke

Kosten en Baten

Wat betaalt de samenleving écht voor onze producten?

VMBO-GL · Leerjaar 4 · Economie


Wat ga je leren?


🎯 Uitleggen wat bedrijfskosten en -opbrengsten zijn


🌿 Het verschil kennen tussen maatschappelijke baten en kosten


➕ Positieve en negatieve externe effecten herkennen


💡 Uitleggen wat MVO (maatschappelijk verantwoord ondernemen) inhoudt


⚖️ Voorbeelden koppelen aan de juiste begrippen


Introductie

Ondernemers produceren goederen en diensten waar wij dagelijks gebruik van maken. Maar die productie heeft ook een keerzijde: het milieu krijgt schade.

Die schade wordt niet doorberekend aan de consument. De samenleving betaalt er uiteindelijk de prijs voor.

In deze les leer je hoe ondernemers omgaan met die afweging.


productie ↔ milieu


Bedrijfskosten en -opbrengsten

Een ondernemer weegt altijd af:


📉 Bedrijfskosten

  • Huur, lonen, materialen, energie

  • Kosten voor schone machines

  • Milieumaatregelen

VS


📈 Bedrijfsopbrengsten

  • Omzet uit verkoop van producten

  • Subsidies voor duurzaamheid

  • Betere reputatie → meer klanten

De ondernemer accepteert hogere kosten als de opbrengsten minstens evenveel stijgen.

Maatschappelijke Baten


📖 Definitie: Voordelen van de productie voor de samenleving — ook wel positieve externe effecten.

Materiële baten

(in geld uit te drukken)

  • Extra omzet horeca bij bloembollenveld

  • Meer bezoekers → hogere bestedingen

  • Werkgelegenheid in de regio

Immateriële baten

(niet in geld uit te drukken)

  • Genieten van bloembollenvelden

  • Schone lucht en natuur

  • Gevoel van welzijn

Maatschappelijke Kosten


📖 Definitie: Nadelen van de productie voor de samenleving — ook wel negatieve externe effecten.

Immateriële kosten

(niet in geld te meten)

  • Minder kunnen genieten van natuur

  • Gezondheidsklachten door luchtvervuiling

  • Vermindering van biodiversiteit

Materiële kosten

(in geld te meten)

  • Kosten voor opruimen van vervuiling

  • Medische kosten door milieuschade

  • Herstelkosten voor natuur


Overzicht: Baten en Kosten

Bedrijven betalen vaak niet voor de maatschappelijke kosten → product blijft kunstmatig goedkoop.

MVO

Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen


De ondernemer houdt rekening met het milieu én de mensen die afhankelijk zijn van het bedrijf.


💰

Profit

Financieel gezond bedrijf


🌱

Planet

Zorg voor het milieu


👥

People

Welzijn van mensen

Check jezelf! 🎯


1. Een fabriek vervuilt een rivier. Omwonenden kunnen er niet meer vissen. Wat is dit?

💡 Maatschappelijke kosten (negatief extern effect) — immaterieel


2. Een bakker geeft de buurt een heerlijke geur. Meer mensen lopen langs en kopen elders iets. Wat is dit?

💡 Maatschappelijke baten (positief extern effect) — materieel


3. Een kledingbedrijf betaalt zijn fabrieksarbeiders eerlijk. Dit past bij welk concept?

💡 MVO (People-pijler)

Samenvatting


Maatschappelijke baten →

Voordelen van productie voor de samenleving (+ extern effect)


Maatschappelijke kosten →

Nadelen van productie voor de samenleving (- extern effect)


Materieel →

In geld uitdrukbaar (bijv. extra omzet, herstelkosten)


Immaterieel →

Niet in geld uitdrukbaar (bijv. genieten van natuur, leed)


MVO →

Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen: Profit + Planet + People

Volgende les: Hoe kan de overheid maatschappelijke kosten aanpakken? 💬