De weg naar WO 1
De weg naar WO 1
Leerdoelen
Aan het einde van de les….
Kan je uitleggen waarom Oostenrijk-Hongarije als eerste Servië de oorlog verklaart
Kan je 3 redenen benoemen voor het uitbreken van de eerste wereldoorlog
Kan je uitleggen waarom de eerste wereldoorlog de ‘Great War’ wordt genoemd
Tijdvak 9: Tijd van de wereldoorlogen
Wat weten julie?
De eerste Wereldoorlog
The ‘Great War”
De eerste ‘technologisch moderne’ oorlog
De val van 4 Grote koninkrijken
Het ontstaan van meer dan 10 onafhankelijke landen in Europa
Het begin van een lange reeks van conflicten. (WO-2, Vietnam oorlog, Golf oorlog, Ukraine VS Rusland, Israel VS Hamas)
Gevechten in 4 werelddelen
70 miljoen soldaten worden gemobiliseerd
20 miljoen doden
21 miljoen gewonden
Juni - 1914
Oostenrijg-Hongarije
Sarajevo
Koninklijk bezoek!
Franz Ferdinand von Österreich-Este
Aartsbisschop en troonopvolger van Oostenrijk-Hongarije
Generaal van het Oostenrijk-Hongaars leger
Zijn vader (de keizer) was heel oud en hij kon bijna keizer worden
Hij kwam naar Sarajevo om de legers te inspecteren en zijn volk te ontmoeten
Гаврило Принцип (Gavrilo Princip)
Serviër Geboren in 1894 in een arm boeren gezin
Mislukt intellectueel, soldaat, revolutionair, anarchist en nationalist
Sluit zich aan bij een verzetsbeweging “De zwarte Hand”
Is geobsedeerd met martelaars en nationalistische “helden”
De tocht door Sarajevo
Ondertussen
Gavrilo en twee andere studenten krijgen wapens
Handgranaten, pistolen en cyanide-capsules
3 verschillende plekken worden bezet en ze staan klaar voor een hinderlaag
(Logo van de zwarte hand van Servië)
De tocht door Sarajevo
Het bezoek duurt 3 dagen. De eerste dag gaat perfect.
“Het leger en het volk maken een sterke, kalme en bovenal trouwe indruk.”
Dag 2 loopt anders dan gedacht…..
Terwijl de auto door een drukke menigte rijd klinkt een harde knal!
De aanslag
Er gaat een handgranaat af en de auto wordt opgeblazen
De verkeerde auto. Franz Ferdinand en zijn vrouw ontsnappen met de schrik
Alle plannen van Gavrilo Princip lopen in de soep
Gavrilo trekt zich teleurgesteld terug en gaat naar een café in de buurt voor koffie
Rampzalig toeval
Franz Ferdinand en zijn vrouw besluiten de gewonden op te zoeken
Onderweg naar het ziekenhuis rijd de chauffeur verkeerd
Gavrilo komt uit het café en ziet opeens een auto. En dan…..
Princip’s gevangenschap en dood
Princip en zijn medeplichtigen worden opgepakt.
Na drie jaar sterft hij aan uithongering en mishandeling
Hij weegt aan het eind nog maar 40 kilo
Oorlogsverklaringen
(binnen een week)
OH -> SE (na de aanslag op frans ferdinand)
RL -> OH ( Rusland steunt het kleine Servië)
DL -> RL (initieert het Schlieffenplan)
DL -> FR (probeert als onderdeel van het schlieffeplan frankrijk binnen 6 weken te veroveren)
DL valt BE binnen (valt ook binnen het schlieffeplan belgië aan om richting frankrijk te gaan)
GB -> DL (Groot Brittanië moet als deel van het triple entente frankrijk te hulp schieten)
OH -> RL (Oostenrijk-hongarije verklaart als deel van de triple alliantie Rusland ook de oorlog)
FR & GB -> OH (moeten als reactie op de oorlogsverklaring van OH zelf ook de oorlog verklaren)
Lekker makkerlijk en overzichtelijk
Spanningen in Europa
De lijst van Isme’s
Nationalisme:
Het idee binnen een land dat eigen land, cultuur en volk het best en belangrijkst is.
Hierdoor kregen landen de drang om zichzelf als sterker en belangrijker te zien dan de rest.
Militarisme:
Dat legers veel invloed en status hebben in een land. Het volk wil graag “Vechten en strijden voor het vaderland!” Hierdoor konden landen gemakkelijk mobiliseren.
Kolonialisme:
Landen die op andere plekken in de wereld kolonies starten om van te profiteren en besturen. Groot-Britanië en Frankrijk hadden veel kolonies, Duitsland wou dat ook.
Spanningen in Europa
De grootmachten
5 grootmachten:
Rusland, Duitsland, Frankrijk, Groot-Britanië en Oostenrijk-Hongarije
Wapenwedloop: Niemand mag het sterkste worden
Vijandbeeld: “andere landen zijn slecht en gevaarlijk”
Bondgenootschappen: Landen maken afspraken om elkaar te beschermen als er oorlog uitbreekt
De twee kampen
Na het uitbreken van de oorlog ontstaan er 2 kampen die samenwerken.
De Centralen en de Geallieerden
Aan het werk
Beschrijf wat je ziet bij de landen Spanje, Rusland en Duitsland
Welk land heeft volgens jou deze prent gemaakt?
Kies een van de landen die je net hebt beschreven en bedenk een reden dat ze zo zijn afgebeeld.
Leerdoelen
Aan het einde van de les….
Kan je uitleggen waarom Oostenrijk-Hongarije als eerste Servië de oorlog verklaart
Kan je 3 redenen benoemen voor het uitbreken van de eerste wereldoorlog
Kan je uitleggen waarom de eerste wereldoorlog de ‘Great War’ wordt genoemd
Volgende les
Dankjuliewel,
Vrede op aarde!